Ο επικεφαλής του ισραηλινού μπλοκ της αντιπολίτευσης Γκάντι Άιζενκοτ έλαβε επίσημα σήμερα την εντολή σχηματισμού της επόμενης κυβέρνησης της χώρας και δήλωσε ανοιχτός σε συνασπισμό που θα περιελάμβανε και το κόμμα του Μπενιαμίν Νετανιάχου, το οποίο έχει κατηγορήσει ότι βύθισε τη χώρα σε ιστορική κρίση.
Δώδεκα ημέρες μετά τις βουλευτικές εκλογές, ο 66χρονος πρώην αρχηγός του γενικού επιτελείου στρατού εξασφάλισε την υποστήριξη 67 μελών του κοινοβουλίου, έναντι 46 του απερχόμενου πρωθυπουργού.
Σε τελετή στην προεδρική κατοικία στην Ιερουσαλήμ, ο πρόεδρος Ισαάκ Χέρτζογκ τον κάλεσε να σχηματίσει μια κυβέρνηση ικανή να ενώσει τους πολίτες πέρα από πολιτικές διαφορές.
«Το Κράτος του Ισραήλ χρειάζεται μια σταθερή κυβέρνηση (…) Άιζενκοτ, περιμένω από εσένα να κάνεις ό,τι περνάει από το χέρι σου για να σχηματίσεις μια κυβέρνηση που θα υπηρετεί τόσο εκείνους που σε ψήφισαν όσο και εκείνους που δεν σε ψήφισαν», δήλωσε ο Χέρτζογκ.
Απαντώντας, ο Άιζενκοτ τόνισε ότι είναι έτοιμος να υποδεχθεί στον συνασπισμό του μέλη του κόμματος Λικούντ του Νετανιάχου, στην απομάκρυνση του οποίου βάσισε την προεκλογική του εκστρατεία, αλλά και μέλη του Θρησκευτικού Σιωνισμού, του ακροδεξιού κόμματος του απερχόμενου υπουργού Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς.
«Αν μέλη» αυτών των δύο κομμάτων «πιστεύουν ειλικρινά ότι έχει έρθει η ώρα για ενότητα (…) δεν βλέπω κανένα λόγο για τον οποίο να μην στηρίξουν μια κυβέρνηση με επικεφαλής εμένα και βασισμένη στις αρχές που έχω παρουσιάσει», δήλωσε.
«Διανύουμε μια από τις πιο κρίσιμες περιόδους που έχει βιώσει ποτέ η ισραηλινή δημοκρατία» και «πλησιάζουμε σε ένα σημείο χωρίς επιστροφή για το Κράτος του Ισραήλ», τόνισε, ζητώντας «δημιουργικά και αντισυμβατικά» πολιτικά μέτρα.
Ο Γκάντι Άιζενκοτ έχει πλέον 28 ημέρες για να σχηματίσει ένα συνασπισμό, με την προθεσμία να μπορεί να παραταθεί κατά 14 ημέρες.
Οι διαπραγματεύσεις αναμένονται δύσκολες. Παρότι τα κόμματα που τον στηρίζουν συμφωνούν στην επιθυμία τους να τερματίσουν τις δύο δεκαετίες εξουσίας του Νετανιάχου, εκπροσωπούν ένα ευρύ πολιτικό φάσμα και διαφωνούν για τη σύνθεση του μελλοντικού συνασπισμού.
Κυβέρνηση μειοψηφίας;
Το βασικό σημείο τριβής αφορά τον ρόλο των δύο κύριων αραβικών κομμάτων, τα οποία κέρδισαν 19 από τις 120 έδρες στην Κνεσέτ, το ισραηλινό κοινοβούλιο. Η υποστήριξή τους στον Άιζενκοτ θα μπορούσε να αποδειχθεί καθοριστική, όμως ορισμένοι από τους συμμάχους του αρχηγού του μπλοκ της αντιπολίτευσης αρνούνται να εξαρτώνται από τις ψήφους των αραβικών κομμάτων.
Σε μια κοινωνία τραυματισμένη και ριζοσπαστικοποιημένη από την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, η συνεργασία με κόμματα που εκπροσωπούν Παλαιστίνιους πολίτες του Ισραήλ – οι οποίοι αποτελούν περίπου το 20% του πληθυσμού της χώρας – θα μπορούσε να αποξενώσει ένα μέρος του εβραϊκού εκλογικού σώματος.
Με αυτές τις διαφωνίες, ο Άιζενκοτ ενδέχεται να επιχειρήσει να σχηματίσει μια κυβέρνηση μειοψηφίας, χωρίς την υποστήριξη των 61 μελών της Κνεσέτ που απαιτούνται για την πλειοψηφία.
Υπαινίχθηκε αυτό το ενδεχόμενο ζητώντας τον σχηματισμό μιας «εθνικής κυβέρνησης έκτακτης ανάγκης».
Σύμφωνα με αυτό το σενάριο, μόνο τα 48 μέλη του μπλοκ του θα ψήφιζαν την κυβέρνησή του, έναντι 46 που πρόσκεινται στον Νετανιάχου. Από τους υπόλοιπους 26, που προέρχονται από αραβικά κόμματα και υπερορθόδοξο κόμμα, κάποιοι βουλευτές ενδέχεται να απέχουν.
Ωστόσο, μια κυβέρνηση που υποστηρίζεται από μόλις 48 μέλη του κοινοβουλίου θα ήταν ιδιαίτερα εύθραυστη, δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Ασάφ Σαπίρα του Ινστιτούτου Δημοκρατίας του Ισραήλ.
«Για να ψηφιστούν νόμοι, χρειάζεται σημαντική υποστήριξη από άλλα κόμματα», τόνισε ο Σαπίρα. Η κυβέρνηση θα πρέπει να διαπραγματεύεται κάθε νομοσχέδιο.
Όμως, σύμφωνα με τον Σαπίρα, αυτές οι διαπραγματεύσεις θα μπορούσαν επίσης να επιτρέψουν στα αραβικά και υπερορθόδοξα κόμματα να αποκτήσουν μεγαλύτερη επιρροή και να «ενισχύσουν» τον έλεγχο του Κοινοβουλίου επί της εκτελεστικής εξουσίας.
Προκλήσεις
Εν αναμονή του αποτελέσματος της προσπάθειας του Άιζενκοτ, ο πρόεδρος Χέρτζογκ επισήμανε τις διπλωματικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η χώρα, ιδιαίτερα μετά την ήττα του στρατοπέδου του Ντόναλντ Τραμπ στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ.
«Πρέπει να προχωρήσουμε με τις διπλωματικές διαδικασίες στην περιοχή μετά τον πόλεμο, να εφαρμόσουμε το σχέδιο 20 σημείων του προέδρου των ΗΠΑ για τη Γάζα» είπε, «και να αντιμετωπίσουμε μια νέα πολιτική πραγματικότητα» στις ΗΠΑ, τον κύριο σύμμαχο του Ισραήλ.
Οι Δημοκρατικοί, οι μεγάλοι νικητές των ενδιάμεσων εκλογών της Τρίτης, ζητούν περιορισμό της υποστήριξης προς το Ισραήλ υπό το φως του καταστροφικού πολέμου στη Γάζα και της αντιδημοτικότητας του πολέμου με το Ιράν, που ξεκίνησε στα τέλη Φεβρουαρίου από τον Νετανιάχου και τον Τραμπ.
Από την πλευρά του, ο Νετανιάχου επιδιώκει να εκμεταλλευτεί τις διαιρέσεις μεταξύ των αντιπάλων του και συνεχίζει να επιτίθεται σε αραβικά κόμματα. Χθες, επανέλαβε ότι η ένταξή τους σε έναν κυβερνητικό συνασπισμό θα «διαλύσει το Κράτος του Ισραήλ εκ των έσω».
