Τέσσερα χρόνια μετά την ενεργειακή κρίση που προκάλεσε η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η αγορά φυσικού αερίου στην Ευρώπη ξαναμπαίνει σε φάση αβεβαιότητας. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή αναζωπυρώνει τους φόβους για την προμήθεια, τις τιμές και τα ευρωπαϊκά αποθέματα, που βρίσκονται σε χαμηλό επίπεδο ενόψει του χειμώνα.
Τα στοκ σε χαμηλά επίπεδα
Το φυσικό αέριο παραμένει κομβικό για την Ευρώπη, καθώς καλύπτει τις ανάγκες των εργοστασίων, τη θέρμανση των κτιρίων και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Το καλοκαίρι είναι η περίοδος κατά την οποία οι αγοραστές αναπληρώνουν τα υπόγεια αποθέματα, εκμεταλλευόμενοι τιμές χαμηλότερες από τα χειμερινά τιμολόγια.
Στην καλοκαιρινή περίοδο, το μέσο επίπεδο πλήρωσης των αποθεμάτων συνήθως κυμαίνεται μεταξύ 75% και 80%, όπως αναφέρει στο AFP η Anne-Sophie Corbeau, ερευνήτρια του Center on Global Energy Policy του Πανεπιστημίου Columbia.
Σύμφωνα με την ένωση Gas Infrastructure Europe, το ποσοστό πλήρωσης των ευρωπαϊκών αποθεμάτων βρίσκεται στο 58% για πρώτη φορά από το 2021, χρονιά κατά την οποία η Ρωσία άρχισε να μειώνει τις παραδόσεις φυσικού αερίου στην Ευρώπη.
Συνδυασμός παραγόντων
Την εικόνα αυτή εξηγεί συνδυασμός παραγόντων. «Η Ευρωπαϊκή Ένωση τελείωσε τον χειμώνα με στοκ φυσικού αερίου στο 28%, επίπεδο σαφώς χαμηλότερο σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια», δήλωσε ο Ronald Pinto, αναλυτής της Kpler.
Μέρος της ευθύνης αποδίδεται στην έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, στο τέλος του Φεβρουαρίου, που επηρέασε τις ευρωπαϊκές εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου, όπως το LNG του Κατάρ που διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ, και έτσι ενίσχυσε τις τιμές.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι ευρωπαίοι αγοραστές πόνταραν σε μελλοντική αποκλιμάκωση των τιμών και καθυστέρησαν τις αγορές φυσικού αερίου για την πλήρωση των στοκ, σύμφωνα με την Kpler. Έτσι, οι τιμές του φυσικού αερίου παράδοσης τον χειμώνα παρέμειναν τεχνητά χαμηλότερες από τις θερινές, μειώνοντας το οικονομικό κίνητρο για αποθήκευση κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Ο εφοδιασμός υπό επιτήρηση
Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανέφερε ότι δεν υπάρχει «καμία άμεση ανησυχία σχετικά με την ασφάλεια των προμηθειών της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε φυσικό αέριο» πριν από τον χειμώνα.
Η εικόνα είναι διαφορετική από την ενεργειακή κρίση του 2022, που συνδέθηκε με τον πόλεμο στην Ουκρανία. Η Ευρώπη έχει αναπτύξει δυνατότητες εισαγωγής LNG με πλοία για να αντικαταστήσει το ρωσικό φυσικό αέριο και η ζήτηση φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει μειωθεί κατά 17% σε σχέση με το επίπεδο πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Οι Βρυξέλλες θεωρούν ότι το 80% στην πλήρωση των αποθεμάτων είναι «τεχνικά εφικτό» και «επαρκές για τη διασφάλιση των προμηθειών κατά τη διάρκεια του χειμώνα», εξηγεί ο εκπρόσωπος της Κομισιόν.
Ωστόσο, ορισμένοι ειδικοί του κλάδου εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί. «Οι κίνδυνοι για τον εφοδιασμό της Ευρώπης παραμένουν αυξημένοι εξαιτίας της μείωσης της διαθεσιμότητας του LNG με προέλευση τη Μέση Ανατολή», τόνισε η Antonia Syn, αναλύτρια της Rystad Energy.
Ακόμη και αν σήμερα «η (ευρωπαϊκή) ήπειρος φαίνεται σε καλύτερη θέση για να αντιμετωπίσει παρατεταμένες διαταραχές στον εφοδιασμό», λέει ο Ronald Pinto, οι κίνδυνοι εξακολουθούν να υπάρχουν.
Ο ίδιος αναφέρεται ειδικότερα σε πιθανές διαταραχές στον εφοδιασμό από τη Νορβηγία και άλλες βασικές πηγές ανεφοδιασμού της ΕΕ, αλλά και στο ενδεχόμενο διακοπών από τις ΗΠΑ λόγω παρατεταμένου ψύχους ή απρόβλεπτων εργασιών συντήρησης στις εγκαταστάσεις LNG.
Οι τιμές προβλέπεται ότι θα παραμείνουν υψηλές
Υπό αυτές τις συνθήκες, «θα υπάρξει αναμφίβολα αύξηση των τιμών, ιδίως αν το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν δυσκολίες στην εξαγωγή LNG μέσω των Στενών του Ορμούζ, που παραμένουν αποκλεισμένα», σύμφωνα με την Anne-Sophie Corbeau.
Όπως εκτιμά ο Ronald Pinto, η ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς του φυσικού αερίου θα παραμείνει υψηλή για το υπόλοιπο του έτους, κατά μέσον όρο μεταξύ 55 και 62 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Οι ασιατικές χώρες, κυρίως η Κίνα, έχουν επηρεαστεί σοβαρά από την κρίση στο Ορμούζ και ανταγωνίζονται ευθέως την Ευρώπη για τα διαθέσιμα φορτία LNG, ενισχύοντας την άνοδο των τιμών. «Προς το παρόν, βλέπουμε περισσότερο LNG να κατευθύνεται στην Ασία παρά σε εμάς, διότι οι τιμές εκεί είναι υψηλότερες», προειδοποιεί η Anne-Sophie Corbeau.
Στην αγορά μπορούν να βαρύνουν και άλλοι παράγοντες, κυρίως η ένταση του χειμώνα και το επίπεδο της αιολικής παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος.
«Αν το στοκ είναι χαμηλότερα, ο χειμώνας δριμύς και προκύψει ακόμη ένα πρόβλημα, θα πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο περιοριστικών μέτρων, όπως το 2022», προειδοποιεί η ερευνήτρια του Center on Global Energy Policy.
