Η Ευρώπη μπαίνει στη διεθνή διάσκεψη κορυφής για το διάστημα στο Παρίσι με στόχο να υπερασπιστεί τη θέση της ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα. Στο διήμερο ραντεβού, που ξεκινά σήμερα, η συζήτηση για το διάστημα συνδέεται πια ευθέως με τη γεωπολιτική και τη βιομηχανία.
Στο Grand Palais, όπου φιλοξενείται η διοργάνωση με πρωτοβουλία του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, οι βιομήχανοι προσδοκούν να κλείσουν πολυάριθμα συμβόλαια. Στη διάσκεψη έχουν προσκληθεί 120 χώρες, με εξαίρεση τη Ρωσία, το Ιράν και τη Βόρεια Κορέα, ενώ απουσιάζει και ο Γερμανός καγκελάριος, που τη συνδιοργανώνει, όπως και οι μεγάλοι αμερικανικοί όμιλοι του κλάδου.
Πίσω από την κούρσα για την πρόσβαση στο διάστημα βρίσκεται μια αγορά που αναπτύσσεται με ταχύτητα. Σύμφωνα με μελέτη της PwC που δόθηκε χθες, Τρίτη, στη δημοσιότητα, η παγκόσμια οικονομία του διαστήματος, που το 2025 ξεπέρασε τα 500 δισεκατομμύρια δολάρια, αναμένεται να φθάσει μέχρι το 2035 το 1,1 τρισεκατομμύριο δολάρια, με ώθηση από τις δορυφορικές επικοινωνίες, την πλοήγηση, την παρατήρηση της Γης, τις υπηρεσίες εκτόξευσης πυραύλων και τις δραστηριότητες γύρω από τη Σελήνη.
Η Ευρώπη μπορεί να βρει τη θέση της σε αυτή την ανάπτυξη; Ο Ματιέ Λουινό, ειδικός της PwC, απαντά στο Γαλλικό Πρακτορείο: «Ασφαλώς. Έχουμε την τύχη να έχουμε τεράστιο ανθρώπινο κεφάλαιο, μηχανικούς της αεροδιαστημικής και το σύνολο των επαγγελμάτων του τομέα».
Από την πλευρά της, η Deloitte προειδοποιεί ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να μείνει πίσω και ζητά «να είναι εγγυημένες οι δημόσιες παραγγελίες» και να υπάρξει καλύτερος συντονισμός των επενδύσεων, ώστε να αποφευχθεί το ενδεχόμενο τα κράτη μέλη να αναπτύξουν το καθένα τα δικά του σχέδια.
«Γεωπολιτικές αναταράξεις»
«Το διακύβευμα της διάσκεψης κορυφής είναι να θωρακιστεί και να κατοχυρωθεί η θέση της Ευρώπης, η οποία βρίσκεται εγκλωβισμένη ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα, οι οποίες είναι πλέον οι δύο μείζονες πόλοι», δηλώνει ο Ματιέ Λουινό.
Ο Γάλλος αστροναύτης Τομά Πεσκέ, πρεσβευτής της διάσκεψης κορυφής, εξέφρασε από την πλευρά του τη λύπη του για τον αντίκτυπο των «γεωπολιτικών αναταράξεων» στον διαστημικό τομέα, «όπου είμαστε υποχρεωμένοι να δουλέψουμε όλοι μαζί».
Έτσι, το ζήτημα του καταμερισμού των συχνοτήτων, που επρόκειτο να βρεθεί στην καρδιά των συνομιλιών, δεν θα μπορέσει να συζητηθεί ουσιαστικά, καθώς απουσιάζουν οι Αμερικανοί γίγαντες SpaceX και Blue Origin. Οι δύο εταιρείες αποσύρθηκαν με φόντο φήμες ότι δέχθηκαν πιέσεις από τον Λευκό Οίκο για να μην συμμετάσχουν.
«Θα υπάρξουν μεγάλες ανακοινώσεις με πολλά μηδενικά με πολύ μεγάλες αμερικανικές επιχειρήσεις», λέει ωστόσο σε συνέντευξή του στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Φιλίπ Μπατίστ, υπουργός αρμόδιος για το Διάστημα.
Η αποχώρηση των ΗΠΑ από ορισμένα κοινά προγράμματα με την Ευρώπη ώθησε τους Ευρωπαίους να αναρωτηθούν για την εξάρτησή τους απ’ αυτές και για τον δικό τους ρόλο στην εξερεύνηση της Σελήνης. Η απόκτηση ικανότητας για επανδρωμένες πτήσεις επανήλθε έτσι στο προσκήνιο.
Ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ΕΟΔ, ESA) Γιόζεφ Ασμπάχερ απευθύνει έκκληση για φιλόδοξους στόχους, διαβεβαιώνοντας ότι η Ευρώπη θα μπορούσε να αναπτύξει επανδρωμένες πτήσεις με «λογικό κόστος».
Ο όμιλος ArianeGroup, που κατασκευάζει τον Ariane 6, διαβεβαίωσε προχθές, Δευτέρα, ότι ο βαρύς ευρωπαϊκός πύραυλος θα μπορούσε να προσαρμοσθεί για επανδρωμένες πτήσεις. «Η επανδρωμένη πτήση έχει αρκετές πιθανές επιπτώσεις σε άλλους βιομηχανικούς τομείς, κυρίως στην ιατρική έρευνα κατά του καρκίνου… Γι’ αυτό, έχουμε ανάγκη αστροναύτες», υπογραμμίζει ο Ματιέ Λουινό.
Η διάσκεψη κορυφής διεξάγεται τη στιγμή που ο πρόεδρος Τραμπ έχει θέσει στόχο τις 1.000 εκτοξεύσεις τον χρόνο μέχρι το 2030, ενώ η Ευρώπη, οι εκτοξεύσεις της οποίας μετρούνται σε δεκάδες, κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη με έλλειψη πυραύλων την ίδια περίοδο, σύμφωνα με τον διευθυντή του ΕΟΔ.
Η κινεζική επιχείρηση LandSpace κατάφερε τον Αύγουστο να ανακτήσει τον πρώτο όροφο του βαρέος πυραύλου Zhuque-3, παρόμοιου με τον Falcon 9 της SpaceX, την ώρα που η Ευρώπη δεν έχει ακόμη προχωρήσει σε δοκιμή επαναχρησιμοποιούμενου πυραύλου.
Η MaiaSpace, θυγατρική του ArianeGroup που αναπτύσσει έναν επαναχρησιμοποιούμενο πύραυλο, δεν προβλέπει την πρώτη δοκιμαστική πτήση του πριν από το δεύτερο εξάμηνο του 2027, αν και έχει ήδη εξασφαλίσει πέντε συμβόλαια για δώδεκα εκτοξεύσεις.
Η ανταγωνίστριά της, η γερμανική Isar Aerospace, έθεσε το Σάββατο έναν πύραυλο σε τροχιά από τη Νορβηγία, κάτι που συμβαίνει για πρώτη φορά με πύραυλο που έχει αναπτυχθεί από τον ιδιωτικό τομέα στην ηπειρωτική Ευρώπη.
Σε πολιτικό επίπεδο, οι γαλλογερμανικές διενέξεις και η απουσία του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς απειλούν να μειώσουν την απήχηση της διάσκεψης. «Το γεγονός ότι έχουμε σήμερα στο τραπέζι έναν μικρό γερμανικό πύραυλο θα ενθαρρύνει τους Γερμανούς εταίρους μας να αντιληφθούν σαφέστερα το γεγονός ότι έχουμε ανάγκη την ευρωπαϊκή αυτονομία», εκτιμά ο Φιλίπ Μπατίστ.
Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο, καθώς η Γερμανία παραμένει πολύ ανοικτή στη χρήση των αμερικανικών πυραύλων της SpaceX, ενώ η Γαλλία υποστηρίζει ότι πρέπει να προτιμηθούν οι ευρωπαϊκές λύσεις.
Τέλος, στη Διεθνή Διάσκεψη Κορυφής για το Διάστημα θα συμμετάσχει ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
