«Το χάσμα ανάμεσα στον διακηρυγμένο στόχο της Τουρκίας για ένταξη στην ΕΕ και στη συνεχιζόμενη οπισθοδρόμησή της, ως προς την εκπλήρωση των θεμελιωδών πολιτικών κριτηρίων προσχώρησης, έχει διευρυνθεί περαιτέρω», διαπιστώνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην ετήσια έκθεση προόδου για την Τουρκία, που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα.
Η Επιτροπή εκφράζει σοβαρές ανησυχίες για τη συνεχιζόμενη επιδείνωση της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου, της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης και του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Τουρκία, επισημαίνοντας ότι οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την ‘Αγκυρα παραμένουν σε τέλμα από το 2018. Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι η Τουρκία εξακολουθεί να αποτελεί υποψήφια προς ένταξη χώρα και «βασικό εταίρο της ΕΕ», με την οποία επιδιώκει την ανάπτυξη συνεργασίας σε τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος, «με τρόπο σταδιακό, αναλογικό και αναστρέψιμο και υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις».
Στην έκθεσή της η Επιτροπή επισημαίνει ότι το 2026 εντάθηκαν οι συλλήψεις και οι διώξεις εκλεγμένων αξιωματούχων, στελεχών της αντιπολίτευσης, πολιτικών ακτιβιστών, εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών, επιχειρηματιών και δημοσιογράφων, καθώς και οι δικαστικές ενέργειες κατά του μεγαλύτερου κόμματος της αντιπολίτευσης. Οι εξελίξεις αυτές εγείρουν ολοένα μεγαλύτερες αμφιβολίες για την προσήλωση της ‘Αγκυρας στις βασικές δημοκρατικές αρχές, όπως ο πολιτικός πλουραλισμός, η ελευθερία της έκφρασης και του συνεταιρίζεσθαι και η απαγόρευση των διακρίσεων.
Από την άλλη πλευρά, η Επιτροπή αναγνωρίζει το στρατηγικό περιφερειακό ρόλο της Τουρκίας, ιδιαίτερα σε σχέση με τις εξελίξεις στη Συρία, την Ουκρανία, τη Γάζα και την ευρύτερη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, η έκθεση αναδεικνύει τη σημασία της συνεργασίας στο μεταναστευτικό, σημειώνοντας ότι η Τουρκία φιλοξενεί 2,3 εκατομμύρια πρόσφυγες, ενώ οι διμερείς εμπορικές συναλλαγές με την ΕΕ ξεπέρασαν το 2025 το ιστορικό υψηλό των 218 δισ. ευρώ.
Εξωτερική πολιτική-Ασφάλεια και Άμυνα
Στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής, της ασφάλειας και της άμυνας, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η Τουρκία σημείωσε περιορισμένη πρόοδο κατά την περίοδο αναφοράς. Παρά τη συνέχιση του πολιτικού διαλόγου με την ΕΕ, η Επιτροπή επισημαίνει ότι «η Τουρκία δεν κατέβαλε καμία προσπάθεια να βελτιώσει την ευθυγράμμισή της με την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ) της ΕΕ».
Σε ό,τι αφορά τον πόλεμο στην Ουκρανία, η Επιτροπή σημειώνει ότι η Τουρκία συνέχισε να προβάλλει τον ρόλο της ως διαμεσολαβητή, φιλοξενώντας μεταξύ άλλων απευθείας συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας το 2025. Ωστόσο, «η Τουρκία δεν ευθυγραμμίστηκε με τα περιοριστικά μέτρα της ΕΕ κατά της Ρωσίας, αν και συνέχισε να συνεργάζεται εν μέρει με την ΕΕ για την αποτροπή της παράκαμψής τους μέσω τουρκικού εδάφους». Η Επιτροπή καλεί μάλιστα την ‘Αγκυρα να εντείνει επειγόντως τις προσπάθειές της για την αποτροπή της παράκαμψης των ευρωπαϊκών κυρώσεων και ζητεί να αντιμετωπιστούν οι κίνδυνοι που συνδέονται με τον ρωσικό «σκιώδη στόλο». Παράλληλα, υπογραμμίζει τη σημασία της μείωσης των τουρκικών εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Για τη Μέση Ανατολή, η Επιτροπή αναφέρει ότι η Τουρκία διατήρησε ισορροπημένη στάση και ανέλαβε διπλωματικές πρωτοβουλίες για την αποκλιμάκωση και τον τερματισμό της σύγκρουσης. Σημειώνει ότι η ‘Αγκυρα ευθυγραμμίζεται με τη θέση της ΕΕ υπέρ της διπλωματικής επίλυσης του πολέμου με το Ιράν και της αποκατάστασης της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο και στα Στενά του Ορμούζ. Ωστόσο, επισημαίνεται ότι «η θέση της Τουρκίας σε ορισμένα ζητήματα, συμπεριλαμβανομένης της Χαμάς, την οποία η ‘Αγκυρα θεωρεί νόμιμο πολιτικό συνομιλητή, δεν μπορεί να συμβιβαστεί με τη θέση της ΕΕ, η οποία κατατάσσει τη Χαμάς στις τρομοκρατικές οργανώσεις».
Τέλος, η Επιτροπή ζητεί να συνεχιστεί ο πολιτικός διάλογος για την εξωτερική πολιτική και την ασφάλεια, με στόχο τη συνεργασία σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος και τον περιορισμό των διαφορών, «ιδίως για τη διασφάλιση της αποκλιμάκωσης στην Ανατολική Μεσόγειο».
Σχέσεις καλής γειτονίας-Κύπρος
Η Επιτροπή, επαναβεβαιώνει τη στήριξη της ΕΕ σε συνολική λύση του Κυπριακού στο πλαίσιο του ΟΗΕ, υπογραμμίζοντας τη σημασία επανέναρξης των συνομιλιών για τις ευρωτουρκικές σχέσεις. Καλεί την Τουρκία να στηρίξει ενεργά τις διαπραγματεύσεις και να αποφύγει μονομερείς ενέργειες που αυξάνουν την ένταση.
Η έκθεση καταγράφει τη συνέχιση τουρκικών στρατιωτικών ασκήσεων στις θαλάσσιες ζώνες της Κύπρου, πτήσεων μη επανδρωμένων αεροσκαφών στον κυπριακό εναέριο χώρο και την περαιτέρω αναβάθμιση τουρκικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στα κατεχόμενα. Αναφέρει επίσης παρενοχλήσεις κυπριακών αλιευτικών σκαφών και παράνομη αλιεία.
Καταγράφεται, επίσης, ότι η ‘Αγκυρα υπέγραψε τον Ιούλιο του 2026 μνημόνιο με το ψευδοκράτος για την κατασκευή υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου, χωρίς τη συγκατάθεση της Κυπριακής Δημοκρατίας, παρότι δεν πραγματοποίησε μη εξουσιοδοτημένες γεωτρήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο κατά την περίοδο αναφοράς. Παράλληλα, επιμένει στα σχέδιά της για ηλεκτρική διασύνδεση με τα κατεχόμενα. Για τα Βαρώσια, ζητεί την άμεση αναστροφή των μονομερών τουρκικών ενεργειών που παραβιάζουν τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
