Δύο ακτιβιστές για τη δημοκρατία και διοργανωτές των εκδηλώσεων μνήμης της Τιενανμέν, ο 69χρονος Λι Τσουκ-γιαν και η 41χρονη Τσόου Χάνγκ-τουνγκ, κρίθηκαν ένοχοι για «υποκίνηση εξέγερσης» στο Χονγκ Κονγκ, σε μια δίκη που αναδεικνύει ξανά τη συρρίκνωση των ελευθεριών στο πρώην βρετανικό έδαφος.
Το Χονγκ Κονγκ και το Μακάο ήταν οι μόνες περιοχές της κινεζικής επικράτειας όπου μπορούσαν να οργανωθούν δημόσιες εκδηλώσεις μνήμης για την καταστολή του κινήματος υπέρ της δημοκρατίας, που κατέληξε στη σφαγή των ειρηνικών διαδηλωτών στην Πλατεία Τιενανμέν τον Ιούνιο του 1989.
Τέτοιες εκδηλώσεις είναι πλέον de facto απαγορευμένες, από τότε που η κινεζική εξουσία επέβαλε το 2020 νόμο περί εθνικής ασφαλείας στην πρώην βρετανική αποικία, μετά τις μαζικές και σε ορισμένες περιπτώσεις βίαιες φιλοδημοκρατικές διαδηλώσεις του 2019.
Η Ταϊβάν κάλεσε, μετά την ανακοίνωση της απόφασης, την Κίνα «να σταματήσει τις πολιτικές διώξεις». Το Συμβούλιο Ηπειρωτικών Υποθέσεων, που είναι αρμόδιο για την πολιτική της Ταϊβάν απέναντι στο Πεκίνο, εξέφρασε βαθιά θλίψη και κάλεσε το Κινεζικό Κομμουνιστικό Κόμμα και την κυβέρνηση του Χονγκ Κονγκ «να απελευθερώσουν αμέσως τα πρόσωπα που κρατούνται στην υπόθεση αυτή».
Η Γαλλία και η Γερμανία ζήτησαν την άμεση απελευθέρωση της Τσόου Χάνγκ-τουνγκ και του Λι Τσουκ-γιαν.
«Η Γερμανία και η Γαλλία εκφράζουν τη βαθιά τους λύπη για την καταδικαστική απόφαση κατά της δικηγόρου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και φιλοδημοκρατικής ακτιβίστριας Τσόου Χάνγκ-τουνγκ», αναφέρεται σε κοινή ανακοίνωση που εξέδωσαν τα δύο υπουργεία Εξωτερικών.
«Ζητούμε την άμεση απελευθέρωσή της και καλούμε τις αρχές του Πεκίνου και το Χονγκ Κονγκ να σεβασθούν όλα τα ατομικά δικαιώματα και ελευθερίες».
Οι Λι Τσουκ-γιαν και Τσόου Χάνγκ-τουνγκ ήταν επικεφαλής της Συμμαχίας του Χονγκ Κονγκ, μιας οργάνωσης που πλέον έχει διαλυθεί και οργάνωνε τις ετήσιες εκδηλώσεις μνήμης στο Πάρκο Βικτόρια.
Κρίθηκαν σήμερα ένοχοι «διότι υποκίνησαν άτομα να οργανώσουν, σχεδιάσουν και διαπράξουν ή συμμετάσχουν σε ενέργειες με παράνομα μέσα με στόχο την ανατροπή της εξουσίας του Κράτους», σύμφωνα με ανακοίνωση που δόθηκε στους δημοσιογράφους.
Ο ορισμός της ποινής θα γίνει σε άλλη χρονική στιγμή και τα επιχειρήματα των καταδικασθέντων θα ακουστούν την επόμενη εβδομάδα, όπως ανακοίνωσε ο πρόεδρος του τριμελούς δικαστηρίου.
Σύμφωνα με το δικαστήριο, το γεγονός ότι οι δύο κατηγορούμενοι συνέχισαν να απαιτούν «το τέλος του καθεστώτος του ενός και μοναδικού κόμματος» μετά την έναρξη ισχύος του νόμου περί εθνικής ασφαλείας συνιστά παραβίαση του κινεζικού συντάγματος, ακόμη και αν «ποτέ δεν χρησιμοποίησαν ή προώθησαν τη βία».
Οι καταδικασθέντες «ήθελαν να βλάψουν την εμπιστοσύνη στο Κινεζικό Κομμουνιστικό Κόμμα τροφοδοτώντας την εχθρότητα και σπείροντας τη διχόνοια».
Οι κατηγορίες επισείουν ποινές κάθειρξης έως 10 ετών. Οι δύο καταδικασθέντες είναι φυλακισμένοι από την απαγγελία των εναντίον τους κατηγοριών το 2021 και παρέμειναν σιωπηλοί κατά την ανακοίνωση της καταδικαστικής απόφασης.
Ένας τρίτος ακτιβιστής, ο 74χρονος Αλμπερτ Χο, που αντιμετωπίζει το ίδιο κατηγορητήριο, δήλωσε ένοχος, γεγονός που ανοίγει την πόρτα για μείωση ποινής.
Η Τσόου Χάνγκ-τουνγκ, δικηγόρος που υπερασπίσθηκε τον εαυτό της κατά τη διάρκεια της δίκης της, δημοσίευσε στο blog της πώς έχει αλλάξει η μεταχείρισή της κατά τη διάρκεια της δίκης.
«Αντί να μου περνούν απλώς χειροπέδες, πλέον με ακινητοποιούν πλήρως με χειροπέδες, με σίδερα στα πόδια, μία αλυσίδα στη μέση και μία αλυσίδα στις γάμπες και οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι με πηγαίνουν με αλυσίδα όπως τους σκύλους με λουρί».
Ο εκπρόσωπος της Διεθνούς Αμνηστίας Φερνάντο Τσουνγκ καταγγέλλει μια εξοργιστική απόφαση, διότι σηματοδοτεί μια νέα φάση στην εκστρατεία της κυβέρνησης να σβήσει την κληρονομιά του ακτιβισμού.
«Έφεραν στο φως τον φόβο που διατηρεί η κινεζική κυβέρνηση μπροστά στην ανάμνηση των δικών της ωμοτήτων, ανάμνηση που θεωρεί απειλή για την εθνική ασφάλεια», σχολιάζει σε ανακοίνωση η Elaine Pearson, διευθύντρια της Human Rights Watch για την Ασία.
Η δίκη αυτή «στέλνει ένα ισχυρό και παγερό μήνυμα στην κοινωνία των πολιτών: κάθε κριτική στο Κράτος και τις πολιτικές του, ακόμη και αν διατυπώνεται κατά ειρηνικό τρόπο, δεν είναι πλέον καλοδεχούμενη στο Χονγκ Κονγκ», δηλώνει η Urania Chiu, καθηγήτρια του Δικαίου στο πανεπιστήμιο Oxford Brookes.
Οι κινεζικές αρχές έχουν συλλάβει 415 ανθρώπους για διάφορους λόγους που συνδέονται με την εθνική ασφάλεια. Οι 185 έχουν κριθεί ένοχοι.
