Οι βρετανικές κυρώσεις στο εμπόριο με τους εβραϊκούς οικισμούς στη Δυτική Όχθη ενδέχεται, παραδόξως, να ενισχύσουν την ισραηλινή κυβέρνηση εν μέσω προεκλογικής περιόδου. Αυτό εκτιμούν διπλωματική πηγή και ειδικοί που μίλησαν στο Γαλλικό Πρακτορείο για το ζήτημα των κυρώσεων στους οικισμούς.
«Δεν είμαι βέβαιος σχετικά με τη χρονική στιγμή» της ανακοίνωσης των νέων κυρώσεων, λέει στο AFP, υπό τον όρο της ανωνυμίας, Ευρωπαίος διπλωμάτης, ο οποίος φοβάται ότι τα μέτρα θα εργαλειοποιηθούν από τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, επικεφαλής μίας από τις πιο δεξιές κυβερνήσεις στην ιστορία της χώρας.
Καθώς πλησιάζουν οι βουλευτικές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου, που προμηνύονται αμφίρροπες, ο πρωθυπουργός προβάλλεται ως υπερασπιστής του Ισραήλ απέναντι στις διεθνείς πιέσεις, επιχειρώντας να ενισχύσει την εκλογική του βάση.
Η Βρετανία, με τη στήριξη της Γαλλίας και του Καναδά, ανακοίνωσε προχθές Τρίτη την απαγόρευση «εισαγωγής προϊόντων που προέρχονται από τους οικισμούς» που έχουν δημιουργηθεί στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη και είναι παράνομοι με βάση το διεθνές δίκαιο.
Άλλες εννέα ευρωπαϊκές χώρες εξέφρασαν επίσης «την πρόθεσή τους να επιβάλουν περιορισμούς».
Η ανάπτυξη των οικισμών έχει επιταχυνθεί υπό την κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου, ενώ η βία έχει εκτοξευθεί, με σχεδόν καθημερινές επιθέσεις εποίκων και συχνές επιδρομές σε παλαιστινιακά χωριά.
Σε μια χώρα που έχει πληγεί από την άνευ προηγουμένου επίθεση της παλαιστινιακής ισλαμιστικής οργάνωσης Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, η οποία αναζωπύρωσε την πατριωτική έξαρση, οι επικρίσεις για τις κυρώσεις διαπέρασαν τις κομματικές γραμμές.
Για τη Σάρα Γιαέλ Χίρσχορν, ιστορικό στο Πανεπιστήμιο της Χάιφα και ειδική σε θέματα εποίκων, τα μέτρα αυτά αναμένεται να κινητοποιήσουν τους ψηφοφόρους της δεξιάς και μπορεί να επιτρέψουν σε ορισμένα μικρά κόμματα να φθάσουν το όριο που απαιτείται για την είσοδό τους στο κοινοβούλιο.
«Μού φαίνεται πως μπορεί να έχει ένα θεαματικό αποτέλεσμα μπούμερανγκ», προβλέπει. «Αν η βρετανική κυβέρνηση περίμενε μέχρι να τελειώσουν οι εκλογές (…) πιστεύω ότι θα μπορούσε να ακουστεί περισσότερο και να γίνει ένας πιο εποικοδομητικός διάλογος σχετικά με αυτή την πολύ σοβαρή κλιμάκωση στη Δυτική Όχθη».
«Όμως δεν το έκαναν», παρατηρεί. «Φαίνεται να αντέδρασαν περισσότερο για λόγους εσωτερικής πολιτικής».
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ θέλει να επαναπατρίσει αριστερούς ψηφοφόρους που θεωρούσαν ότι ο προκάτοχός του στην Ντάουνινγκ Στριτ ήταν πολύ επιφυλακτικός απέναντι στον καταστροφικό πόλεμο που έχει εξαπολύσει το Ισραήλ στη Γάζα.
Οι κυρώσεις έχουν κυρίως συμβολική σημασία, σύμφωνα με τον Εστέμπαν Κλορ, οικονομολόγο στο Institute for National Security Studies (INSS). «Δεν περιμένω ότι θα έχουν σημαντικές οικονομικές συνέπειες για τη χώρα», είπε, καθώς οι οικισμοί στη Δυτική Όχθη δεν αντιπροσωπεύουν παρά ένα πολύ μικρό τμήμα της ισραηλινής οικονομίας, που είναι πολύ δυναμική παρά τον πόλεμο.
Ο ειδικός υπογραμμίζει ότι, πέρα από τη δυσκολία εφαρμογής των κυρώσεων, το Ισραήλ δεν ξεχωρίζει με συστηματικό τρόπο τα προϊόντα που προέρχονται από τους οικισμούς —κυρίως αγροτικά προϊόντα— από εκείνα που προέρχονται από το ισραηλινό έδαφος.
Από την πλευρά του, το Λονδίνο θεωρεί ότι απαιτούνταν ταχεία δράση, κρίνοντας πως το Ισραήλ καταστρέφει κάθε πιθανότητα δημιουργίας βιώσιμου παλαιστινιακού κράτους, κυρίως με το πράσινο φως που έδωσε στο σχέδιο E1 επέκτασης της αποικιοποίησης.
Το σχέδιο αυτό θα απέκοπτε την Ανατολική Ιερουσαλήμ, την οποία κατέλαβε και προσάρτησε το Ισραήλ και κατοικείται κυρίως από Παλαιστίνιους, από την υπόλοιπη Δυτική Όχθη και θα εμπόδιζε την εδαφική συνέχεια στην περιοχή.
Η βία των Ισραηλινών εποίκων χαρακτηρίστηκε «εθνοκάθαρση» από τον Εντ Μίλιμπαντ, τον Βρετανό υπουργό Εξωτερικών.
Αν ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δεν εγκαταλείψει τον σκοπό του, οι κυρώσεις, όπως και η άρνηση του Ντόναλντ Τραμπ να τις επικρίνει προς το παρόν, στέλνουν ένα μήνυμα στον πιθανό διάδοχό του, σύμφωνα με τη Μαϊράβ Ζονζάιν, αναλύτρια στο International Crisis Group.
Μια νέα κυβέρνηση θα επιδιώξει πιθανόν να περιορίσει τη βία των εποίκων και «θα προσπαθήσει να αποκαταστήσει, τουλάχιστον λίγο, την εικόνα του Ισραήλ στη Δύση», υπογραμμίζει, χωρίς απαραίτητα να επιφέρει μια σημαντική πολιτική αλλαγή στη Δυτική Όχθη.
Έτσι, οι κυρώσεις θέλουν να είναι «ένα σήμα για την κυβέρνηση που θα πάρει τη σκυτάλη μετά τον Οκτώβριο: μπορεί να πρέπει να πληρώσει ένα τίμημα και αυτό σημαίνει να κάνει ορισμένες επιλογές».
