Σε καθεστώς αυστηρής δημοσιονομικής λιτότητας έχει περάσει η Ρωσία, μετά την πρωτοφανή κρίση ρευστότητας του περασμένου Απριλίου που, σύμφωνα με το Bloomberg, αποκάλυψε το βαρύ κόστος του πολέμου στην Ουκρανία.
Η Μόσχα αναγκάστηκε να επιβάλει οριζόντιους και σκληρούς περιορισμούς στις κρατικές δαπάνες, προσπαθώντας να διαχειριστεί την άδεια κρατική κάσα και τις αυξανόμενες πιέσεις στη ρωσική οικονομία, η οποία μπαίνει πλέον στον πέμπτο χρόνο του εξαντλητικού πολέμου.
Το ταμειακό κενό
Η κατάσταση έκτακτης ανάγκης ενεργοποιήθηκε όταν ο υπουργός Οικονομικών, Αντόν Σιλουάνοφ, ενημέρωσε τον πρωθυπουργό Μιχαήλ Μισούστιν για τον κίνδυνο. Η προειδοποίησή του ήταν σαφής: τα διαθέσιμα μετρητά δεν επαρκούσαν για την έγκαιρη πληρωμή των τρεχουσών υποχρεώσεων του κράτους.
Τα υπόλοιπα του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού στο Δημόσιο Ταμείο εμφάνισαν ιστορικό αρνητικό ισοζύγιο 5,5 τρισεκατομμυρίων ρουβλίων, περίπου 65,3 δισ. δολάρια.
Το παράδοξο είναι ότι η ταμειακή ασφυξία κορυφώθηκε σε περίοδο κατά την οποία τα ρωσικά έσοδα από το πετρέλαιο έφτασαν σε υψηλό εξαμήνου, καθώς οι ενεργειακές τιμές ανέβηκαν εν μέσω της πολεμικής σύγκρουσης με το Ιράν.
Ασυνήθιστη συνθήκη
Όπως εξηγεί ο πρώην αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, Όλεγκ Βιούγκιν, η καταγραφή αρνητικού ισοζυγίου στον ενιαίο λογαριασμό του Ταμείου είναι εξαιρετικά σπάνιο φαινόμενο.
Ιστορικά, η ρωσική κυβέρνηση διατηρούσε σταθερά θετικά ταμειακά υπόλοιπα, ώστε να εξασφαλίζεται η ομαλή χρηματοδότηση των δαπανών, επενδύοντας τα προσωρινά αδρανή κεφάλαια σε διάφορα χρηματοοικονομικά μέσα.
Μαχαίρι 35% στις δαπάνες
Για να αποφευχθεί η πλήρης ταμειακή κατάρρευση, η κυβέρνηση προχώρησε σε επώδυνα μέτρα. Οι οριζόντιες περικοπές έφτασαν το 35% σε όλους τους τομείς του προϋπολογισμού που δεν συνδέονται άμεσα με τον πόλεμο.
Από το σκληρό ψαλίδι εξαιρέθηκαν μόνο οι στρατιωτικές δαπάνες, οι μισθοί του δημόσιου τομέα, τα βασικά κοινωνικά προγράμματα, η στήριξη των περιφερειακών αρχών και η εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους. Παράλληλα, δόθηκε ρητή εντολή στις υπηρεσίες να προετοιμαστούν για μείωση προσωπικού κατά 15% και να αναβάλουν κάθε μη αναγκαία δαπάνη.
Η οικονομική στενότητα έχει προκαλέσει έντονες εσωτερικές διαφωνίες. Αξιωματούχοι του υπουργείου Οικονομικών και της κεντρικής τράπεζας είχαν προειδοποιήσει εγκαίρως το Κρεμλίνο ότι η πορεία των πολεμικών δαπανών δεν είναι βιώσιμη, ενώ στελέχη του υπουργείου Άμυνας πιέζουν για επιπλέον κεφάλαια.
Οι προειδοποιήσεις αυτές διατυπώνονται την ώρα που η Ουκρανία πλήττει ρωσικές υποδομές με drones μεγάλου βεληνεκούς, με τον Βλαντίμιρ Πούτιν πάντως να υποβαθμίζει τον αντίκτυπό τους.
Αν και πηγές αναφέρουν ότι ο πόλεμος μπορεί να χρηματοδοτηθεί για μερικά ακόμη χρόνια, η μακροοικονομική εικόνα παραμένει ζοφερή. Το ρωσικό έλλειμμα έχει ήδη εκτοξευθεί στα 6,5 τρισεκατομμύρια ρούβλια, ποσό που αντιστοιχεί σε 77,2 δισεκατομμύρια δολάρια ή στο 2,8% του ρωσικού ΑΕΠ.
Το ποσό αυτό ξεπερνά κατά πολύ τον αρχικό στόχο του 1,6% που είχε τεθεί για το 2026. Το υπουργείο Οικονομικών απέδωσε εν μέρει την αύξηση στην εμπροσθοβαρή κατανομή δαπανών, όμως η ρωσική βουλή ψήφισε εσπευσμένα τροπολογίες, επιτρέποντας στην κυβέρνηση να αυξάνει τις δαπάνες χωρίς προηγούμενη έγκριση.
Τα έκτακτα μέτρα λιτότητας απέτρεψαν μόνο το εφιαλτικό σενάριο του Απριλίου, σύμφωνα με το οποίο το έλλειμμα θα έφτανε τα 9 τρισεκατομμύρια ρούβλια, δηλαδή 107 δισ. δολάρια ή το 3,8% του ΑΕΠ, έως τα τέλη Ιουνίου.
Με βάση τις εσωτερικές προβολές, το έλλειμμα δύσκολα θα μειωθεί μέχρι το τέλος του έτους, ενώ για το 2027 αναμένεται να κινηθεί μεταξύ 3,2% και 3,8%.
Εφόσον επιβεβαιωθεί το ανώτατο αυτό όριο, το ρωσικό έλλειμμα θα επιστρέψει στα ιστορικά υψηλά της πανδημίας του 2020. Εγκλωβισμένο σε έναν πόλεμο χωρίς ορατό τέλος, το Κρεμλίνο στρέφεται πλέον στη ραγδαία συσσώρευση ακριβού εγχώριου χρέους.
Πηγή περιεχομένου: in.gr
