Ρωσία: Πώς οι Μαλδίβες έγιναν πέρασμα για παράκαμψη των κυρώσεων

Ρωσία: Πώς οι Μαλδίβες έγιναν πέρασμα για παράκαμψη των κυρώσεων

Οι Μαλδίβες, με τις λευκές παραλίες και τα πολυτελή θέρετρα τους, έχουν εξελιχθεί αθόρυβα σε κόμβο για εταιρείες που βοηθούν τη Ρωσία να παρακάμψει τις κυρώσεις. Πίσω από την τουριστική εικόνα του αρχιπελάγους στη Νότια Ασία, εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια σε αγαθά που υπόκεινται σε περιορισμούς ή προορίζονται για κυρωμένες εταιρείες έχουν περάσει από το αεροδρόμιο των Μαλδίβων, σύμφωνα με έγγραφα που εξέτασε η Wall Street Journal και συνεντεύξεις με δυτικούς αξιωματούχους.

ΕΕ Αντιπροσωπεία στην ΕλλάδαΗ Ευρωπαϊκή Ένωση στη ΔΕΘ — Δείτε το video

Κάποια από αυτά τα προϊόντα έχουν τόσο πολιτική όσο και στρατιωτική χρήση. Οι χώροι φορτίου του αεροδρομίου γεμίζουν συχνά με εξαρτήματα αεροσκαφών, ηλεκτρονικά και άλλα περιορισμένα αγαθά, όπως προκύπτει από τα έγγραφα και τις αναφορές των αξιωματούχων.

Η κίνηση εμπορευμάτων μέσω των Μαλδίβων είναι μικρή σε σχέση με τα μεγαλύτερα κανάλια που χρησιμοποιεί η Ρωσία για την αποφυγή κυρώσεων, όπως η Κίνα, η Τουρκία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία μαζί αντιπροσωπεύουν περίπου 15 δισεκατομμύρια δολάρια σε ρωσικές εισαγωγές τον χρόνο.

Ωστόσο, η ροή αυτή δείχνει πόσο εκτεταμένες είναι οι προσπάθειες της Μόσχας να παρακάμπτει τους δυτικούς περιορισμούς, μετατρέποντας ακόμη και μικρές και απρόσμενες γωνιές του πλανήτη σε διαύλους για αγαθά.

Στα περισσότερα από τέσσερα χρόνια πολέμου, η Μόσχα έχει δείξει επανειλημμένα ότι βρίσκει κενά στις κυρώσεις, αναγκάζοντας τους Δυτικούς αξιωματούχους να προσπαθούν διαρκώς να κόψουν τη ροή αγαθών που στηρίζει την πολεμική προσπάθεια και την οικονομία της Ρωσίας.

Τα έγγραφα που εξέτασε η εφημερίδα —αεροπορικές φορτωτικές και ηλεκτρονικά μηνύματα μεταξύ εταιρειών logistics— περιγράφουν τον τρόπο λειτουργίας του συστήματος στις Μαλδίβες.

Μια εμπορική πτήση της μεγαλύτερης ρωσικής αεροπορικής εταιρείας, της Aeroflot, προσγειώνεται κάθε πρωί στο αεροδρόμιο του Μαλέ, όπου ομάδες τοπικών μεσαζόντων, σε συνεργασία με εταιρείες logistics που συνδέονται με τη Ρωσία, βοηθούν στον εκτελωνισμό αμερικανικών, ευρωπαϊκών και κινεζικών αγαθών. Στη συνέχεια τα φορτία μπαίνουν σε πτήσεις της Aeroflot και επιστρέφουν στη Μόσχα περίπου δύο ώρες αργότερα.

Μόλις φτάσουν στη Ρωσία, τα προϊόντα διανέμονται σε ορισμένες περιπτώσεις σε οντότητες που υπόκεινται σε κυρώσεις, ανάμεσά τους η S7 Airlines και οι θυγατρικές συντήρησής της. Η εταιρεία αντιμετωπίζει δυσκολίες στην προμήθεια ανταλλακτικών για τον γηρασμένο στόλο της.

«Αυτό δείχνει ότι υπάρχουν αποτελεσματικά κανάλια πολύ έξω από τους συνήθεις υπόπτους», δήλωσε ο Pavlo Shkurenko, ερευνητής κυρώσεων στο Ινστιτούτο Οικονομικής Σχολής του Κιέβου.

Η κυβέρνηση των Μαλδίβων και η Maldives Airports Company, που διαχειρίζεται το αεροδρόμιο, δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχόλιο.

Το αρχιπέλαγος των Μαλδίβων αποτελείται από περισσότερα από χίλια νησιά, και πολλά από αυτά φιλοξενούν ένα μόνο ξενοδοχείο.

Περισσότεροι από δύο εκατομμύρια τουρίστες επισκέπτονται τα νησιά κάθε χρόνο, προσελκυόμενοι από τα καθαρά νερά και τη θαλάσσια ζωή, όπως οι χελώνες και οι φαλαινοκαρχαρίες.

Το Μαλέ, όμως, είναι ένας διαφορετικός κόσμος. Η πρωτεύουσα του νησιωτικού συμπλέγματος, μία από τις πιο πυκνοκατοικημένες πόλεις στον πλανήτη, γεμίζει από μια αδιάκοπη κίνηση σκούτερ και μοτοσικλετών στα στενά δρομάκια της.

Μέρος της επιτυχίας της Ρωσίας στη διοχέτευση αγαθών μέσω των Μαλδίβων συνδέεται με τους οικονομικούς της δεσμούς με τα νησιά.

Οι Ρώσοι είναι η δεύτερη μεγαλύτερη εθνικότητα μεταξύ των τουριστών στις Μαλδίβες, πίσω από τους Κινέζους υπηκόους.

Τυχόν διπλωματικές τριβές με τη Ρωσία θα αποτελούσαν απειλή για την οικονομία των Μαλδίβων, η οποία εξακολουθεί να ανακάμπτει από την ύφεση του τουρισμού κατά την πανδημία.

Πλέον, η κυβέρνηση κερδίζει χρήματα και από την αύξηση του εμπορίου, πέρα από τους φόρους στον τουρισμό.

Η Εταιρεία Αεροδρομίων των Μαλδίβων κατέγραψε ρεκόρ κερδών το 2024, γεγονός που την κατέστησε την πιο κερδοφόρα κρατική εταιρεία της χώρας. Χρεώνει τέλη χρήσης και εμπορικά τέλη για το φορτίο και μεταπωλεί καύσιμα με κέρδος.

Ορισμένα από τα προϊόντα που μεταφέρονται μέσω του Μαλέ προς τη Μόσχα χαρακτηρίζονται βάσει κυρώσεων ως διπλής χρήσης, δηλαδή θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για στρατιωτικούς ή πολιτικούς σκοπούς, όπως ο εξοπλισμός της ρωσικής αεροπορικής βιομηχανίας που έχει δεχθεί κυρώσεις.

Στις αποστολές που έχουν περάσει από το Μαλέ περιλαμβάνονται μικροτσίπ που μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο σε πολιτικό υλικό όσο και σε εξελιγμένα συστήματα καθοδήγησης πυραύλων, οπτικά όργανα για την παρακολούθηση εχθρικών στρατευμάτων από δορυφόρους, καθώς και πριτσίνια και βίδες υψηλής αντοχής για την αεροδιαστημική, κατάλληλα τόσο για εμπορικά αεροσκάφη όσο και για μαχητικά ή πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς.

Τα τελωνειακά δεδομένα από τις Μαλδίβες δείχνουν ασήμαντο ποσό εξαγωγών προς τη Ρωσία μεταξύ 2022 και 2025, με το μεγαλύτερο νούμερο να είναι 2.300 δολάρια ανά τόνο.

Τα ρωσικά εμπορικά δεδομένα που συγκέντρωσε η Import Genius, εταιρεία με έδρα τις ΗΠΑ, δείχνουν όμως ότι οι ρωσικές εισαγωγές από τις Μαλδίβες, μια χώρα χωρίς βιομηχανία, εκτοξεύτηκαν σε πάνω από 630 εκατομμύρια δολάρια το 2022, τη χρονιά που ξεκίνησε η εισβολή, από λιγότερα από 7 εκατομμύρια δολάρια το 2021.

Η Ρωσία εισήγαγε 160 εκατομμύρια δολάρια το 2024, το τελευταίο πλήρες έτος για το οποίο υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα από την Import Genius.

Ο William George, διευθυντής έρευνας της Import Genius, είπε ότι τα στοιχεία πιθανότατα υποεκτιμούν τον πραγματικό όγκο εμπορίου μεταξύ Μαλδίβων και Ρωσίας, σημειώνοντας ότι οι ρωσικές αρχές φαίνεται να άρχισαν να λογοκρίνουν τμήματα των δεδομένων το 2024 πριν μπλοκάρουν πλήρως την πρόσβαση στις αρχές του 2025.

Οι ΗΠΑ και η Ευρώπη επέβαλαν εκτεταμένες κυρώσεις στη Μόσχα μετά την εισβολή της στην Ουκρανία, με στόχο να πλήξουν τη βιομηχανική βάση της Ρωσίας και να την απομονώσουν από το παγκόσμιο εμπόριο.

Έχουν παγώσει περίπου 300 δισεκατομμύρια δολάρια σε περιουσιακά στοιχεία ρωσικών κεντρικών τραπεζών και έχουν αποσυνδέσει μεγάλους Ρώσους δανειστές από το δίκτυο ανταλλαγής μηνυμάτων Swift.

Ένα δίκτυο ελέγχων εξαγωγών έχει κόψει την πρόσβαση της Ρωσίας σε προηγμένα μικροτσίπ, αεροδιαστημική τεχνολογία και βιομηχανικά μηχανήματα κρίσιμα για τη διατήρηση της εγχώριας βιομηχανικής και πολεμικής παραγωγής.

Οι δυτικοί αξιωματούχοι έχουν επικεντρώσει το μεγαλύτερο μέρος των πρόσφατων προσπαθειών τους στο κλείσιμο κενών και στην τιμωρία της παράκαμψης.

Οι ΗΠΑ και η Ευρωπαϊκή Ένωση στρέφονται όλο και περισσότερο σε μεσάζοντες τρίτων χωρών, ανάμεσά τους τράπεζες και εταιρείες logistics, σε κράτη που διευκολύνουν τη μυστική ροή δυτικών αγαθών ή παράνομων εσόδων από πετρέλαιο πίσω στη Μόσχα.

Η κυβέρνηση των Μαλδίβων δέχεται αυξανόμενη πίεση από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη να κλείσει αυτή τη διαδρομή, σύμφωνα με Δυτικούς αξιωματούχους.

Οι αρχές της χώρας γνωρίζουν το ζήτημα και εργάζονται για την αντιμετώπισή του, σύμφωνα με άτομο που γνωρίζει το θέμα.

Ένα μέρος του προβλήματος είναι ότι το τελωνείο στις Μαλδίβες διαθέτει περιορισμένο προσωπικό και τα αγαθά που περνούν από τη χώρα ελέγχονται ελάχιστα, ανέφερε η ίδια πηγή.

Το φορτίο συνήθως δεν υποβάλλεται σε φυσικούς ελέγχους, αλλά οι αρχές βασίζονται στη γραφειοκρατία.

Το εμπόριο φαίνεται να αυξάνεται.

Τον Ιούλιο, η Εταιρεία Αεροδρομίων των Μαλδίβων ανακοίνωσε ότι κατέγραψε ιστορικό υψηλό στον ημερήσιο όγκο φορτίου που διέρχεται από το αεροδρόμιο, με ρεκόρ 126 τόνων σε μία ημέρα.

Η Aeroflot αντιπροσώπευε το 12% των εξερχόμενων εμπορευμάτων στο πρώτο εξάμηνο του έτους, σύμφωνα με το κρατικό ειδησεογραφικό δίκτυο PSM News.

Έγγραφα που εξέτασε η WSJ δείχνουν ότι όταν ένα φορτίο προσγειώνεται αρχικά, στην αεροπορική φορτωτική εμφανίζεται το όνομα της εταιρείας που εξάγει τα αγαθά, μαζί με τον υποτιθέμενο αγοραστή.

Όταν φτάσουν στις Μαλδίβες, όμως, ένα δίκτυο τοπικών εταιρειών, όπως η Freight Care και η Go Investment, βοηθούν στην τροποποίηση των εγγράφων αποστολής και στη μετακίνηση των αγαθών μέσω του διαδρόμου προσγείωσης-απογείωσης, ώστε να μην εγκαταλείψουν ποτέ το αεροδρόμιο και να αποφύγουν την επίσημη είσοδο στο αρχιπέλαγος.

Το φορτίο δεν καταγράφεται ποτέ ως εισαγόμενο και περνά μόνο από ελάχιστους τελωνειακούς ελέγχους πριν μεταφερθεί από αεροσκάφος σε αεροσκάφος, ανέφεραν αξιωματούχοι. Για την πτήση μεταξύ Μαλέ και Διεθνούς Αεροδρομίου Σερεμέτιεβο της Μόσχας εκδίδεται νέα αεροπορική φορτωτική, η οποία δεν αναφέρει το όνομα της εταιρείας που πούλησε τα αγαθά, σύμφωνα με τα έγγραφα και Δυτικούς αξιωματούχους.

Τον Μάιο του 2024, η Kraemer Mining, γερμανική εταιρεία, πούλησε αντλίες, μπαταρίες, ιμάντες V και άλλο εξοπλισμό αξίας περίπου 9.000 ευρώ, δηλαδή περίπου 10.400 δολάρια, στην Peretsvo, εταιρεία με έδρα την Κιργιζία της Κεντρικής Ασίας.

Τα αγαθά στάλθηκαν αρχικά από το Ντίσελντορφ της Γερμανίας στο Μαλέ με πτήση της Emirates.

Η Freight Care, που εμφανίζεται ως η πρώτη επαφή για τα αγαθά στην αεροπορική φορτωτική, φροντίζει για τα απαραίτητα έγγραφα ώστε να διευκολύνει τη μεταφορά τους μέσω του αεροδρομίου του Μαλέ, σύμφωνα με Δυτικούς αξιωματούχους και την εταιρεία.

Λίγες ημέρες αργότερα, τα αγαθά φορτώθηκαν σε πτήση της Aeroflot με προορισμό τη Μόσχα.

Η Aeroflot εξέδωσε δεύτερη αεροπορική φορτωτική, στην οποία δεν υπάρχει καμία αναφορά στην Kraemer Mining ή στην προέλευση των αγαθών.

Ο δεύτερος λογαριασμός αναφέρει νέο παραλήπτη, την Gruppa Kompaniy Tehno, ρωσικό εισαγωγέα με έδρα το Κρασνογιάρσκ, βιομηχανικό και οικονομικό κέντρο στη Σιβηρία.

Η Gruppa Kompaniy Tehno και η Kraemer Mining δεν απάντησαν σε αίτημα για σχόλιο.

Η εφημερίδα εντόπισε δύο διευθύνσεις για τη Freight Care, μία στις αεροπορικές φορτωτικές και μία στο επίσημο μητρώο επιχειρήσεων της χώρας.

Οι διευθύνσεις βρίσκονταν σε γειτονικά κτίρια γραφείων στο Μαλέ, με το γραφείο της Aeroflot να βρίσκεται ανάμεσά τους.

Οι επισκέψεις και στα δύο κτίρια που είχαν δηλωθεί ως έδρα της Freight Care δεν αποκάλυψαν κανένα ίχνος του γραφείου της εταιρείας.

Ο Hussain Waheed, διευθύνων σύμβουλος της Freight Care, δήλωσε ότι η εταιρεία διακινούσε αγαθά υπό μεταφορά στο Μαλέ προς τη Ρωσία, αλλά ποτέ δεν βοήθησε εν γνώσει της στην αποστολή αγαθών που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή όπλων.

«Δεν υποστηρίζουμε κανέναν πόλεμο», είπε.

Διεύθυνση που αναφέρεται για την Go Investment στα έγγραφα οδηγεί σε ένα μικρό κατάστημα ηλεκτρονικών ειδών.

Η ίδια διεύθυνση εμφανίζεται καταχωρισμένη και σε πολλές άλλες εταιρείες στο μητρώο επιχειρήσεων των Μαλδίβων.

Όταν ήρθαν σε επαφή μαζί του, ένας άνδρας που αναφερόταν ως διευθύνων σύμβουλος ή μέλος του διοικητικού συμβουλίου για όλες τις εταιρείες είπε ότι δεν μπορούσε να μιλήσει και έκλεισε το τηλέφωνο. Δεν απάντησε σε μηνύματα.

Πηγή περιεχομένου: in.gr

Loading

Play