Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» είναι δικτυοκεντρικό πλέγμα, δήλωσε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, μιλώντας στη σημερινή του συνέντευξη στην εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ» και στον δημοσιογράφο Μαρίνο Γκασιάμη. Αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στον σχεδιασμό της Αθήνας για την ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος των Ενόπλων Δυνάμεων, στις εξοπλιστικές προτεραιότητες της «Ατζέντας 2030», στη μετάβαση στο πολυχωρικό πεδίο επιχειρήσεων, καθώς και στη σημασία της τεχνητής νοημοσύνης και της Κυβερνοάμυνας.
Παράλληλα, τοποθετήθηκε για τις εξελίξεις γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο, για τις τουρκικές διεκδικήσεις μέσω της «Γαλάζιας Πατρίδας», αλλά και για τις προκλήσεις που μπορεί να προκύψουν από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου.
Απαντώντας στο ερώτημα αν η κύρωση του τουρκολιβυκού συμφώνου από τη Βεγγάζη δημιουργεί νέα δεδομένα, ο Νίκος Δένδιας ξεκαθαρίζει ότι η συγκεκριμένη εξέλιξη δεν αλλάζει το νομικό καθεστώς του μνημονίου, ούτε μπορεί να του δώσει νομιμότητα.
Όπως τονίζει, «δεν προσδίδει νομιμότητα στο αποκαλούμενο τουρκολιβυκό μνημόνιο», καθώς παραμένει παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο, σε αντίθεση με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και τη γεωγραφική και νομική πραγματικότητα της Μεσογείου.
Ο υπουργός σημειώνει ότι η εξέλιξη αυτή είναι ακόμη μία ένδειξη της τουρκικής μεθόδευσης και εκφράζει ανησυχία για τις ευρύτερες συνέπειες που μπορεί να έχει η ενίσχυση της επιρροής της Άγκυρας στην περιοχή της Βεγγάζης. Ειδικότερα, αναφέρει ότι η διείσδυση της Τουρκίας στην περιοχή πρέπει να προβληματίσει, τόσο ως προς την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο όσο και ως προς ενδεχόμενες συνέπειες σε άλλα ζητήματα, μεταξύ των οποίων και οι μεταναστευτικές ροές.
Απέναντι σε αυτή τη συμφωνία, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας παραπέμπει στη συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ Ελλάδας – Αιγύπτου, την οποία είχε υπογράψει ο ίδιος όταν ήταν στο υπουργείο Εξωτερικών.
Τη χαρακτηρίζει «έμπρακτη εφαρμογή του Δικαίου της Θάλασσας» και «πολύτιμο κεκτημένο για την Πατρίδα μας και την Ανατολική Μεσόγειο», σε αντιπαραβολή με τον γεωγραφικό και νομικό παραλογισμό του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Στο ερώτημα για την επικείμενη έναρξη των ερευνών που αφορούν την πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, καθώς και για το ενδεχόμενο νέας κρίσης με την Άγκυρα και για στρατιωτική ετοιμότητα προστασίας των ερευνητικών πλοίων, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας υπογράμμισε ότι «το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου δεν υπάγεται στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας», προσθέτοντας ότι ελπίζει να μη χρειαστεί να απασχολήσει το υπουργείο στη συνέχεια.
Εξαίρεση, όπως εξηγεί, αποτελεί η διαδικασία έκδοσης NAVTEX από την Υδρογραφική Υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού, κατόπιν εισήγησης της Επιτροπής Χορήγησης Αδειών Ερευνών Θαλάσσης (ΕΧΑΕΘ).
Ερωτηθείς αν η προώθηση του επίμαχου τουρκικού νομοσχεδίου για τη «Γαλάζια Πατρίδα» σηματοδοτεί το τέλος των «ήρεμων νερών», ο κ. Δένδιας εκφράζει ανησυχία για τη διαρκή διεύρυνση της τουρκικής ατζέντας των παράνομων απαιτήσεων. Χαρακτηρίζει, μάλιστα, το ιδεολόγημα της «Γαλάζιας Πατρίδας» μια προσέγγιση που συναγωνίζεται «σε νομικό και γεωγραφικό παραλογισμό το τουρκολιβυκό μνημόνιο».
Την ίδια στιγμή επισημαίνει ότι η εσωτερική νομοθεσία μιας χώρας δεν μπορεί να δημιουργήσει πραγματικότητα αντίθετη με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Ωστόσο, χαρακτηρίζει την τουρκική προσέγγιση πρόκληση προς τη διεθνή κοινότητα και την κοινή λογική, καθώς επιχειρεί να εμφανίσει ελληνικά νησιά και θαλάσσιες ζώνες ως περιοχές τουρκικών διεκδικήσεων, με την προσδοκία ότι θα μπορούσε να επιβληθεί η αποδοχή τους.
Σε αυτό το σημείο διατυπώνει καθαρά την ελληνική θέση, υπογραμμίζοντας ότι «Η Ελλάδα είναι αδύνατον να αποδεχθεί ακρωτηριασμό εθνικής κυριαρχίας και απεμπόληση κυριαρχικών δικαιωμάτων». Συνδέει, επίσης, τη θέση αυτή με τη μεταρρύθμιση «Ατζέντα 2030», εξηγώντας ότι ένας από τους λόγους για τους οποίους προχώρησε η συγκεκριμένη προσπάθεια ήταν η ανάγκη η χώρα να μπορεί να αντιμετωπίζει κάθε πρόκληση.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στην αποτρεπτική ισχύ των Ενόπλων Δυνάμεων, σημειώνοντας ότι «Ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις σημαίνει αξιόπιστη αποτροπή», κάτι που επιτρέπει στην Ελλάδα να έχει αυτοπεποίθηση και να απαντά στις προκλήσεις με αποφασιστικότητα.
Αναφορικά με την πορεία υλοποίησης της «Ασπίδας του Αχιλλέα», του αντιαεροπορικού και αντι-drone θόλου, αλλά και με τον τρόπο ένταξής του στη νέα Διοίκηση Μη Επανδρωμένων Συστημάτων, ο κ. Δένδιας ανέφερε ότι η «Ασπίδα του Αχιλλέα», μέρος των οπλικών συστημάτων της οποίας παρουσιάστηκε στους πολίτες στην παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου στη Θεσσαλονίκη, βρίσκεται ήδη σε φάση υλοποίησης. Επεσήμανε ότι πρόκειται για μια ολοκληρωμένη αρχιτεκτονική οπλικών συστημάτων, η οποία δημιουργεί επάλληλους θόλους προστασίας πάνω από την ελληνική επικράτεια, με ενιαίο σύστημα διοίκησης και ελέγχου.
Ως προς το χρονοδιάγραμμα, είπε ότι η πλήρης επιχειρησιακή ετοιμότητα αναμένεται σε 34 μήνες, με σταδιακή παράδοση των επιμέρους συστημάτων.
Ο υπουργός επιμένει ότι η ουσία του εγχειρήματος δεν βρίσκεται στην απόκτηση μεμονωμένων οπλικών συστημάτων, αλλά στη συνολική αρχιτεκτονική που τα συνδέει. Όπως υπογραμμίζει, «Σημαντικότερο από κάθε μεμονωμένο σύστημα είναι η αρχιτεκτονική του θόλου». Στο ίδιο πλαίσιο, δίνει έμφαση στην απόκτηση τεχνογνωσίας, σημειώνοντας ότι η ελληνική αμυντική βιομηχανία θα συμμετέχει σε ποσοστό τουλάχιστον 25%.
Περιγράφοντας τη φιλοσοφία του προγράμματος, αναφέρει ότι «Η Ασπίδα του Αχιλλέα δεν είναι ένα ακόμη όπλο που αγοράζουμε από το ράφι, αλλά ένα δικτυοκεντρικό πλέγμα που διασυνδέει τα νέα συστήματα με όσα ήδη διαθέτουμε».
Στη συνέχεια παρουσιάζει τις επιμέρους ζώνες του συστήματος. Στην εξωτερική ζώνη, όπως λέει, βρίσκεται το David’s Sling, το οποίο προορίζεται για την αναχαίτιση τακτικών βαλλιστικών πυραύλων και πυραύλων Κρουζ μεγάλου βεληνεκούς. Στη μεσαία ζώνη βρίσκεται το Barak MX, ενώ στη μικρή και μέση ζώνη το Spyder, με τα δύο τελευταία συστήματα να προορίζονται για την αντικατάσταση παλαιότερων συστημάτων.
Καθοριστική, σύμφωνα με τον υπουργό, είναι η συμβολή των προηγμένων ραντάρ, ενώ ιδιαίτερη αναφορά κάνει στο εθνικό σύστημα διοίκησης και ελέγχου, το οποίο λειτουργεί ως ο κεντρικός συντονιστικός μηχανισμός ολόκληρης της αρχιτεκτονικής. Όπως λέει, «εγκέφαλος του συνόλου είναι το εθνικό σύστημα διοίκησης και ελέγχου».
Εξηγεί ότι μέσω αυτού θα διασυνδέονται τα υφιστάμενα Patriot, τα μαχητικά αεροσκάφη, οι ναυτικές μονάδες, οι αισθητήρες και των τριών Κλάδων, μέχρι και η διόπτρα στο κράνος του οπλίτη.
Παράλληλα, περιγράφει αυτή τη διασύνδεση ως τη μεγάλη αλλαγή που επιχειρείται στις Ένοπλες Δυνάμεις. Όπως σημειώνει, «Η χώρα περνά από την παλαιότερη λειτουργία C4I στο C5ISRT», δηλαδή σε ένα ολοκληρωμένο σύστημα Διοίκησης, Ελέγχου, Επικοινωνιών, Υπολογιστών, Κυβερνοχώρου, Πληροφοριών, Επιτήρησης, Αναγνώρισης και Στοχοποίησης.
Αναλύοντας τη λειτουργία της νέας πλατφόρμας, επισημαίνει ότι θα συγκεντρώνει την εικόνα από το σύνολο των αισθητήρων της χώρας, θα την επεξεργάζεται, θα την προτεραιοποιεί, θα προτείνει την κατάλληλη αντιμετώπιση και θα προβαίνει σε στοχοποίηση. Με αυτόν τον τρόπο, όπως λέει, οι Ένοπλες Δυνάμεις δεν θα λειτουργούν ως απλό σύνολο προσωπικού και οπλικών συστημάτων, αλλά ως ενιαίος οργανισμός ικανός να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες απειλές. Αναγνωρίζει, πάντως, ότι για να ολοκληρωθεί αυτή η μετάβαση απαιτείται χρόνος.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στο αντι-drone σκέλος της «Ασπίδας του Αχιλλέα», υπογραμμίζοντας τον ρόλο των εγχώριων συστημάτων, πέρα από τις τεχνολογίες μη κινητικής αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροχημάτων. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρει το «Κένταυρος», το οποίο είναι προϊόν συνεργασίας του ΕΛΚΑΚ με την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία και ήδη επιχειρεί στις φρεγάτες του Πολεμικού Ναυτικού. Παράλληλα, γνωστοποιεί ότι φορητά αντι-drone συστήματα ελληνικής κατασκευής μπαίνουν σε μαζική παραγωγή.
Στη συνέχεια, αναφερόμενος στην πρόσφατη επίσκεψή του στη Βοστώνη και στην υπογραφή μνημονίου συνεργασίας του ΕΛΚΑΚ με το MIT Sea Grant Program στον τομέα της θαλάσσιας ρομποτικής, και απαντώντας στο ερώτημα πότε αναμένονται τα πρώτα απτά αποτελέσματα της συνεργασίας για την ενίσχυση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων του Πολεμικού Ναυτικού, τόνισε ότι η υπογραφή του MoU για τη στρατηγική συνεργασία είναι το επόμενο βήμα μιας προσπάθειας που ξεκίνησε πριν από δύο χρόνια, αρχικά με εκπαιδευτικό προσανατολισμό.
Όπως διευκρινίζει, η συνεργασία δεν ξεκίνησε από το μηδέν, καθώς τον περασμένο Ιούνιο καθηγητές και ερευνητές του MIT είχαν εκπαιδεύσει μαθητές της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων και μέλη της ελληνικής επιστημονικής κοινότητας στη θαλάσσια ρομποτική και στα αυτόνομα συστήματα.
Η εκπαίδευση, όπως σημειώνει, συνδύασε τη θεωρία με την πρακτική εξάσκηση και τις δοκιμές στη θάλασσα, δημιουργώντας τη βάση για τη μόνιμη συνεργασία που επισφραγίστηκε στη Βοστώνη.
Αναφερόμενος ειδικότερα στο Πολεμικό Ναυτικό, ο υπουργός σημειώνει ότι, πέρα από την εκπαιδευτική συνεργασία, έχουν ήδη ολοκληρωθεί επιτυχημένες δοκιμές με το μη επανδρωμένο σκάφος τύπου Corsair της εταιρείας Saronic, το οποίο χρησιμοποιεί και το Ναυτικό των ΗΠΑ. Όπως αναφέρει, έχει υποβληθεί αίτημα προμήθειας μέσω διακρατικής συμφωνίας, με στόχο την απόκτηση σημαντικού αριθμού σκαφών.
Παράλληλα, υπενθύμισε ότι το ΚΥΣΕΑ έχει εγκρίνει την απόκτηση υποβρύχιων οχημάτων ειδικών επιχειρήσεων, διευκρινίζοντας ότι οκτώ από αυτά θα κατασκευαστούν στον Σκαραμαγκά.
Πέρα από τις συγκεκριμένες προμήθειες, ο Νίκος Δένδιας θέτει ως κεντρικό στόχο την ανάπτυξη εγχώριας παραγωγικής και σχεδιαστικής ικανότητας, ώστε η χώρα να μη μένει στην αγορά έτοιμων συστημάτων. Όπως επισημαίνει, «Να μην περιοριστούμε στα συστήματα που θα αποκτήσουμε, αλλά να αναπτύξουμε την ικανότητα να σχεδιάζουμε και να παράγουμε».
Κλείνοντας ως προς τις εξοπλιστικές προτεραιότητες, ο κ. Δένδιας επισημαίνει ότι μέχρι το 2030 απαιτείται να δοθεί πολύ μεγάλη έμφαση στην Κυβερνοάμυνα, κυρίως λόγω των νέων δυνατοτήτων που προσφέρει η Τεχνητή Νοημοσύνη σε έναν πιθανό αντίπαλο.
Για τις πολιτικές εξελίξεις και απαντώντας σε ερώτηση για τον στόχο της αυτοδυναμίας και αν υπάρχει εκλογικός πήχης για τη Νέα Δημοκρατία, απορρίπτει την ύπαρξη συγκεκριμένου ποσοτικού στόχου, διευκρινίζοντας ότι δεν έχει μιλήσει ποτέ για «πήχη» ούτε για συγκεκριμένο ποσοστό.
Όπως εξηγεί, αυτό που έχει θέσει ως σαφή πολιτική επιδίωξη, τόσο στο τελευταίο Συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας όσο και σε κομματικές εκδηλώσεις, είναι ότι η αυτοδυναμία αποτελεί προγραμματική θέση του κόμματος.
Σε αυτό το πλαίσιο, υπογραμμίζει ότι η Νέα Δημοκρατία οφείλει να ζητήσει τη στήριξη του ελληνικού λαού για την εφαρμογή ενός συγκεκριμένου προγράμματος, με σαφές ιδεολογικό πλαίσιο και καθαρό χρονικό ορίζοντα.
Παράλληλα, εκφράζει ικανοποίηση για την πρόσφατη τοποθέτηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, υπενθυμίζοντας ότι ο ίδιος είπε πως «η αυτοδυναμία είναι μονόδρομος».
Τέλος, σε ερώτηση για το ζήτημα των μετεκλογικών συνεργασιών, με αφορμή και τα δημοσκοπικά δεδομένα, και για το αν η Νέα Δημοκρατία θα έπρεπε να συζητά περισσότερο αυτό το ενδεχόμενο, χαρακτηρίζει πρόωρη τη συζήτηση και εκτιμά ότι μια τέτοια κουβέντα υπονομεύει την καθαρή πολιτική πρόταση της Νέας Δημοκρατίας προς την ελληνική κοινωνία. Επαναφέρει, ουσιαστικά, τη θέση που είχε διατυπώσει προηγουμένως, σύμφωνα με την οποία βασική επιδίωξη του κόμματος είναι η ανανέωση της λαϊκής εντολής στη βάση του προγράμματός του.
Σε ερώτηση για τον Αντώνη Σαμαρά, ο υπουργός επαναλαμβάνει τη θέση που έχει διατυπώσει και στο παρελθόν, λέγοντας ότι, ως πρώην πρωθυπουργός, «νομιμοποιείται και δικαιούται να έχει τις απόψεις του».
