Λίγο πριν από τη διαδήλωση του Σαββάτου κατά του υψηλού κόστους διαβίωσης, οι γαλλικές υπηρεσίες πληροφοριών έλεγαν πως η 17η Οκτωβρίου «δεν θα ήταν η μεγάλη νύχτα». Η πραγματικότητα ήταν διαφορετική, με το χάος που ακολούθησε να φέρνει στο επίκεντρο τις υπηρεσίες ασφαλείας και τη βαριά αστοχία των υπηρεσιών πληροφοριών.
Από τον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν την Κυριακή έως τον πρωθυπουργό σήμερα, αλλά και τους υπουργούς Εσωτερικών και Δικαιοσύνης, Λοράν Νουνιές και Ζεράλντ Νταρμανέν, όλοι αναγνώρισαν την «αστοχία των υπηρεσιών πληροφοριών» και την «έλλειψη πρόβλεψης».
Οι υπηρεσίες υπολόγιζαν ότι στην περιφέρεια θα κατέβαιναν στους δρόμους 150.000 άνθρωποι και στο Παρίσι 80.000. Στην πράξη, με βάση τα επίσημα στοιχεία, ο αριθμός έφτασε τους 550.000, εκ των οποίων 110.000 στην πρωτεύουσα. Παράλληλα, πολλές πόλεις όπως το Παρίσι, η Λιόν, η Μασσαλία και η Λιμόζ έγιναν σκηνικό δράσης βανδάλων και πλιατσικολόγων, με τις δυνάμεις ασφαλείας να μην μπορούν να ελέγξουν την κατάσταση.
Ένα πραγματικό χάος, ένα «μπάχαλο», όπως το χαρακτήρισε ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί.
«Υπήρξαν αστοχίες στις υπηρεσίες πληροφοριών (…) Η γαλλική υπηρεσία πληροφοριών είναι κορυφαία στον αγώνα κατά της ισλαμιστικής τρομοκρατίας, είναι ισχυρή απέναντι στο οργανωμένο έγκλημα, είναι σημαντική απέναντι στις ξένες παρεμβάσεις, αλλά, προφανώς, δεν ξέρει να πολεμά σωστά την ακροαριστερά», είπε ο Ζεράλντ Νταρμανέν, που ηγείται του υπουργείου Εσωτερικών εδώ και περίπου τέσσερα χρόνια.
Ήδη στο κίνημα των «κίτρινων γιλέκων» το φθινόπωρο του 2018, η κυβέρνηση δεν είχε προβλέψει το εύρος της κινητοποίησης, η οποία πέρασε κάτω από τα ραντάρ επειδή δεν υπήρχε κεντρικός συντονισμός και οργάνωση των διαδηλώσεων.
Το ίδιο συνέβη και στις αστικές ταραχές του Ιουνίου του 2023, που ξέσπασαν μετά τον θάνατο του Ναέλ, ο οποίος σκοτώθηκε στη Ναντέρ, κοντά στο Παρίσι, από αστυνομικό. Κάθε φορά, οι υπηρεσίες πληροφοριών υποτίμησαν το μέγεθος των κινητοποιήσεων.
Την περασμένη Πέμπτη, οι υπηρεσίες του υπουργείου Εσωτερικών έλεγαν πως «αναμένονταν επεισόδια» στις πορείες στο Παρίσι και σε μεγάλες πόλεις. «Πορείες τις οποίες το ακροαριστερό κίνημα θα επιδιώξει πιθανώς να οδηγήσει σε εκτροπή» μέσω επιθέσεων στις δυνάμεις της τάξης και «απόπειρας καταστροφών» εναντίον των συμβόλων της εξουσίας, ανέφερε εκείνη η ενημέρωση, χωρίς ακριβή ποσοτικά δεδομένα.
Αυτό το κενό αξιολόγησης των κινημάτων αποδίδεται «στην απώλεια της κουλτούρας της πληροφορίας», με τη διάλυση της υπηρεσίας γενικών πληροφοριών (RG) το 2008 και την αποχώρηση πολλών στελεχών του τομέα, όπως εκτίμησε ανώτερος αξιωματικός της αστυνομίας μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο.
«Έχουν εξαφανιστεί οι πληροφορίες που προέρχονται από ανθρώπους (…) Τους λείπουν τα νομικά εργαλεία, ιδίως για να παρακάμψουν την κρυπτογράφηση των εφαρμογών μηνυμάτων, τους λείπει προσωπικό, επειδή δεν αρκεί να παρακολουθείς τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, πρέπει και να επαληθεύεις αυτά που γράφουν για να ξέρουν οι δυνάμεις τις τάξης τι να περιμένουν», πρόσθεσε.
«Υπήρχαν πάρα πολλές ψευδείς ειδήσεις» στα δίκτυα, «φυλλάδια παραγόμενα από Τεχνητή Νοημοσύνη. Τα επαληθεύουμε όλα, με αποτέλεσμα αυτό να μειώνει την ικανότητα ανάλυσής μας», ανέφερε, πάντως, πηγή από υπηρεσία ασφαλείας.
Οι υπηρεσίες διαπίστωσαν επίσης, αλλά δυσκολεύτηκαν να το αξιολογήσουν, ότι το κίνημα βρήκε απήχηση στους μαθητές του λυκείου και στους νέους των λαϊκών συνοικιών.
«Και όλα πήγαν στραβά». Οι νέοι των συνοικιών βγήκαν μαζικά στον δρόμο, δίνοντας «καύσιμο» στις κινητοποιήσεις. Αυτή η συμμαχία ανάμεσα στην (εξωκοινοβουλευτική) ακροαριστερά, τη ριζοσπαστική αριστερά και τους νέους των συνοικιών είναι εντελώς πρωτοφανής», συνέχισε.
Το TikTok έπαιξε επίσης έναν «πρωτοφανή ρόλο επιταχυντή», όπως και το Telegram, τόσο πριν όσο και κατά τη διάρκεια της ημέρας, σύμφωνα με αστυνομική πηγή. Άλλη πηγή των υπηρεσιών ασφαλείας μίλησε για «αυθόρμητη και μη οργανωμένη έκρηξη οργής».
