Η συμφωνία για τη Γροιλανδία που αναμένεται να υπογραφεί σήμερα στη Νέα Υόρκη φέρνει τον Ντόναλντ Τραμπ στο ίδιο τραπέζι με τους ηγέτες της Δανίας και της Γροιλανδίας. Με το κείμενο να προβλέπει μεγαλύτερη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στο νησί, η κίνηση αυτή μπορεί να βάλει τέλος στην αντιπαράθεση για την Αρκτική.
Σύμφωνα με τρεις ανθρώπους που γνωρίζουν το θέμα και μίλησαν στο Ρόιτερς, η συμφωνία θα επιτρέψει στις ΗΠΑ να ενισχύσουν το στρατιωτικό τους αποτύπωμα στη Γροιλανδία.
Πέρα από την ήδη υπάρχουσα Διαστημική Βάση Πίτουφικ, η συμφωνία αναμένεται να προβλέπει το άνοιγμα δύο νέων στρατιωτικών εγκαταστάσεων: της Ναρσαρσουάκ, πρώην αεροπορικής βάσης της εποχής του Ψυχρού Πολέμου με πληθυσμό που έχει περιοριστεί σε μερικές δεκάδες ανθρώπους, και της Μέστεσβιγκ, η οποία χρησιμοποιείται σήμερα από τη Slædepatruljen Sirius, επίλεκτη μονάδα των ειδικών δυνάμεων της Δανίας.
Η Γροιλανδία, πρώην αποικία και σήμερα ημιαυτόνομο έδαφος του Βασιλείου της Δανίας, βρίσκεται ανάμεσα στην Αρκτική και τη Βόρεια Αμερική και διαθέτει τεράστιους ενεργειακούς πόρους.
Η άρνηση του Τραμπ να αποκλείσει στρατιωτική ή οικονομική βία για την απόκτησή της προκάλεσε διπλωματική κρίση τον Ιανουάριο στο ΝΑΤΟ και ανάγκασε τη Δανία και την κυβέρνηση του νησιού να ξεκινήσουν εντατικές διαπραγματεύσεις.
Ο Τραμπ θα συναντήσει τη Δανή πρωθυπουργό Μέτε Φρεντέρικσεν και τον πρωθυπουργό της Γροιλανδίας Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν στις 17:30 ώρα Ελλάδας, στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, για την τριμερή τελετή υπογραφής.
Ο Δανός υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν έχει δηλώσει ότι η συμφωνία θα θέσει την ασφάλεια της Αρκτικής υπό τη συλλογική παρακολούθηση του ΝΑΤΟ, αντί να επαφίεται μόνο στην Ουάσινγκτον και την Κοπεγχάγη.
Την Παρασκευή, ο Τραμπ είπε πως η συμφωνία δίνει στις ΗΠΑ μόνιμο έλεγχο στην ασφάλεια και σε όλες τις άλλες ανάγκες στη Γροιλανδία. Η Δανία δεν απάντησε στον ισχυρισμό του, αλλά τόνισε πως η συμφωνία σέβεται την κυριαρχία της και το δικαίωμα της Γροιλανδίας στην αυτοδιάθεση.
Ο λόγος που μπορούμε να συνάψουμε αυτή τη συμφωνία, που είναι επωφελής από γροιλανδική, αμερικανική και ευρωπαϊκή σκοπιά, καθώς και για το Βασίλειο της Δανίας, είναι ότι είναι ένα θέμα πολιτικής ασφάλειας, δήλωσε η Φρεντέρικσεν χθες, Δευτέρα, στη Νέα Υόρκη.
Το κείμενο παραμένει αδημοσίευτο μέχρι την υπογραφή του σήμερα. Παραμένει ασαφές εάν η συμφωνία τροποποιεί την αμυντική συνθήκη του 1951, που αποτελεί τη νομική βάση για την παρουσία των ΗΠΑ, ή αν λειτουργεί ως νέο πλαίσιο.
Η συμφωνία σηματοδοτεί στροφή από τις παλαιότερες φιλοδοξίες του Τραμπ για απευθείας απόκτηση της Γροιλανδίας, ενός νησιού με έκταση τριπλάσια του Τέξας και πληθυσμό μόλις 57.000 κατοίκων, διασκορπισμένων κατά μήκος της απότομης ακτογραμμής του.
Παράλληλα, συνιστά σημαντική διεύρυνση των στρατιωτικών υποδομών των ΗΠΑ στο νησί — την πρώτη μεγάλη αύξηση από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου, όταν οι ΗΠΑ διατηρούσαν 17 εγκαταστάσεις και περισσότερα από 10.000 μέλη προσωπικού εκεί.
ΒΧ
