Την ανάγκη να τερματιστεί η αποικιοκρατική κληρονομιά των βρετανικών κυρίαρχων βάσεων στην Κύπρο θέτει ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, σε συνέντευξή του στην Observer. Την ίδια ώρα, τάσσεται υπέρ της επιστροφής του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εκτιμώντας ότι και τα 27 κράτη μέλη θα υποδέχονταν θετικά μια τέτοια εξέλιξη.
Μιλώντας από το Προεδρικό Μέγαρο στη Λευκωσία, ο κ. Χριστοδουλίδης αναφέρει ότι έχει έρθει η ώρα να επανεξεταστεί το καθεστώς των βάσεων στο Ακρωτήρι και τη Δεκέλεια. «Πρέπει να βάλουμε τέλος σε αυτή την αποικιοκρατική κληρονομιά», σημειώνει, ξεκαθαρίζοντας πάντως ότι η θέση του δεν εκφράζει αντιβρετανικά αισθήματα. «Η σχέση μας με το Ηνωμένο Βασίλειο σήμερα δεν είναι η ίδια με εκείνη που είχαμε το 1960», συμπληρώνει.
Ο κ. Χριστοδουλίδης λέει ακόμη ότι η βρετανική κυβέρνηση δεν έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο συζήτησης για το καθεστώς των βάσεων. Ωστόσο, δεν αποκαλύπτει ποια διευθέτηση θα επιδίωκε η Λευκωσία. «Έχουμε διάφορες επιλογές, αλλά από σεβασμό προς τη βρετανική κυβέρνηση δεν πρόκειται να διαπραγματευτούμε δημόσια», αναφέρει.
Το ζήτημα επανήλθε στο προσκήνιο μετά την επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος εναντίον της βρετανικής βάσης στο Ακρωτήρι. Η επίθεση, που αποδόθηκε σε συμμάχους του Ιράν στην περιοχή, προκάλεσε την άμεση κινητοποίηση της Ελλάδας και της Γαλλίας, οι οποίες έστειλαν στην Κύπρο πολεμικά πλοία και συστήματα αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με το δημοσίευμα, αναζωπύρωσε και τη συζήτηση για την αμυντική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Υπέρ της επιστροφής της Βρετανίας στην ΕΕ
Αναφερόμενος στις σχέσεις Λονδίνου και Βρυξελλών, ο κ. Χριστοδουλίδης, δέκα χρόνια μετά το Brexit, εμφανίζεται ένθερμος υποστηρικτής της επανένταξης της Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. «Θα ήθελα να δω το Ηνωμένο Βασίλειο να επανεντάσσεται πλήρως ακόμη και την επόμενη εβδομάδα», λέει χαρακτηριστικά. «Μπορώ να σας πω εκ μέρους των 27 κρατών μελών ότι όλες οι χώρες θα καλωσόριζαν το ενδεχόμενο επανένταξης του Ηνωμένου Βασιλείου. Το εμπόδιο δεν προέρχεται από την ευρωπαϊκή πλευρά», προσθέτει.
Σύμφωνα με τον Πρόεδρο της Κύπρου, η επιστροφή της Βρετανίας θα είχε αμοιβαία οφέλη. Θα ενίσχυε την Ευρωπαϊκή Ένωση σε μια περίοδο διεθνούς αστάθειας, ενώ θα βοηθούσε και το Λονδίνο να αντιμετωπίσει σημαντικές προκλήσεις, όπως το μεταναστευτικό. «Εάν είμαστε μαζί, είμαστε πολύ ισχυρότεροι», σημειώνει, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι «σήμερα το Ηνωμένο Βασίλειο χρειάζεται την Ευρωπαϊκή Ένωση περισσότερο απ’ ό,τι η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται το Ηνωμένο Βασίλειο». Επικαλείται επίσης την εμπειρία της Κύπρου, λέγοντας πως με τη βοήθεια της ΕΕ η παράτυπη μετανάστευση προς το νησί έχει μειωθεί κατά 90%, ενώ οι επιστροφές μεταναστών έχουν αυξηθεί κατά 85%.
Παρά ταύτα, εκτιμά ότι δεν είναι πολιτικά εύκολο για τη βρετανική κυβέρνηση να θέσει άμεσα ζήτημα νέας αίτησης ένταξης ή διεξαγωγής δημοψηφίσματος. Αντίθετα, προβλέπει μια σταδιακή προσέγγιση, μέσα από την οποία το Ηνωμένο Βασίλειο θα μπορούσε να διαμορφώσει σχέσεις συνεργασίας που θα προσομοιάζουν με εκείνες ενός κράτους μέλους, χωρίς να συμμετέχει επισήμως στην Ένωση. Τονίζει, πάντως, ότι η Βρετανία δεν θα μπορούσε να επιστρέψει επιλέγοντας μόνο τα προνόμια που τη συμφέρουν, καθώς «κανείς δεν θα επιθυμούσε μια επιλεκτική συμμετοχή».
Η συνέντευξη δημοσιεύεται σε μια περίοδο νέας προσέγγισης μεταξύ Λονδίνου και Βρυξελλών. Οι δύο πλευρές διαπραγματεύονται συμφωνίες σε μια σειρά από τομείς, όπως η ελεύθερη μετακίνηση των νέων, τα δίδακτρα στα βρετανικά πανεπιστήμια για φοιτητές πολίτες της ΕΕ, η διευκόλυνση του εμπορίου αγροτικών προϊόντων και η συνεργασία στον τομέα των εκπομπών ρύπων κ.ά. Οι συζητήσεις πραγματοποιούνται ενόψει και της κρίσιμης συνόδου κορυφής ΕΕ – Ηνωμένου Βασιλείου, που είναι προγραμματισμένη να γίνει στις Βρυξέλλες στις 20 Νοεμβρίου.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση της YouGov που παρουσιάζει η εφημερίδα, σχεδόν έξι στους δέκα Βρετανούς θεωρούν πλέον ότι το Brexit ήταν λάθος, ενώ το 55% τάσσεται υπέρ της επιστροφής στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έναντι 34% που διαφωνεί.
