Σε κρίσιμη δοκιμασία για τον Ντόναλντ Τραμπ εξελίσσονται οι ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου στις ΗΠΑ, με τους Δημοκρατικούς να διεκδικούν την επιστροφή τους στην πλειοψηφία του Κογκρέσου.
Η δυσαρέσκεια για το κόστος ζωής, η ακρίβεια και η χαμηλή δημοτικότητα του Αμερικανού προέδρου διαμορφώνουν ένα ευνοϊκότερο πολιτικό περιβάλλον για την αντιπολίτευση. Ωστόσο, το ενδεχόμενο ανατροπής των συσχετισμών δεν είναι δεδομένο, καθώς οι δημοσκοπήσεις έχουν επανειλημμένα αποδειχθεί ευάλωτες σε σημαντικές αποκλίσεις.
Οι τελευταίες έρευνες καταγράφουν προβάδισμα των Δημοκρατικών στην πρόθεση ψήφου για τη Βουλή των Αντιπροσώπων, ενώ η μάχη για τη Γερουσία παραμένει πιο σύνθετη. Σε δημοσκόπηση Reuters/Ipsos που ολοκληρώθηκε στις 26 Οκτωβρίου, οι Δημοκρατικοί προηγούνταν με 47% έναντι 36% των Ρεπουμπλικανών μεταξύ των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων. Η εικόνα αυτή ενισχύει τις προσδοκίες τους, χωρίς όμως να προδικάζει το αποτέλεσμα, ιδίως στις πολιτείες όπου οι διαφορές είναι οριακές
Οι δημοσκοπήσεις και το προηγούμενο των αστοχιών
Η επιφυλακτικότητα απέναντι στις προβλέψεις έχει συγκεκριμένο υπόβαθρο. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει καταφέρει σε προηγούμενες προεδρικές αναμετρήσεις να ξεπεράσει τις εκτιμήσεις των δημοσκόπων, καθώς ένα μέρος των υποστηρικτών του δεν αποτυπώνεται με ακρίβεια στις έρευνες ή κινητοποιείται τελικά σε μεγαλύτερο βαθμό από τον αναμενόμενο.
Παράλληλα, η διεξαγωγή δημοσκοπήσεων γίνεται ολοένα δυσκολότερη. Η περιορισμένη ανταπόκριση στις τηλεφωνικές έρευνες, η αλλαγή στις συνήθειες επικοινωνίας των πολιτών και η απροθυμία ορισμένων ομάδων να συμμετέχουν δημιουργούν κενά στα δείγματα.
Αντίστοιχα, δύσκολη παραμένει και η εκτίμηση του ποιοι θα προσέλθουν τελικά στις κάλπες. Το 2022, οι δημοσκοπήσεις είχαν αποτυπώσει σε γενικές γραμμές την αντοχή των Δημοκρατικών, οι οποίοι διατήρησαν τη Γερουσία, παρά την απώλεια της Βουλής. Οι ενδιάμεσες εκλογές, πάντως, δεν ταυτίζονται με τις προεδρικές αναμετρήσεις, ενώ η πόλωση και οι σταθερές κομματικές προτιμήσεις περιορίζουν σε αρκετές περιπτώσεις τις μετακινήσεις ψηφοφόρων.
Τι θα αλλάξει εάν οι Δημοκρατικοί πάρουν το Κογκρέσο
Μια αλλαγή συσχετισμών στη Βουλή ή και στη Γερουσία θα επηρεάσει άμεσα την εσωτερική πολιτική σκηνή των ΗΠΑ. Οι Δημοκρατικοί θα αποκτήσουν μεγαλύτερη δυνατότητα κοινοβουλευτικού ελέγχου της κυβέρνησης, θα μπορούν να ξεκινήσουν έρευνες για αποφάσεις της και να δυσκολέψουν την προώθηση νομοθετικών πρωτοβουλιών του Λευκού Οίκου.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να περιορίσει τα περιθώρια κινήσεων του Τραμπ και να τον αναγκάσει να δώσει μεγαλύτερη έμφαση στις εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες, καθώς η χώρα θα εισέρχεται σταδιακά σε τροχιά για τις προεδρικές εκλογές του 2028. Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι ο πρόεδρος θα χάσει τη δυνατότητα άσκησης εξωτερικής πολιτικής ή ότι θα ανατραπούν αυτομάτως οι βασικές επιλογές της κυβέρνησής του.
