Στη σύνοδο για την Αρκτική, δώδεκα χώρες ζήτησαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση να ενισχύσει την παρουσία της στην περιοχή, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις κλιμακώνονται ανάμεσα στις ρωσικές απειλές και τις εδαφικές βλέψεις του Ντόναλντ Τραμπ. Η συνάντηση έγινε σήμερα στη βόρεια φινλανδική πόλη Ροβανιέμι.
Αρκτική στο επίκεντρο: σύνοδος κορυφής ευρωπαίων ηγετών στη Φινλανδία
«Η ασφάλεια στην Αρκτική πρέπει να διασφαλιστεί συλλογικά», ανέφεραν οι χώρες αυτές, μεταξύ των οποίων η Φινλανδία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Δανία, η Ολλανδία, η Σουηδία και η Ελλάδα, σε κοινό ανακοινωθέν μετά την ολοκλήρωση της συνόδου.
Επτά μήνες έχουν περάσει από τότε που ο Αμερικανός πρόεδρος απείλησε -για τρίτη φορά- να καταλάβει τη Γροιλανδία, την τεράστια αυτόνομη περιοχή της Δανίας, προκαλώντας μεγάλη κρίση μεταξύ των δυτικών συμμάχων.
Από τότε, οι εντάσεις ανάμεσα σε Ευρωπαίους και Αμερικανούς έχουν υποχωρήσει σε κάποιο βαθμό.
Παρά ταύτα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες δεν έχουν ξεχάσει αυτές τις απειλές και επιδιώκουν να συνεργαστούν για να βρουν τρόπους να ενισχύσουν την παρουσία τους στην περιοχή, έχοντας παράλληλα απέναντί τους μια εχθρική Ρωσία στη μεγάλη φινλανδική μεθόριο.
Όπως υποστηρίζουν, η Μόσχα συνιστά «σημαντική και διαρκή απειλή» για την ασφάλεια.
Στο Ροβανιέμι βρέθηκαν ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς και η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρεντέρικσεν. Παρόντες ήταν επίσης ηγέτες χωρών χωρίς άμεσο ενδιαφέρον για την Αρκτική, όπως ο Ρουμάνος πρόεδρος Νίκουσορ Νταν.
«Το ζητούμενο είναι να δείξουμε ότι αυτό που συμβαίνει εδώ δεν είναι περιφερειακό ζήτημα. Είναι ένα ευρωπαϊκό ζήτημα», είπε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα σε συνέντευξη Τύπου.
Η σύνοδος κορυφής επικεντρώθηκε στις νέες θαλάσσιες διαδρομές που ανοίγουν καθώς οι πάγοι στη θάλασσα της Αρκτικής υποχωρούν, στα ανεκμετάλλευτα κοιτάσματα πρώτων υλών και στις απειλές για την ασφάλεια που συνδέονται με τις ρωσικές και κινεζικές στρατιωτικές δραστηριότητες.
Δεν ελήφθησαν επίσημες αποφάσεις σε αυτή τη σύνοδο.
Ωστόσο, η συνάντηση πραγματοποιείται ενόψει της παρουσίασης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τις επόμενες εβδομάδες, μιας νέας στρατηγικής για την Αρκτική. Το κείμενο αυτό θα καθορίσει τις βασικές πολιτικές κατευθύνσεις των Βρυξελλών στην περιοχή για τα επόμενα χρόνια.
Τα κράτη και οι ηγέτες τους εξακολουθούν να έχουν την ευκαιρία να επηρεάσουν το περιεχόμενο του τελικού κειμένου. «Θα πρέπει να ενισχύσουμε τη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε αυτήν την περιοχή, προκειμένου να συμπληρώσουμε τις προσπάθειες του ΝΑΤΟ», είπε ο Μερτς στη διάρκεια της κοινής συνέντευξης Τύπου των ηγετών στο Ροβανιέμι.
Η Δανή πρωθυπουργός δηλώνει «αισιόδοξη» για τις συνομιλίες με τους Αμερικανούς αναφορικά με τη Γροιλανδία
Από την πλευρά της, η Φρεντέρικσεν είπε ότι οι συζητήσεις στην ομάδα εργασίας που συστάθηκε νωρίτερα φέτος μεταξύ της Γροιλανδίας, της Δανίας και των ΗΠΑ για το νησί της Αρκτικής δημιουργούν συγκρατημένη αισιοδοξία.
Η Φρεντέρικσεν χρειάστηκε να διαχειριστεί την επίμονη επιθυμία του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να θέσει υπό τον έλεγχο των ΗΠΑ τη Γροιλανδία, ένα αυτόνομο έδαφος που ανήκει στο Βασίλειο της Δανίας. Ο Τραμπ υποστηρίζει ότι η Δανία δεν μπορεί να προστατεύσει το μεγάλο αυτό νησί της Αρκτικής από τη Ρωσία και την Κίνα.
Η Γροιλανδία δεν είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Την προηγούμενη εβδομάδα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επισκέφθηκε το νησί και ανακοίνωσε στενότερη συνεργασία, καθώς και πακέτο επενδύσεων 200 εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο θα χρησιμοποιηθεί εν μέρει για τη δημιουργία των υποδομών που χρειάζονται για την εξόρυξη πολύτιμων πρώτων υλών.
«Είναι πολύ νωρίς για να εξαχθούν συμπεράσματα, αλλά είμαι αρκετά αισιόδοξη για την ικανότητά μας να βρούμε μια λύση», δήλωσε η Φρέντερικσεν σε συνέντευξη Τύπου στο πλαίσιο της συνόδου κορυφής.
«Όσο η ομάδα εργασίας συνεχίζει το έργο της, τίποτα δεν μπορεί να ολοκληρωθεί, αλλά προφανώς ελπίζω να βρω μια ειρηνική οδό, συμπεριλαμβανομένων και των Αμερικανών», πρόσθεσε.
Από τη σύσταση της ομάδας εργασίας νωρίτερα φέτος, η οποία έχει στόχο να συζητήσει τις ανησυχίες ασφαλείας των ΗΠΑ σχετικά με την αυτόνομη δανική επικράτεια, έχουν διαρρεύσει λίγες πληροφορίες για τη φύση των διαπραγματεύσεων. Σύμφωνα με πολλά μέσα ενημέρωσης, οι ΗΠΑ θέλουν να ανοίξουν τρεις νέες στρατιωτικές βάσεις στη νότια Γροιλανδία, πέρα από τη βάση Πιτουφίκ που ήδη λειτουργεί στο βόρειο τμήμα της. Μια αμυντική συμφωνία του 1951, η οποία επικαιροποιήθηκε το 2004, δίνει ήδη στις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις ουσιαστικά πλήρη ελευθερία να αναπτύξουν εγκαταστάσεις στη Γροιλανδία, υπό την προϋπόθεση ότι θα ειδοποιήσουν τις αρχές.
«Όταν έγινα πρωθυπουργός της Δανίας, η περιοχή της Αρκτικής δεν ήταν πραγματικά στην ατζέντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του ΝΑΤΟ. Σήμερα, έχουμε 19 συμμάχους που διεξάγουν μαζί γυμνάσια στη Γροιλανδία», δήλωσε η Δανή πρωθυπουργός.
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ
