Στη σκιά του δεύτερου γύρου των προεδρικών εκλογών στη Βραζιλία στα τέλη του μήνα, ο υποψήφιος της δεξιάς, ο γερουσιαστής Φλάβιου Μπολσονάρου, βρέθηκε σε θέση ισχύος και έλαβε θερμή στήριξη από τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ για τη «μεγάλη νίκη» του επί του αντιπάλου του, του απερχόμενου προέδρου της κεντροαριστεράς Λούλα.
Ο γερουσιαστής Μπολσονάρου, 45 ετών, έκανε την έκπληξη προχθές Κυριακή, συγκεντρώνοντας 47% στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών, έναντι 45% του Λουίς Ινάσιου Λούλα ντα Σίλβα.
Οι δημοσκοπήσεις έδιναν προβάδισμα στον ογδοντάρη πρόεδρο, που διεκδικεί τέταρτη θητεία, δεύτερη συνεχόμενη, στο κορυφαίο αξίωμα. Ο δεύτερος γύρος έχει προγραμματιστεί για τις 25 Οκτωβρίου.
Με 56 εκατομμύρια ψήφους, ο Φλάβιου Μπολσονάρου τα πήγε μάλιστα λίγο καλύτερα από τον πατέρα του, τον πρώην πρόεδρο της άκρας δεξιάς Ζαΐχ Μπολσονάρου, ο οποίος είχε λάβει 49 εκατ. όταν εξελέγη το 2018 και 51 εκατ. όταν ηττήθηκε από τον Λούλα το 2022.
Ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ εξήρε χθες την επίδοσή του: «Είναι μεγάλη νίκη — αμφίρροπη, αλλά πολύ, πολύ μεγάλη νίκη. Απίστευτη».
Με τη στήριξη του ενοίκου του Λευκού Οίκου, παρατάξεις της δεξιάς σημειώνουν τελευταία αλλεπάλληλες νίκες στη Λατινική Αμερική. Όμως η στροφή της μεγαλύτερης οικονομίας της περιοχής προς τα δεξιά θα ήταν παταγώδης εξέλιξη.
Στο χρηματιστήριο, ευφορία
Τα αποτελέσματα χαιρετίστηκαν αδιαμφισβήτητα στο χρηματιστήριο της Σάου Πάουλου, όπου η άνοδος έφτασε χθες το μεσημέρι το 9%, με τον δείκτη Ibovespa να σπάει το φράγμα των 200.000 μονάδων και να καταγράφει ιστορικό υψηλό.
Για τον Ζέρσον Ζανλορέντσι, στέλεχος της επενδυτικής τράπεζας BTG Pactual, οι αγορές θεωρούν τον υποψήφιο Μπολσονάρου «πιο ευθυγραμμισμένο» με αυτές που θεωρούν «οικονομικές και δημοσιονομικές ανάγκες» της Βραζιλίας.
Ο συντηρητικός υποψήφιος υπόσχεται περισσότερη λιτότητα, μείωση φόρων και λιγότερο κράτος. Υπόσχεται επίσης σιδηρά πυγμή απέναντι στην εγκληματικότητα.
Ο Μπολσονάρου υιός, που μέχρι πριν από μερικούς μήνες ήταν μάλλον άγνωστος σε εθνική κλίμακα, θέλει να παρουσιάζεται ως «πιο μετριοπαθής» από τον πατέρα του, ο οποίος εκτίει κατ’ οίκον ποινή κάθειρξης 27 ετών για την απόπειρα ανατροπής του Λούλα με πραξικόπημα το 2022.
«Τσουνάμι» εναντίον του Λούλα
Αν εκλεγεί στον δεύτερο γύρο, θα έχει στο πλευρό του κοινοβούλιο που πλέον θα κλίνει στα δεξιά. Η παράταξή του, το Φιλελεύθερο Κόμμα (PL), σχεδόν διπλασίασε τις έδρες του στη Γερουσία, από τις 15 στις 28, ενώ ανάμεσα στα νέα μέλη του θα είναι ιδίως η πρώην πρώτη κυρία Μισέλ Μπολσονάρου.
Το τσουνάμι της δεξιάς δεν άφησε ανεπηρέαστη την κάτω Βουλή, όπου ο Νίκολας Φεχέιρα, 30 ετών, πρόσωπο της νέας γενιάς της συντηρητικής παράταξης, επανεξελέγη συγκεντρώνοντας τρία εκατομμύρια ψήφους — ρεκόρ για βουλευτή στη Βραζιλία.
Για τον αναλυτή Τόμας Τράουμαν, οι εκλογές αυτές χαρακτηρίστηκαν από «τσουνάμι» εναντίον του PT, του Κόμματος Εργαζομένων του Λούλα, που κυβερνά το μεγαλύτερο μέρος των τελευταίων είκοσι ετών.
Η ατμόσφαιρα που επικρατεί κάνει τον Φλάβιου Μπολσονάρου «φαβορί» για την προεδρία και θα βρίσκεται «σε ακόμη πιο ισχυρή θέση για να κυβερνήσει από τον πατέρα του», εκτίμησε ο ίδιος μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο.
Ο μεγαλύτερος γιος του Ζαΐχ Μπολσονάρου δήλωσε την Κυριακή πως «θεσπίστηκε το τέλος της εποχής του PT».
Αποχή
Ο πρόεδρος της κεντροαριστεράς παραδέχθηκε ότι το αποτέλεσμα του πρώτου γύρου ήταν «απρόσμενο». «Είμαστε στην παράταση, και σε αυτή θα πείσουμε τον βραζιλιάνικο λαό», διαβεβαίωσε πάντως.
Επικέντρωσε την εκστρατεία του στην υπεράσπιση της εθνικής κυριαρχίας της χώρας απέναντι στις πιέσεις των ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ, που επέβαλαν κύματα τελωνειακών δασμών σε εξαγόμενα προϊόντα της Βραζιλίας.
Πρόβαλε επίσης τα κοινωνικά προγράμματα που εφάρμοσε, χάρη στα οποία βγήκαν από τη φτώχεια εκατομμύρια Βραζιλιάνοι.
Για την πολιτολόγο Καρολίνα Μποτέλιου, του δημόσιου πανεπιστημίου του Ρίο ντε Ζανέιρο, «ο Λούλα έχει ακόμη μια ευκαιρία» να επικρατήσει, αν πείσει το 21% των ψηφοφόρων που επέλεξε είτε την αποχή, είτε το λευκό και το άκυρο.
Η ίδια ωστόσο θύμισε πως ο υποψήφιος που καταλαμβάνει την πρώτη θέση στον πρώτο γύρο εκλέγεται πάντα από το 1989, όταν διεξήχθη η πρώτη άμεση εκλογική διαδικασία μετά το τέλος της στρατιωτικής δικτατορίας (1964-1985).
Ο κ. Μπολσονάρου, από την πλευρά του, μπορεί να ελπίζει πως θα προσελκύσει τις ψήφους των υπόλοιπων υποψηφίων του πρώτου γύρου — περίπου 8%. Στην πλειονότητά τους, ανήκαν στη δεξιά.
ΦΩΤΟ EPA/ANTONIO LACERDA
