Σε συμφωνία για την ασφάλεια της Γροιλανδίας και ευρύτερα της Αρκτικής αναμένεται να προχωρήσουν την Τρίτη Δανία, Γροιλανδία και Ηνωμένες Πολιτείες, έπειτα από μια περίοδο έντονων διαβουλεύσεων μεταξύ Κοπεγχάγης και Ουάσιγκτον.
Η συμφωνία πρόκειται να υπογραφεί στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, ωστόσο το πλήρες περιεχόμενό της δεν έχει μέχρι στιγμής δοθεί στη δημοσιότητα.
Η δανική πλευρά υποστηρίζει ότι το νέο πλαίσιο προβλέπει ενισχυμένο ρόλο του ΝΑΤΟ στην ασφάλεια της Αρκτικής και δεν αναθέτει την ευθύνη αποκλειστικά στις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Δανία. Διαφορετική έμφαση έδωσε ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ αποκτούν «μόνιμο έλεγχο επί της ασφάλειας και άλλων αναγκών στη Γροιλανδία».
Δανία και Γροιλανδία δεν έχουν σχολιάσει μέχρι στιγμής τον συγκεκριμένο ισχυρισμό του Αμερικανού προέδρου, επισημαίνοντας πάντως ότι η συμφωνία θα σέβεται την κυριαρχία της Γροιλανδίας και θα υπηρετεί τα συμφέροντά της.
Ράσμουσεν: Το ΝΑΤΟ θα μεριμνά για την Αρκτική
Ο Δανός υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν ανέφερε ότι η ασφάλεια της περιοχής δεν θα αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της Κοπεγχάγης και της Ουάσιγκτον.
«Η συμφωνία θα έχει μια μορφή όπου την ευθύνη για την ασφάλεια στην Αρκτική δεν θα έχουν μόνο η Δανία ή οι ΗΠΑ», δήλωσε χθες, Κυριακή ο Δανός υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν στο δημόσιο τηλεοπτικό σταθμό TV2.
Πρόσθεσε ότι σε μεγάλο βαθμό «το ΝΑΤΟ θα είναι αυτό που θα μεριμνά για την Αρκτική».
Το ΝΑΤΟ έχει ήδη τοποθετηθεί θετικά απέναντι στη συμφωνία. Εκπρόσωπος της Συμμαχίας ανέφερε το Σάββατο ότι αυτή «θα βοηθήσει στην ενίσχυση της ασφάλειας, της σταθερότητας και της συνεργασίας σ’ αυτή τη ζωτικής σημασίας περιοχή».
Ο Ράσμουσεν απέφυγε να αποκαλύψει περισσότερα για τους επιμέρους όρους της συμφωνίας πριν από την υπογραφή της.
«Όμως έχουμε δηλώσει εξαρχής ότι είμαστε ανοικτοί να διασφαλίσουμε τα θεμιτά συμφέροντα ασφαλείας των Ηνωμένων Πολιτειών», δήλωσε σήμερα ο Ράσμουσεν στο δανικό πρακτορείο ειδήσεων Ritzau.
Τραμπ: «Μόνιμος έλεγχος» των ΗΠΑ
Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε διαφορετικά το εύρος των αρμοδιοτήτων που, σύμφωνα με τον ίδιο, θα αποκτήσει η Ουάσιγκτον.
Σε ανάρτησή του στο Truth Social την Παρασκευή, υποστήριξε ότι η συμφωνία παρέχει στις Ηνωμένες Πολιτείες «μόνιμο έλεγχο επί της ασφάλειας και άλλων αναγκών στη Γροιλανδία».
Ο Αμερικανός πρόεδρος ισχυρίστηκε επίσης ότι κανένας αντίπαλος των ΗΠΑ δεν θα μπορεί να διατηρεί βάση ή στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία χωρίς γραπτή έγκριση της Ουάσιγκτον.
Η Κοπεγχάγη δεν έχει απαντήσει συγκεκριμένα σε αυτές τις αναφορές, ενώ οι ακριβείς προβλέψεις της συμφωνίας παραμένουν άγνωστες.
Οι πιέσεις Τραμπ και η ένταση για τη Γροιλανδία
Η συμφωνία ακολουθεί μια πολύμηνη περίοδο πιέσεων από την κυβέρνηση Τραμπ σχετικά με το μέλλον και την ασφάλεια της Γροιλανδίας.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να αποκτήσουν έλεγχο της Γροιλανδίας, ενώ στο παρελθόν δεν είχε αποκλείσει τη χρήση στρατιωτικών ή οικονομικών μέσων για την επίτευξη του συγκεκριμένου στόχου.
Οι τοποθετήσεις αυτές, οι οποίες κορυφώθηκαν τον περασμένο Ιανουάριο, προκάλεσαν ένταση στις σχέσεις μεταξύ συμμάχων του ΝΑΤΟ και οδήγησαν Δανία και Γροιλανδία σε διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον.
Παράλληλα, η Κοπεγχάγη έχει αναγνωρίσει ότι επί σειρά ετών οι επενδύσεις στην άμυνα της Γροιλανδίας ήταν περιορισμένες και έχει δεσμευθεί για ενίσχυση της στρατιωτικής παρουσίας στο νησί, μεταξύ άλλων μέσω αυξημένης παρουσίας δυνάμεων του ΝΑΤΟ.
Άγνωστο αν αλλάζει η συμφωνία του 1951
Κρίσιμες παράμετροι του νέου πλαισίου δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί. Μεταξύ αυτών είναι το κατά πόσο η νέα συμφωνία τροποποιεί την αμυντική συμφωνία του 1951, η οποία αποτελεί τη νομική βάση για την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία.
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση της Γροιλανδίας επιχειρεί να καθησυχάσει την κοινή γνώμη ενόψει της υπογραφής.
Ο αντιπολιτευόμενος βουλευτής Έρικ Γένσεν, ο οποίος ανέφερε ότι έχει διαβάσει το σχέδιο της συμφωνίας, έγραψε στο Facebook: «Αισθάνθηκα καθησυχασμένος και δεν ανησυχώ», εκφράζοντας παράλληλα θετική άποψη για τους χειρισμούς του υπουργού Εξωτερικών της Γροιλανδίας.
