Το γράμμα μαθητή Ρομά για τον ρατσισμό στο σχολείο αποτυπώνει με λίγες λέξεις τον αποκλεισμό, την απομόνωση και τη ντροπή που βιώνει μέσα στην τάξη. Ένα κομμάτι χαρτί από γυμνάσιο της Κρήτης έφερε στην επιφάνεια το σκληρό πρόσωπο των ανισοτήτων και των διακρίσεων στον σχολικό χώρο.
Η υπόθεση έγινε γνωστή στο πλαίσιο σχολικής εργασίας, όταν ζητήθηκε από τον μαθητή να περιγράψει πώς βιώνει το νέο του σχολείο και ποια εμπόδια συναντά. Η καθηγήτριά του δημοσίευσε ανώνυμα το γραπτό σε διαδικτυακή ανάρτηση, θέλοντας να αναδείξει την πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν δεκάδες παιδιά.
Στο σύντομο κείμενό του, ο ανήλικος μιλά για τον μοναδικό του φίλο, αλλά και για την πίεση που νιώθει στην τάξη:
«Σου γράφω αυτό το μήνυμα, για το γυμνάσιο, για να σου πω πώς περνάω. Περνάω καλά με τον φίλο μου τον Τάσο. Έχει κυλικείο. Μου αρέσει λίγο γιατί μας λένε γύφτους και μας βάζουν μαθήματα που δεν μπορούμε να τα κάνουμε και ντρεπόμαστε, αλλά είναι εντάξει».
Σύμφωνα με την εκπαιδευτικό Λίλα Τρουλινού, που δημοσίευσε το γραπτό, η φετινή χρονιά είναι καθοριστική, καθώς το σχολείο υποδέχθηκε αρκετά παιδιά Ρομά και ενέταξε στο πρόγραμμα τάξη ΖΕΠ (Ζώνες Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας).
Η ίδια περιγράφει τα παιδιά αυτά ως ζωηρά, αεικίνητα και απολύτως αυθόρμητα. «Η συμπεριφορά τους, ο λόγος τους είναι άμεσος και ευθύβολος. Ακολουθούνε τη μοίρα των γονιών τους, που μετακινούνται συνέχεια, σε χωριά, σε αγορές», σημειώνει, επισημαίνοντας όμως ότι η συντριπτική πλειονότητά τους φτάνει στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση με τεράστια κενά στη γραφή και την ανάγνωση.
Ο συντάκτης του γράμματος είναι ένα από αυτά τα παιδιά. Παρότι οι δάσκαλοι του δημοτικού μιλούσαν για μαθητή με ιδιαίτερα χαρίσματα, πλέον, ως μαθητής της Α’ Γυμνασίου, παραμένει αποτραβηγμένος. Η καθηγήτριά του τον περιγράφει ως ένα σιωπηλό αγόρι με «σοβαρότητα χιλίων ενηλίκων», που κάνει παρέα σχεδόν μόνο με τον μικροκαμωμένο ξάδελφό του.
«Έχει τόση θλίψη στα μάτια και τόση πίκρα. Πονάει η ψυχή μου», τονίζει η ίδια, εξηγώντας ότι η αδυναμία του να παρακολουθήσει την ύλη μετατρέπεται σε καθημερινό εφιάλτη και ντροπή. Για την αντιμετώπιση τέτοιων φαινομένων έχουν συσταθεί οι Ζώνες Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας (ΖΕΠ), ειδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για την ομαλή ένταξη και υποστήριξη μαθητών από ευάλωτα κοινωνικοοικονομικά περιβάλλοντα, όπως παιδιά Ρομά, πρόσφυγες και παλιννοστούντες, ώστε να γεφυρώσουν τις μαθησιακές ανισότητες.
