Σοκαριστικά ευρήματα φέρνει στο φως η έκθεση του ΟΗΕ για την εκτεταμένη σεξουαλική βία στον πόλεμο της Ουκρανίας, με αναφορές για αμάχους και αιχμαλώτους πολέμου, ομαδικούς βιασμούς και ηλεκτροσόκ στα γεννητικά όργανα. Το Γραφείο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ αναφέρει επίσης παραβιάσεις και από την ουκρανική πλευρά, σε έκθεση που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή.
Η έκθεση κατέγραψε 1.004 επαληθευμένες περιπτώσεις σεξουαλικής βίας που συνδέονται με τη σύγκρουση, από τον Φεβρουάριο του 2022 έως τον Ιούλιο του 2026.
Από αυτές τις περιπτώσεις, το 89% αποδόθηκε στη ρωσική πλευρά, μεταξύ άλλων σε μέλη των ενόπλων δυνάμεων, της σωφρονιστικής υπηρεσίας και των υπηρεσιών ασφαλείας, ενώ το 11% συνδέθηκε με την Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένων μελών των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων.
Η μόνιμη διπλωματική αποστολή της Ρωσίας στη Γενεύη αρνήθηκε να σχολιάσει την έκθεση.
Το υπουργείο Εξωτερικών της Ουκρανίας ανέφερε σε ανακοίνωσή του ότι χαιρετίζει τη δημοσίευση της έκθεσης, η οποία, όπως σημείωσε, ανέδειξε την έκταση των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που διαπράχθηκαν από τη Ρωσία, καθώς και τα μέτρα που λαμβάνει η Ουκρανία για την πρόληψη τέτοιων περιστατικών και την αποζημίωση των θυμάτων.
Η ανακοίνωση δεν σχολίασε τα ευρήματα για περιστατικά κακοποίησης από τις ουκρανικές δυνάμεις.
Η έκθεση προειδοποίησε ότι τα ευρήματα δεν ήταν εξαντλητικά, καθώς οι αναφορές για την σεξουαλική βία που σχετίζεται με τη σύγκρουση παραμένουν ελλιπείς.
La violencia sexual ha sido usada contra civiles y prisioneros de guerra en Ucrania como parte de un estremecedor patrón de tortura, intimidación y coacción.
Es la conclusión de un informe de la ONU que documenta al menos 1.004 casos de este tipo desde el inicio de la guerra.…
— EFE Noticias (@EFEnoticias) September 18, 2026
Αναφέρει ακόμη ότι η άρνηση της Ρωσίας να δώσει στο Γραφείο του Ύπατου Αρμοστή των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα πρόσβαση στα κατεχόμενα ουκρανικά εδάφη, στους αιχμαλώτους πολέμου και στους κρατούμενους πολίτες σημαίνει πως τα στοιχεία πιθανότατα υποτιμούν την πραγματική κλίμακα των παραβιάσεων.
Στις κατεχόμενες περιοχές της Ουκρανίας και μέσα στη Ρωσία, οι ρωσικές αρχές διέπραξαν σεξουαλική βία κατά Ουκρανών αιχμαλώτων πολέμου και κρατούμενων πολιτών σε όλα τα στάδια της αιχμαλωσίας, από τη σύλληψη και τη μεταφορά έως την ανάκριση και την κράτηση, σύμφωνα με την έκθεση.
Οι παραβιάσεις περιλάμβαναν ομαδικό βιασμό, βιασμό, γεννητικά ακρωτηριασμούς και χρήση ηλεκτροσόκ στα γεννητικά όργανα ανδρών με ένα στρατιωτικό τηλέφωνο της σοβιετικής εποχής, γνωστό ως tapik. Τα ευρήματα βασίστηκαν σε συνεντεύξεις με θύματα σεξουαλικής βίας που διαπράχθηκε και από τις δύο πλευρές.
Τα περισσότερα θύματα υπό κράτηση ήταν άνδρες, κυρίως αιχμάλωτοι πολέμου και κρατούμενοι, αν και επηρεάστηκαν επίσης γυναίκες και παιδιά, κυρίως στις ρωσικά κατεχόμενες περιοχές της Ουκρανίας.
Η σεξουαλική βία σε συγκρούσεις συχνά παρερμηνεύεται ως κάτι που επηρεάζει κυρίως γυναίκες και κορίτσια, ενώ στον πόλεμο της Ουκρανίας η πλειοψηφία των επιζώντων είναι άνδρες, δήλωσε η Ντανιέλ Μπελ, επικεφαλής της Αποστολής Παρακολούθησης των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ στην Ουκρανία.
Και οι άνδρες και οι γυναίκες χρειάζονται διαφορετικές λύσεις και προσεγγίσεις για την ανάρρωσή τους, πρόσθεσε.
Η έκθεση κατέληξε ότι η Ρωσία δεν έλαβε μέτρα για την πρόληψη, τη διερεύνηση ή τη δίωξη της σεξουαλικής βίας που διαπράχθηκε από το προσωπικό της και δεν ανταποκρίθηκε στα αιτήματα του Γραφείου του Ύπατου Αρμοστή των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (OHCHR) για παροχή πληροφοριών.
Ρώσοι αιχμάλωτοι πολέμου
Στο έδαφος που ελέγχεται από την ουκρανική κυβέρνηση, σχεδόν το ήμισυ των παραβιάσεων που αποδίδονται στις ουκρανικές αρχές εναντίον Ρώσων και αιχμαλώτων πολέμου και κρατουμένων από τρίτες χώρες αφορούσαν απειλές σεξουαλικής βίας και χτυπήματα στα γεννητικά όργανα.
Το OHCHR ανέφερε ότι Ρώσοι αιχμάλωτοι πολέμου και αιχμάλωτοι από τρίτες χώρες κατήγγειλαν περιστατικά σεξουαλικής βίας σε 10 επίσημες εγκαταστάσεις κράτησης και 55 ανεπίσημους χώρους ή χώρους διέλευσης.
Η ουκρανική κυβέρνηση είχε λάβει ορισμένα μέτρα για την πρόληψη τέτοιων παραβιάσεων και είχε συνεργαστεί με το OHCHR κατόπιν αιτημάτων του, αν και οι προσπάθειες για τη διασφάλιση της λογοδοσίας παρέμειναν περιορισμένες, πρόσθεσε.
Είμαι βαθιά ανήσυχος από την επικράτηση αυτών των αποτρόπαιων πράξεων που τεκμηριώνονται στην έκθεσή μας και φοβάμαι ότι σχεδόν σίγουρα συνεχίζονται εν μέσω της αδιάκοπης βίας που παρατηρούμε καθημερινά στην Ουκρανία, δήλωσε ο Ύπατος Επίτροπος των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Βόλκερ Τουρκ.
