Η σύνοδος κορυφής της ASEAN ξεκινά σήμερα στη Μανίλα, με τους ηγέτες των κρατών μελών να αναμένεται να εστιάσουν στο εμπόριο, την ασφάλεια και την ενεργειακή κρίση, ενώ παρών θα είναι και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.
Ο Τραμπ αναμένεται να φτάσει στην πρωτεύουσα των Φιλιππίνων την Τρίτη, ημέρα κατά την οποία ολοκληρώνεται η σύνοδος, και μεταξύ άλλων είναι προγραμματισμένη συνάντησή του με τους υπόλοιπους ηγέτες της Quad (ΗΠΑ, Ινδία, Ιαπωνία και Αυστραλία).
Η σύνοδος της ομάδας αυτής, που συστάθηκε με στόχο να αντισταθμίσει την επιρροή της Κίνας στην περιοχή, θα πραγματοποιηθεί λίγες ώρες πριν από τη συνάντηση κορυφής μεταξύ του Τραμπ, του Κινέζου ομολόγου του Σι Τζινπίνγκ και του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν στη Σεντζέν της Κίνας.
Εξάλλου, και ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα αναμένεται να συμμετάσχει σε συνεδρίαση στην οποία θα πάρουν μέρος οι έντεκα χώρες-μέλη της ASEAN.
Στο μεταξύ, οι Φιλιππίνες και η Αυστραλία υπέγραψαν σήμερα συμφωνία για την ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας στον τομέα της άμυνας, μπροστά στην ενίσχυση της στρατιωτικής παρουσίας της Κίνας στη νοτιοανατολική Ασία.
Όπως εξήγησε ο Αυστραλός πρωθυπουργός Άντονι Αλμπανέζι, η συμφωνία αυτή «θα εμβαθύνει τη συνεργασία μεταξύ των αμυντικών μας δυνάμεων» και θα δημιουργήσει νέες ευκαιρίες για συνεργασία στην υπηρεσία της περιφερειακής ασφάλειας.
Σχεδόν 20.000 αστυνομικοί έχουν αναπτυχθεί στη Μανίλα για τη σύνοδο, ενώ την Τρίτη αναμένεται να πραγματοποιηθεί πορεία κατά του Τραμπ.
Η διαμαρτυρία αυτή στρέφεται κυρίως εναντίον του αμερικανικού προγράμματος «Pax Silica» —μιας πρωτοβουλίας που αποσκοπεί στην αντιμετώπιση της κυριαρχίας της Κίνας στην προμήθεια ημιαγωγών και σπανίων γαιών—, του οποίου το εμβληματικό έργο, μια βιομηχανική εγκατάσταση έκτασης 16.200 στρεμμάτων βόρεια της Μανίλας, απειλεί να εκτοπίσει οικογένειες ιθαγενών.
Εκκρεμή ζητήματα
Σειρά συναντήσεων ξεκίνησε ήδη από χθες Σάββατο, με την ανακοίνωση του Καναδού πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ ότι ολοκληρώθηκαν οι διαπραγματεύσεις για μια ευρεία συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με τις Φιλιππίνες.
Οι προσπάθειες των ηγετών της ASEAN πρόκειται να επεκταθούν ώστε να συμπεριλάβουν ζητήματα όπως η ατμοσφαιρική ρύπανση που προκαλείται από τις πυρκαγιές στην Ινδονησία ή στρατηγικές διαμοιρασμού καυσίμων για την αντιμετώπιση των συνεπειών του πολέμου στο Ιράν.
Ωστόσο, δύο θέματα που επηρεάζουν τις σχέσεις των κρατών της περιφέρειας εδώ και χρόνια —«ο κώδικας συμπεριφοράς» στη Νότια Σινική Θάλασσα και οι σχέσεις με τη Μιανμάρ— φαίνεται ότι πήραν παράταση για την επόμενη σύνοδο της ASEAN, που θα πραγματοποιηθεί το 2027 στη Σιγκαπούρη.
Η Μιανμάρ αποκλείστηκε από τις υψηλού επιπέδου συναντήσεις της ASEAN μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα του 2021. Η Ταϊλάνδη πρότεινε την προηγούμενη εβδομάδα τη συμμετοχή του νέου επικεφαλής του υπουργείου Εξωτερικών της Μιανμάρ στις συναντήσεις, όμως η Μανίλα επεσήμανε ότι μέχρι χθες «δεν είχαν σημειωθεί πρόοδοι» στο θέμα.
Σε ό,τι αφορά τις ελπίδες να υπάρξει συμφωνία για έναν «κώδικα συμπεριφοράς» στη Νότια Σινική Θάλασσα μεταξύ των χωρών της ASEAN και της Κίνας εντός του τρέχοντος έτους, αυτές έχουν μειωθεί.
Διπλωμάτης από χώρα της περιοχής, ο οποίος συμμετέχει στις προετοιμασίες για τη σύνοδο κορυφής, δήλωσε στο AFP ότι δεν αναμένεται να επιτευχθεί μια τέτοια συμφωνία στη Μανίλα.
Το Πεκίνο διεκδικεί το μεγαλύτερο μέρος της Νότιας Σινικής Θάλασσας, παρά απόφαση της διεθνούς δικαιοσύνης που προβλέπει το αντίθετο, ενώ έχουν σημειωθεί πολλαπλά περιστατικά μεταξύ των ακτοφυλακών της Κίνας και των Φιλιππίνων.
