Η Μαύρη Θάλασσα, βασικός κόμβος για το παγκόσμιο εμπόριο σιτηρών και ζωτική οδός για την Ουκρανία, έχει αλλάξει όψη μέσα στο καλοκαίρι. Οι επιθέσεις από τη Ρωσία και, πιο πρόσφατα, από την Ουκρανία έχουν βάλει φωτιά σε πλοία και λιμενικές υποδομές και στα δύο άκρα της θάλασσας.
Το βράδυ της Τρίτης, η Ουκρανία εξαπέλυσε πυραυλική και drone επίθεση στο ρωσικό λιμάνι του Νοβοροσίσκ στη Μαύρη Θάλασσα, πλήττοντας θέσεις αεράμυνας, προβλήτες και λιμενικές εγκαταστάσεις, όπως δήλωσε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Η Ρωσία είχε μεταφέρει νωρίτερα μεγάλο μέρος του Στόλου της Μαύρης Θάλασσας στο Νοβοροσίσκ, μετά από επανειλημμένα ουκρανικά πλήγματα σε πλοία που ήταν αγκυροβολημένα στην Κριμαία. «Ο στόλος κατοχής και όλες οι υποδομές που τον υποστηρίζουν δεν θα είναι ασφαλή όσο συνεχίζεται η ρωσική επιθετικότητα», ανέφερε ο Ζελένσκι στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Το ρωσικό υπουργείο Γεωργίας ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι προσπαθεί να ανακατευθύνει τις εξαγωγικές ροές σε εναλλακτικές διαδρομές, λαμβάνοντας υπόψη τους σημερινούς περιορισμούς στις υποδομές εφοδιασμού. Στις εναλλακτικές λύσεις περιλαμβάνονται λιμένες στη Βαλτική, στην Κασπία Θάλασσα και στη ρωσική Άπω Ανατολή, αλλά και χερσαίες διαδρομές, σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου.
Η νυχτερινή επίθεση ήταν η τελευταία σε μια αλυσίδα χτυπημάτων που δείχνουν την αυξανόμενη δυνατότητα της Ουκρανίας να πλήττει τις ρωσικές ακτές της Μαύρης Θάλασσας και, μαζί με τα ρωσικά φράγματα, απειλούν πλέον να διακόψουν το εμπόριο σε έναν από τους πιο σημαντικούς θαλάσσιους διαδρόμους στον κόσμο.
Ρωσία και Ουκρανία είναι από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς σιτηρών παγκοσμίως και οι αποστολές σιταριού από τις δύο χώρες αποτελούν ζωτική πηγή τροφίμων για πολλές φτωχές χώρες.
Η Μαύρη Θάλασσα, μέσω της οποίας οι εμπορικές ροές μεταφέρουν τις ρωσικές και ουκρανικές εξαγωγές από τον Βόσπορο προς τον υπόλοιπο κόσμο, έχει εξελιχθεί σε κομβικό πεδίο του πολέμου.
Η Ρωσία χτύπησε επανειλημμένα ουκρανικά λιμάνια το 2023, επιβραδύνοντας τις εξαγωγές σιτηρών. Αυτή τη φορά, η διαφορά είναι ότι η Ουκρανία μπορεί να απαντήσει.
Οι παράπλευρες συνέπειες για τον υπόλοιπο κόσμο, καθώς οι δύο πλευρές αναζητούν τα οικονομικά σημεία πίεσης η μία της άλλης, μπορεί να αποδειχθούν σοβαρές, σημειώνει η The Wall Street Journal.
Το Κίεβο έχει εξαπολύσει τη δική του εκστρατεία εναντίον των ναυτιλιακών οδών της Ρωσίας πιο ανατολικά στη Μαύρη Θάλασσα, όπου ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη καταδιώκουν δεξαμενόπλοια που κατευθύνονται προς ή από ρωσικά λιμάνια.
Η κυβέρνηση Τραμπ, ανήσυχη για την απότομη άνοδο των τιμών ενέργειας που προκύπτει από τη σύγκρουση ΗΠΑ – Ιράν, κάλεσε την Ουκρανία να περιορίσει τις επιθέσεις σε μη ρωσικά πλοία.
Τις τελευταίες εβδομάδες, οι δυνάμεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών της Ουκρανίας υποστηρίζουν ότι έπληξαν 134 πλοία που ανήκουν στον σκιώδη στόλο της Ρωσίας στην Αζοφική Θάλασσα, ανατολικά της Κριμαίας, και άλλα 84 στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας.
Ο διοικητής των ουκρανικών δυνάμεων μη επανδρωμένων αεροσκαφών, Ρόμπερτ Μπρόβντι, περιέγραψε τα πλήγματα ως μέρος της ευρύτερης στρατηγικής για να γίνει η ρωσικά κατεχόμενη χερσόνησος ακατοίκητη για τις δυνάμεις κατοχής.
Η ανησυχία σε άλλες χώρες μεγαλώνει, καθώς οι επιθέσεις χτυπούν δεξαμενόπλοια και εγκαταστάσεις γύρω από το Νοβοροσίσκ και την Κοινοπραξία του Αγωγού της Κασπίας, η οποία μεταφέρει σχεδόν το 2% του παγκόσμιου πετρελαίου, κυρίως από το Καζακστάν, με μετόχους τις αμερικανικές Chevron και ExxonMobil.
Το εμπόριο σιτηρών αποτέλεσε οικονομική σανίδα σωτηρίας για το Κίεβο κατά τη διάρκεια του πολέμου, την οποία η Μόσχα φαίνεται τώρα πρόθυμη να διακόψει
Το εμπόριο σιτηρών υπήρξε οικονομική σανίδα σωτηρίας για το Κίεβο στη διάρκεια του πολέμου, την οποία η Μόσχα φαίνεται πλέον αποφασισμένη να διακόψει, με πρόσφατο μπαράζ επιθέσεων σε τρία κρίσιμα λιμάνια της περιοχής της Οδησσού και σε διεθνή πλοία που προσπαθούν να τα προσεγγίσουν.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η κλιμάκωση μπορεί να πιέσει ανοδικά τις τιμές των τροφίμων σε ευάλωτες χώρες της Αφρικής και άλλων περιοχών.
Την περασμένη εβδομάδα, ρωσικοί πύραυλοι έπληξαν δύο διεθνή εμπορικά πλοία στη Μαύρη Θάλασσα, σύμφωνα με την υπηρεσία MarineTraffic του Kpler, η οποία ανέφερε ότι το ένα μετέφερε σιτάρι. Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας δήλωσε ότι τα πλοία ήταν φορτωμένα με όπλα.
Ρωσικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πύραυλοι έχουν πλήξει 43 πλοία από τις 20 Ιουνίου, τα περισσότερα με σημαίες άλλων χωρών, σκοτώνοντας τουλάχιστον 21 ανθρώπους, σύμφωνα με το γραφείο του εισαγγελέα της περιοχής της Οδησσού στην Ουκρανία.
Η επίθεση αυτή αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα τρίτο όλων των επιθέσεων σε πλοία από τότε που η Ρωσία ξεκίνησε την εισβολή της, πριν από περίπου τεσσεράμισι χρόνια.
«Βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή σε μια κατάσταση παρόμοια με εκείνη που αντιμετωπίσαμε γύρω στο 2023, όταν κατέρρευσε ο διάδρομος σιτηρών μας. Είναι πολύ παρόμοια ως προς το κλίμα, τη συμπεριφορά της αγοράς και τον τρόπο με τον οποίο εξελίσσονται όλα», δήλωσε ο Serhiy Vovk, διευθυντής του Κέντρου Στρατηγικών Μεταφορών της Ουκρανίας.
Οι γεωργικές εξαγωγές της Ουκρανίας συνήθως κορυφώνονται τον Σεπτέμβριο.
Η διακοπή της ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα θα άφηνε την Ουκρανία να βασίζεται σε ποτάμιες, σιδηροδρομικές και οδικές διαδρομές, όμως η χωρητικότητα αυτών των εναλλακτικών λύσεων είναι περιορισμένη.
«Όπως ακριβώς το Ιράν στόχευσε τις ενεργειακές οδούς στο Στενό του Ορμούζ, η Ρωσία στοχεύει τώρα τις παγκόσμιες αγορές τροφίμων στη Μαύρη Θάλασσα», δήλωσε τον περασμένο μήνα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας, Αντρέι Σιμπίχα.
Προειδοποίησε για πιθανές αυξήσεις τιμών για εκατομμύρια ανθρώπους σε όλη την Αφρική, την Ασία, τη Μέση Ανατολή και τη Λατινική Αμερική και ζήτησε επείγουσα συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών για την αντιμετώπιση του ζητήματος.
Ο ναυτιλιακός κολοσσός Maersk δήλωσε ότι η κατάσταση στο λιμάνι του Τσορνομόρσκ τον ανάγκασε να σταματήσει τις δραστηριότητές του εκεί μέχρι νεωτέρας, ανακατευθύνοντας ορισμένα πλοία σε ρουμανικό λιμάνι.
Η Kernel, από τους κορυφαίους εξαγωγείς ηλιελαίου και σιτηρών, διέκοψε επίσης τις δραστηριότητές της στο Τσορνομόρσκ, καθώς εντάθηκαν οι ρωσικές επιθέσεις.
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης σιταριού στο Σικάγο πέρασαν πάνω από τα 7 δολάρια ανά μπούσελ, τον Ιούλιο για πρώτη φορά από τα τέλη του 2023, καθώς ο αντίκτυπος των βομβαρδισμών, μαζί με τη χειρότερη ζέστη στις βασικές περιοχές καλλιέργειας σιταριού στον κόσμο, έσπρωξαν τις τιμές υψηλότερα. Έκτοτε, έχουν υποχωρήσει ελαφρώς.
Τον Ιούλιο, περισσότερο από το ήμισυ της ρωσικής δυναμικότητας διύλισης τέθηκε εκτός λειτουργίας λόγω ουκρανικών επιθέσεων, σύμφωνα με εκτιμήσεις της IIR Energy, εταιρείας δεδομένων και πληροφοριών για την αγορά ενέργειας με έδρα το Τέξας.
Και από καμία πλευρά δεν φαίνεται πρόθεση υποχώρησης.
Όταν η Ρωσία στόχευσε τις αποστολές σιτηρών το 2023, η Ουκρανία στράφηκε στα λιμάνια της στον Δούναβη και στηρίχθηκε στα λιμάνια των γειτονικών της χωρών για να περάσουν οι εξαγωγές σιταριού από το έδαφός τους.
Ακόμη κι αν το Κίεβο το πετύχει ξανά, η ναυτιλία κατά μήκος του Δούναβη είναι πολύ ακριβότερη και τα ποτάμια λιμάνια μπορούν να καλύψουν μόνο έως και το ένα τρίτο των αναγκών της Ουκρανίας, λένε αναλυτές. Αντίστοιχα, η Ρωσία επιδιώκει να περιορίσει τις οικονομικές αρτηρίες της Ουκρανίας χτυπώντας άμεσα πλοία μεταφοράς χύδην φορτίου φορτωμένα με σιτηρά, αντί να στοχεύει τα λιμάνια της όπως έκανε στον τελευταίο πόλεμο των σιτηρών το 2023.
«Υπάρχουν ορισμένοι κανονιστικοί περιορισμοί που θα ίσχυαν πριν από τρία χρόνια και δεν ισχύουν πλέον», δήλωσε ο Sidharth Kaushal, ανώτερος ερευνητής στο think tank Royal United Services Institute.
«Χρειάζεται να χτυπήσεις μόνο τόσα πλοία, όπως έχουμε δει στο [Στενό του] Ορμούζ, ώστε να μην περάσει τίποτα από εκεί».
Πηγή: ot.gr
Πηγή περιεχομένου: in.gr
