Μια αργή αλλά βαθιά μεταβολή φαίνεται να βρίσκεται σε εξέλιξη στα νερά που ενώνουν τη Μαύρη Θάλασσα με το Αιγαίο — μια αλλαγή που δεν είναι ορατή με γυμνό μάτι, αλλά αποτυπώνεται καθαρά στα επιστημονικά δεδομένα των τελευταίων δεκαετιών.
Σύμφωνα με μελέτη που πραγματοποιήθηκε από ομάδα Ελλήνων επιστημόνων, από το Τμήμα Ωκεανογραφίας και Θαλασσίων Βιοεπιστημών του Πανεπιστημίου Αιγαίου και δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Environmental Research Discussions, η εκροή νερών από τη Μαύρη Θάλασσα προς το Βόρειο Αιγαίο φαίνεται ότι μειώνεται σταδιακά.
Ειδικότερα, όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, η Μαύρη Θάλασσα παραδοσιακά τροφοδοτείται με μεγάλες ποσότητες γλυκού νερού από ποτάμια όπως ο Δούναβης και ο Δνείπερος, γεγονός που δημιουργεί μια φυσική υπερχείλιση προς το Αιγαίο.
Αυτή η ροή, όπως εξηγούν, διαμορφώνει εδώ και δεκαετίες τη φυσιογνωμία του Βόρειου Αιγαίου. «Τα λιγότερο αλμυρά νερά της Μαύρης Θάλασσας σχηματίζουν ένα επιφανειακό στρώμα που επηρεάζει τη θαλάσσια κυκλοφορία, τη θερμοκρασία και τη βιολογική παραγωγικότητα της περιοχής. Η ύπαρξη μόνιμων σταθμών παρακολούθησης, οι τακτικές ωκεανογραφικές μετρήσεις και η συνεχής καταγραφή φυσικών και χημικών παραμέτρων αποτελούν κρίσιμο εργαλείο για την κατανόηση των αλλαγών.», επισημαίνει ο αναπληρωτής καθηγητής στο τμήμα Ωκεανογραφίας και Θαλασσίων Βιοεπιστημών του Πανεπιστημίου Αιγαίου.
Σύμφωνα με τον κ. Ανδρουλιδάκη, σήμερα, ωστόσο, τα δεδομένα δείχνουν ότι αυτή η ροή εξασθενεί. «Η μεταβολή ξεκινά πολύ πιο βόρεια. Τα μεγάλα ποτάμια που τροφοδοτούν τη Μαύρη Θάλασσα, με κυριότερο τον Δούναβη, εμφανίζουν μακροχρόνια μείωση της παροχής τους, καθώς αλλάζουν οι βροχοπτώσεις και οι ρυθμοί εξάτμισης, μεταβάλλοντας τις υδρολογικές συνθήκες στις λεκάνες απορροής τους.
Το αποτέλεσμα είναι μικρότερο πλεόνασμα γλυκού νερού στη Μαύρη Θάλασσα και, κατά συνέπεια, μικρότερη εκροή προς το Αιγαίο. Παράλληλα, η διαφορά στη στάθμη της θάλασσας μεταξύ Μαύρης Θάλασσας και Αιγαίου μειώνεται.
Όσον αφορά το Βόρειο Αιγαίο, όπως τονίζει η επιστημονική ομάδα, οι αλλαγές είναι ήδη εμφανείς. Τα νερά γίνονται πιο αλμυρά και η θαλάσσια παραγωγικότητα παρουσιάζει ενδείξεις μείωσης, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει την τροφική αλυσίδα και, σε βάθος χρόνου, την αλιεία.
Η σημασία της περιοχής, όμως, δεν περιορίζεται στο Βόρειο Αιγαίο καθώς η ανταλλαγή υδάτων μεταξύ Μαύρης Θάλασσας και Αιγαίου επηρεάζει ευρύτερα την Ανατολική Μεσόγειο.
