Η ακύρωση δύο διαγωνισμών του ΟΔΑΠ για 27 πωλητήρια μουσείων και αρχαιολογικών χώρων, αλλά και για τις τουαλέτες και τις θυρίδες φύλαξης αποσκευών στην Ακρόπολη, εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τη διαφάνεια και τη διαχείριση της δημόσιας πολιτιστικής περιουσίας.
Το υπουργείο Πολιτισμού, μέσω του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ), προχώρησε σε διαγωνισμούς για την παραχώρηση της εκμετάλλευσης 27 πωλητηρίων σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους, μεταξύ των οποίων η Ακρόπολη, οι Δελφοί, η Κνωσός και η Αρχαία Ολυμπία. Παράλληλα, προχώρησε σε διαγωνισμό για τη διαχείριση χώρων υγιεινής και θυρίδων φύλαξης αποσκευών στην Ακρόπολη.
Τα οικονομικά δεδομένα προκαλούν εύλογα ερωτήματα. Για τα 27 πωλητήρια προβλεπόταν συνολικό μηνιαίο αντάλλαγμα 50.600 ευρώ, δηλαδή κατά μέσο όρο περίπου 1.874 ευρώ ανά πωλητήριο, συν 2% επί των πωλήσεων. Για τη δεύτερη παραχώρηση, το μηνιαίο αντάλλαγμα ανερχόταν σε 2.500 ευρώ, επίσης με πρόσθετο ποσοστό 2% επί των εσόδων.
Το ζήτημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στο ύψος των ανταλλαγμάτων. Έπειτα από προσφυγές δύο εταιρειών, η Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) ακύρωσε τους διαγωνισμούς, διαπιστώνοντας ουσιώδη προβλήματα στη διαδικασία. Ειδικότερα, κρίθηκε ότι εφαρμόστηκε λανθασμένο νομοθετικό πλαίσιο, με επίκληση Προεδρικού Διατάγματος του 1979 αντί της νομοθεσίας για τις συμβάσεις παραχώρησης, ενώ δεν τηρήθηκαν οι απαιτούμενες διατυπώσεις δημοσιότητας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Αν δεν είχαν προσφύγει οι δύο εταιρείες, θα είχαν εντοπιστεί εγκαίρως οι παρατυπίες;
Η συνεργασία με ιδιωτικές επιχειρήσεις δεν είναι από μόνη της προβληματική. Προϋποθέτει, όμως, διαφανείς διαδικασίες, ουσιαστικό ανταγωνισμό, τεκμηριωμένο οικονομικό όφελος για το Δημόσιο και αποτελεσματικό έλεγχο.
Το υπουργείο Πολιτισμού και ο ΟΔΑΠ οφείλουν να εξηγήσουν πώς επιλέχθηκε το συγκεκριμένο νομικό πλαίσιο, με ποια κριτήρια καθορίστηκαν τα οικονομικά ανταλλάγματα και ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη για τις ακυρωθείσες διαδικασίες.
Διότι η Ακρόπολη και τα μεγάλα μνημεία της χώρας δεν αποτελούν απλώς χώρους εμπορικής δραστηριότητας. Είναι δημόσια πολιτιστική περιουσία παγκόσμιας σημασίας. Και η διαχείρισή τους απαιτεί κάτι περισσότερο από οικονομικές συμφωνίες, διαφάνεια, και σεβασμό στον δημόσιο χαρακτήρα τους.
