Ουκρανία: Πρώην σύμβουλος Μπους λέει πως τα εδάφη θα κριθούν στη μάχη και η ασφάλεια στις διαπραγματεύσεις

Ουκρανία: Πρώην σύμβουλος Μπους λέει πως τα εδάφη θα κριθούν στη μάχη και η ασφάλεια στις διαπραγματεύσεις

Οι διπλωματικές επαφές της 16ης και 17ης Νοεμβρίου για τον πόλεμο στην Ουκρανία δεν οδήγησαν σε συμφωνία για κατάπαυση του πυρός. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έκανε λόγο για δύσκολες συνομιλίες, καθώς παραμένουν σοβαρές διαφωνίες για τα εδαφικά ζητήματα και τις εγγυήσεις ασφαλείας της Ουκρανίας.

Σύμφωνα με το Axios, οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ αναμένεται να συναντηθούν με Ουκρανούς και Ευρωπαίους εκπροσώπους στις 19 Νοεμβρίου. Ωστόσο, σύμφωνα με το Reuters, το Κρεμλίνο ξεκαθάρισε ότι δεν έχει συμφωνήσει στη συμμετοχή Ευρωπαίων στις απευθείας διαπραγματεύσεις.

Αν αφήσει κανείς στην άκρη το απομακρυσμένο ενδεχόμενο μιας αποφασιστικής νίκης της μίας πλευράς, κάθε συμφωνία που θέλει να διαρκέσει θα πρέπει να καλύπτει τις ελάχιστες πολιτικές απαιτήσεις όλων των πλευρών.

Αυτό προϋποθέτει έναν λεπτό συγκερασμό ανταγωνιστικών συμφερόντων: της ρωσικής επιδίωξης να κρατήσει τα εδάφη που κατέλαβε, της ουκρανικής επιδίωξης να διαφυλάξει την κυριαρχία της και της ευρωπαϊκής επιδίωξης να διαχειριστεί την κρίση στην περιοχή.

Παρότι για πολλούς παρατηρητές αυτοί οι στόχοι μοιάζουν ασύμβατοι, δεν ισχύει το ίδιο για τον Τόμας Γκράχαμ, πρώην ανώτερο διευθυντή για τη Ρωσία στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας επί προεδρίας Τζορτζ Μπους του νεότερου και σήμερα ερευνητή στο Πανεπιστήμιο Γέιλ.

«Η συμφιλίωση όσων φαίνονται ασυμφιλίωτα αποτελεί συχνά την ουσία της υψηλής διπλωματίας. Αυτό ισχύει τόσο για τον πόλεμο στην Ουκρανία όσο και για την ευρύτερη αντιπαράθεση Ρωσίας-Δύσης, όσο ζοφερή κι αν φαίνεται αυτή τη στιγμή η κατάσταση» έχει υποστηρίξει σε ανάλυσή του στο The National Interest.

Μιλώντας πιο συγκεκριμένα, ο πρώην Αμερικανός διπλωμάτης αναφέρει ότι για να υπάρξει πρόοδος πρέπει προς το παρόν να υποβαθμιστεί το εδαφικό ζήτημα, το οποίο απασχολεί τόσο το Κίεβο όσο και τη Μόσχα.

«Ο τερματισμός του πολέμου στην Ουκρανία μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσα από πολλαπλές, σταδιακές συμφωνίες, πράγμα που σημαίνει ότι τα εδαφικά ζητήματα ενδέχεται να περάσουν σε δεύτερη μοίρα» αναφέρει.

Ειδικότερα, ο Γκράχαμ, αναγνωρίζοντας ότι μόνο οι ΗΠΑ διαθέτουν την επιρροή και το πολιτικό βάρος για να γεφυρώσουν τις ανταγωνιστικές απαιτήσεις, προτείνει η Ουάσιγκτον να μετατοπίσει το κέντρο βάρους από την εδαφική διευθέτηση στις μακροπρόθεσμες ανάγκες και ρυθμίσεις ασφαλείας.

Το εδαφικό θα λυθεί στο πεδίο της μάχης

Στην πράξη, λέει, οποιαδήποτε κατάπαυση του πυρός με προοπτική διάρκειας θα διαμορφωθεί κατά μήκος της γραμμής επαφής που θα ισχύει εκείνη τη στιγμή.

«Το καθεστώς του Ντονμπάς, το οποίο ο Πούτιν επιμένει ότι πρέπει να βρίσκεται υπό ρωσικό έλεγχο, είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα κριθεί στρατιωτικά στο πεδίο της μάχης και όχι διπλωματικά στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων».

Στην πράξη, μια τέτοια εξέλιξη θα σήμαινε ότι η Ρωσία θα διατηρούσε τον έλεγχο των ουκρανικών εδαφών που θα κατείχε κατά την έναρξη της εκεχειρίας. Ωστόσο, αυτό δεν θα σήμαινε απαραίτητα την επίσημη αναγνώριση της ρωσικής κυριαρχίας από το Κίεβο, το οποίο θα μπορούσε να διατηρήσει τις εδαφικές του διεκδικήσεις.

Ο ειδικός τάσσεται υπέρ της συνέχισης των διαπραγματεύσεων, ακόμη και αν συνεχίζονται οι εχθροπραξίες. Η κατάπαυση του πυρός δεν αποτελεί προϋπόθεση για τέτοιες συνομιλίες, παρότι θα δημιουργούσε ευνοϊκότερη ατμόσφαιρα για να υπάρξει πρόοδος.

Εξάλλου, «ένα σταθερό ευρωπαϊκό σύστημα ασφαλείας δεν θα προκύψει από μία και μοναδική διαπραγμάτευση ή από ένα και μόνο έγγραφο», αλλά «θα διαμορφωθεί μέσα από μια σειρά συνομιλιών για επιμέρους ζητήματα, με την υπογραφή συμφωνιών καθώς οι συνθήκες θα ωριμάζουν για την επίλυσή τους».

Έτσι, ο Γκράχαμ αντιμετωπίζει τη μεγάλη εικόνα θέτοντας ως στόχο των ΗΠΑ τη δημιουργία ενός σταθερού και διαρκούς ευρωπαϊκού συστήματος ασφαλείας: σε αυτό η Ευρώπη θα είναι γεωπολιτικός παράγοντας που θα επιτρέπει στις ΗΠΑ να ασχοληθούν με άλλα ζητήματα στον πλανήτη. Η δε Ουκρανία θα είναι κυρίαρχη και ανεξάρτητη, σταθερά συνδεδεμένη με την Ευρώπη, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος νέας σύγκρουσης με τη Ρωσία.

Τέλος, η εξομάλυνση των αμερικανορωσικών σχέσεων θα αναγνωρίζει τη Ρωσία ως μεγάλη δύναμη, θα ενισχύει τη στρατηγική της αυτονομία έναντι της Δύσης και θα της παρέχει εγγυήσεις απέναντι σε όσα η ίδια θεωρεί επιθετικά ευρωπαϊκά σχέδια.

«Τέτοιες διευθετήσεις» πιστεύει ότι «θα δημιουργούσαν επίσης το πλαίσιο για τη διαπραγμάτευση μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης, μείωσης των στρατιωτικών δυνάμεων και διαφάνειας, ώστε να ενισχυθεί η νέα ευρωπαϊκή τάξη ασφαλείας».

Η πρόταση, πάντως, αφήνει ανοιχτό ένα κρίσιμο ερώτημα: κατά πόσο το Κίεβο θα μπορούσε να αποδεχθεί μια εκεχειρία που θα διατηρούσε τα κατεχόμενα εδάφη υπό ρωσικό έλεγχο και ποιες εγγυήσεις θα μπορούσαν να αποτρέψουν μια νέα ρωσική επίθεση στο μέλλον.

Loading

Play