Με σαφές μήνυμα προς τους ηγέτες της ΕΕ, η Ρομπέρτα Μέτσολα ζήτησε έναν μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ που να ανταποκρίνεται στις φιλοδοξίες της Ευρώπης, μαζί με ταχύτερη πρόοδο στην ανταγωνιστικότητα και διατήρηση της δυναμικής της διεύρυνσης. Η τοποθέτησή της έγινε κατά το σημερινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις Βρυξέλλες.
Η Μέτσολα άρχισε την ομιλία της αναφερόμενη στις πρωτοβουλίες και στις νομοθετικές διαδικασίες που έχουν ήδη ολοκληρωθεί, αλλά και σε όσες βρίσκονται σε εξέλιξη, υπενθυμίζοντας ότι από τότε που συμφωνήθηκε ο οδικός χάρτης «Μία Ευρώπη, Μία Αγορά» και οι νομοθετικές προτεραιότητες για το 2026, είχε επισημάνει την ανάγκη για σαφείς προθεσμίες, απτά αποτελέσματα και τακτική αξιολόγηση της προόδου.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, είπε, παραμένει εντός χρονοδιαγράμματος. «Παρότι λάβαμε την πρόταση για το EU Inc. μόλις την άνοιξη και χρειάστηκε να εξετάσουμε 1.800 τροπολογίες σε επίπεδο ΕΕ, ο εισηγητής του Κοινοβουλίου κατάφερε να προγραμματίσει ψηφοφορία για την επόμενη εβδομάδα. Οι προτάσεις για τη δέσμη μέτρων απλούστευσης στον τομέα της ΤΝ (Artificial Intelligence Omnibus) και για την ηλεκτρονική δήλωση (e-Declaration) έχουν οριστικοποιηθεί. Οι διαπραγματεύσεις για την τιτλοποίηση και το ψηφιακό ευρώ βρίσκονται σε εξέλιξη, ενώ πλησιάζουμε στην υιοθέτηση των θέσεών μας σχετικά με την αναθεώρηση του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (Emissions Trading System), το πακέτο μέτρων για την αυτοκινητοβιομηχανία (Automotive Package) και Περιβαλλοντικό Πακέτο Omnibus (Environmental Omnibus), συγκεκριμένα όσον αφορά τον κανονισμό για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας».
Στη συνέχεια ενημέρωσε τους Ευρωπαίους ηγέτες ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σκοπεύει να συνεχίσει στον ίδιο ρυθμό και στους υπόλοιπους νομοθετικούς φακέλους, διευκρινίζοντας όμως ότι «δεδομένων των ελλείψεων στις εκτιμήσεις επιπτώσεων, το ψηφιακό εγχειρίδιο κανόνων (Digital Omnibus) και η δέσμη μέτρων για την ενοποίηση και την εποπτεία των αγορών (Market integration and Supervision Package) ενδέχεται να χρειαστούν λίγο περισσότερο χρόνο».
Πρόσθεσε ότι υπάρχουν ακόμη αρκετές προτάσεις, ανάμεσά τους η δέσμη μέτρων για την ενεργειακή ασφάλεια, η ευρωπαϊκή πράξη για τα προϊόντα και η πράξη για τις κβαντικές τεχνολογίες, για τις οποίες οι συννομοθέτες είναι έτοιμοι να ξεκινήσουν τις εργασίες τους.
Για τον τομέα της ενέργειας, ανέφερε πως «η στρατηγική που έχουμε υιοθετήσει αποδίδει καρπούς», επειδή «η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας συνεχίζεται σε ολόκληρη την Ευρώπη» και «καλύπτουν πλέον σχεδόν το ήμισυ της ηλεκτροπαραγωγής της ΕΕ, γεγονός που συμβάλλει στη μείωση της έκθεσής μας σε κρίσεις». Ωστόσο, σημείωσε ότι παραμένουν «ευπάθειες που πρέπει να αντιμετωπίσουμε», όπως τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου, τα οποία είναι «χαμηλότερα σε σχέση με προηγούμενα έτη και πρέπει να κινηθούμε ταχύτερα όσον αφορά τις διασυνδέσεις μεταξύ των χωρών μας».
«Οι διαπραγματεύσεις για τη δέσμη μέτρων της ΕΕ για τα δίκτυα (EU Grids Package) βρίσκονται σε εξέλιξη και παραμένω αισιόδοξη ότι μπορούμε να καταλήξουμε σε συμφωνία πριν από το τέλος του έτους», είπε.
Μιλώντας επίσης για την ενέργεια, στάθηκε στη σημασία των παγκόσμιων εταιρικών σχέσεων και υπογράμμισε ότι οι επικείμενες Σύνοδοι Κορυφής ΕΕ-Καναδά και ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου προσφέρουν ευκαιρίες για βαθύτερη συνεργασία στους τομείς της ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένης της ενεργειακής ασφάλειας, της τεχνολογίας και του εμπορίου.
Η ενίσχυση αυτών των εταιρικών σχέσεων γίνεται ακόμη πιο αναγκαία, είπε η κ. Μέτσολα, λόγω των πιέσεων που ασκούν στις επιχειρήσεις οι αθέμιτες οικονομικές πρακτικές της Κίνας. Πρόσθεσε ότι ο τομέας της αυτοκινητοβιομηχανίας αναγκάζεται να περικόψει δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας, ενώ οι βιομηχανίες μηχανημάτων, αλουμινίου και χάλυβα αντιμετωπίζουν παρόμοιες προκλήσεις, σημειώνοντας πως «υπάρχει ένα όριο σε όσα μπορούν να αντέξουν οι βιομηχανίες μας και το πλησιάζουμε».
Επανέλαβε ότι τάσσεται πάντα υπέρ της διπλωματίας και χαιρέτισε την πρόοδο στις διαβουλεύσεις ΕΕ-Κίνας για το εμπόριο και τις επενδύσεις, ωστόσο τόνισε πως «πρέπει επίσης να είμαστε έτοιμοι να χρησιμοποιήσουμε τα μέσα που διαθέτουμε και να αναπτύξουμε νέα, εφόσον χρειαστεί». Υπογράμμισε ακόμη ότι «υπάρχουν ήδη προτάσεις στο τραπέζι, συμπεριλαμβανομένης της πράξης για την επιτάχυνση της βιομηχανίας (Industrial Accelerator Act), η οποία θα μπορούσε να αποτελέσει μέρος της λύσης» και ότι «το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθέτησε την περασμένη εβδομάδα μια σαφή θέση για την Κίνα, ενώ η γαλλογερμανική επιστολή ενισχύει την κοινή μας αποφασιστικότητα να αναλάβουμε δράση».
Σε ό,τι αφορά το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, η κ. Μέτσολα ανέφερε ότι τον Απρίλιο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθέτησε τη θέση του έπειτα από μήνες διαπραγματεύσεων μεταξύ οκτώ πολιτικών ομάδων. «Πετύχαμε μια προσεκτική ισορροπία μεταξύ της συνοχής και της γεωργίας, των νέων απαιτήσεων στους τομείς της ανταγωνιστικότητας και της άμυνας, καθώς και της ευελιξίας που απαιτείται για την αντιμετώπιση κρίσεων. Κανείς δεν πήρε όλα όσα ήθελε. Καταλήξαμε, όμως, σε έναν συμβιβασμό που μπορούσε να υποστηριχθεί από την πλειοψηφία. Με το ίδιο πνεύμα προσερχόμαστε τώρα στις συζητήσεις μας μαζί σας. Η σύγκλιση 27 διαφορετικών θέσεων δεν είναι εύκολη υπόθεση», είπε και συνέχισε:
«Εκτιμώ το γεγονός ότι η νέα αυτή πρόταση διατηρεί τη χρηματοδότηση για πολιτικές των οποίων τα οφέλη γίνονται άμεσα αισθητά από τους πολίτες. Αυτό είναι ουσιώδες για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Εξίσου ουσιώδες, όμως, είναι να διασφαλίσουμε έναν προϋπολογισμό κατάλληλο για τον σκοπό που καλείται να εξυπηρετήσει».
Προκάλεσε μεγάλη έκπληξη, όπως είπε, το γεγονός ότι είδαμε περικοπές στα ίδια τα κονδύλια που προορίζονται για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς μας, της άμυνας και των μηχανισμών πολιτικής προστασίας. «Δεν μπορούμε να συμφωνούμε ως προς τις φιλοδοξίες μας, να αφιερώνουμε τη μία συνεδρίαση μετά την άλλη στη συζήτησή τους και στη συνέχεια να μειώνουμε τα μέσα για την επίτευξή τους». Τόνισε ακόμη ότι τα μέλη του Κοινοβουλίου οφείλουν να λογοδοτούν στους πολίτες, για τους οποίους η στέγαση, το κόστος ζωής και η κλιματική αλλαγή είναι πολύ πραγματικές και άμεσες ανησυχίες, ενώ ένας μικρότερος προϋπολογισμός δυσκολεύει την επίτευξη αποτελεσμάτων προς όφελός τους, αλλά και τη στήριξη της πλειοψηφίας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Η κ. Μέτσολα πρόσθεσε ότι υπάρχει δρόμος προς τη συμφωνία και ότι, αν τα κράτη μέλη θέλουν να χρηματοδοτήσουν τις κοινές προτεραιότητες περιορίζοντας ταυτόχρονα την πίεση στους εθνικούς προϋπολογισμούς, η λύση είναι νέες πηγές ευρωπαϊκών εσόδων. «Αυτό είναι το στοιχείο που λείπει και που μπορεί να γεφυρώσει τις διαφορετικές θέσεις όλων», είπε.
«Όσο πιο γρήγορα ξεπεράσουμε τη λογική των θεσμικών στεγανών και συνεργαστούμε, τόσο μεγαλύτερες θα είναι οι πιθανότητές μας να καταλήξουμε εγκαίρως σε έναν καλό προϋπολογισμό», σημείωσε μεταξύ άλλων.
Για τη στήριξη της ΕΕ στην Ουκρανία, η οποία «πλησιάζει σε έναν ακόμη χειμώνα πολέμου και η ανθρωπιστική κατάσταση επιδεινώνεται», είπε ότι χαιρετίζει τη συμφωνία για τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα δέσμη καταχωρίσεων στους καταλόγους κυρώσεων, που στοχεύουν την αλυσίδα παραγωγής πυραύλων της Ρωσίας, και ότι δεν διακρίνει κανένα σημάδι κόπωσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι πρέπει να ενισχυθεί η επιχειρηματολογία για το γιατί είναι σημαντικό να στηρίζεται η Ουκρανία και να αντικρούεται το ρωσικό αφήγημα.
«Το ίδιο ισχύει και για τη διεύρυνση», είπε, εξηγώντας ότι αυτή την εβδομάδα η Ουκρανία και η Μολδαβία άνοιξαν από δύο νέες διαπραγματευτικές ομάδες κεφαλαίων, ενώ το Μαυροβούνιο έκλεισε τρία κεφάλαια και η Αλβανία ένα. «Πρέπει να αναλάβουμε το μερίδιο της ευθύνης που μας αναλογεί. Κατανοώ τις ανησυχίες, αλλά οι δικλίδες ασφαλείας που συνδέονται με τις μεταρρυθμίσεις και περιλαμβάνονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής προσφέρουν μια καλή βάση για την αντιμετώπισή τους. Δεν ωφελεί κανέναν, και λιγότερο από όλους εμάς τους ίδιους, να συνεχίζουμε να αναβάλλουμε τις αποφάσεις που γνωρίζουμε ότι πρέπει να λάβουμε».
Τέλος, για το μεταναστευτικό, είπε ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπέγραψε την περασμένη εβδομάδα τον κανονισμό για τις επιστροφές, ο οποίος πλέον αποτελεί νόμο. «Δεν θα επιλύσει όλες τις προκλήσεις, αλλά αποτελούσε ένα κρίσιμο κομμάτι του παζλ που έπρεπε να ολοκληρώσουμε, και το καταφέραμε. Τώρα αναμένουμε από τα κράτη μέλη να προχωρήσουν στην ταχεία εφαρμογή του», κατέληξε η κ. Μέτσολα.
