Σε νέα, ιδιαίτερα επικίνδυνη φάση εισέρχεται η σύγκρουση Ιράν – ΗΠΑ, μετά τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς κατά στόχων των Φρουρών της Επανάστασης, λίγες ώρες μετά την ιρανική επίθεση σε αμερικανική στρατιωτική βάση στην Ιορδανία.
Η νέα ανταλλαγή πυρών βάζει τέλος στη εύθραυστη αποκλιμάκωση των τελευταίων ημερών και ενισχύει τους φόβους για διεύρυνση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, με την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής να βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο.
Η Κεντρική Διοίκηση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων (CENTCOM) ανακοίνωσε πως οι επιδρομές έπληξαν δεκάδες εγκαταστάσεις των Φρουρών της Επανάστασης, μεταξύ των οποίων στρατιωτικά κέντρα διοίκησης, βάσεις πυραύλων και drones, καθώς και ναυτικές υποδομές. Στόχος, σύμφωνα με την Ουάσινγκτον, ήταν ο περιορισμός των δυνατοτήτων του Ιράν και των συμμάχων του να απειλούν αμερικανικές δυνάμεις, τη ναυσιπλοΐα και τις χώρες του Κόλπου.
Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε προαναγγείλει την αμερικανική απάντηση, δηλώνοντας από τον Λευκό Οίκο: «Τώρα είναι η σειρά μας να τους χτυπήσουμε πολύ σκληρά. Ξέρουν τι έρχεται».
Η αμερικανική επιχείρηση ήρθε ως απάντηση στην αιφνιδιαστική πυραυλική επίθεση του Ιράν κατά αμερικανικής βάσης στην Ιορδανία. Παρότι οι ΗΠΑ υποστηρίζουν ότι όλοι οι πύραυλοι αναχαιτίστηκαν, η κίνηση της Τεχεράνης θεωρήθηκε σημαντική, καθώς σηματοδότησε την επανέναρξη των εχθροπραξιών χωρίς να έχει προηγηθεί νέο αμερικανικό πλήγμα.
Το μήνυμα της Τεχεράνης και τα Στενά του Ορμούζ
Αναλυτές εκτιμούν ότι η απόφαση του Ιράν να προχωρήσει πρώτο σε επίθεση δείχνει αλλαγή στρατηγικής, με την Τεχεράνη να επιδιώκει να επηρεάσει τους όρους της σύγκρουσης.
«Κάτι φαίνεται να έχει αλλάξει θεμελιωδώς στην προσέγγιση του Ιράν, ιδιαίτερα ως προς την προθυμία του να εξαπολύσει πρώτο ένα πλήγμα, όταν θεωρεί ότι αυτή είναι η μόνη βιώσιμη επιλογή», αναφέρει ο Χαμίντ Ρεζά Αζίζι, ερευνητής του German Institute for International and Security Affairs (SWP).
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης παραμένουν τα Στενά του Ορμούζ, μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές οδούς παγκοσμίως. Η Τεχεράνη θεωρεί τον έλεγχό τους βασικό εργαλείο στρατηγικής πίεσης, αυξάνοντας την ανησυχία για νέες επιπτώσεις στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Η σύγκρουση επεκτείνεται
Η κρίση δεν περιορίζεται πλέον μόνο στο Ιράν και τις ΗΠΑ. Αμερικανικές και σαουδαραβικές δυνάμεις έχουν πραγματοποιήσει επιχειρήσεις κατά φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών στο Ιράκ, ενώ οι Χούθι συνεχίζουν τις επιθέσεις σε πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα.
Παράλληλα, ζημιές υπέστησαν δύο πλοία μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου στο αιγυπτιακό λιμάνι της Νταμιέτα, σε επίθεση που αποδίδεται σε drones.
Η νέα κλιμάκωση έχει προκαλέσει ανησυχία στις αγορές, με το πετρέλαιο Brent να κινείται κοντά στα 90 δολάρια το βαρέλι και τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ να συνεχίζεται υπό περιορισμούς.
Με τις διπλωματικές προσπάθειες να έχουν παγώσει και τις δύο πλευρές να εμφανίζονται αποφασισμένες να συνεχίσουν τις επιχειρήσεις τους, οι φόβοι για έναν παρατεταμένο πόλεμο στη Μέση Ανατολή εντείνονται.
