Η Σύνοδος ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη μπαίνει από τη Δευτέρα 21/9 στο επίκεντρο της διεθνούς διπλωματίας, με ηγέτες από όλο τον κόσμο να συγκεντρώνονται στην έδρα των Ηνωμένων Εθνών για την Εβδομάδα Υψηλού Επιπέδου της 81ης Συνόδου της Γενικής Συνέλευσης, σε μια συγκυρία έντονων γεωπολιτικών εντάσεων, πολέμων και πίεσης στο πολυμερές σύστημα.
Η 81η Σύνοδος πραγματοποιείται υπό την προεδρία του Χαλιλούρ Ραχμάν από το Μπανγκλαντές και έχει ως κεντρικό θέμα το «Αποκαθιστώντας την εμπιστοσύνη, διαχειριζόμενοι τον μετασχηματισμό: Ένας ΟΗΕ που αποδίδει για όλους».
Οι ομιλίες των ηγετών θα αρχίσουν την Τρίτη 22/9 και θα ολοκληρωθούν τη Δευτέρα 28/9.
Στην ατζέντα βρίσκονται οι βασικές διεθνείς κρίσεις, με αιχμή το Ιράν και τη Μέση Ανατολή, τον πόλεμο στην Ουκρανία, το Παλαιστινιακό και το Σουδάν, μαζί με την κλιματική αλλαγή, τη διακυβέρνηση της τεχνητής νοημοσύνης, την ετοιμότητα απέναντι σε πιθανή πανδημία και τη συζήτηση για το μέλλον και τη μεταρρύθμιση των Ηνωμένων Εθνών.
Η φετινή Γενική Συνέλευση αποκτά πρόσθετο βάρος, καθώς είναι η τελευταία στη θητεία του ΓΓ ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, ο οποίος αποχωρεί από τη θέση του στο τέλος του 2026, ενώ έχει ήδη ξεκινήσει η διαδικασία για την επιλογή του διαδόχου του.
Ο Τραμπ επιστρέφει στο βήμα της Γενικής Συνέλευσης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει η παρουσία του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος αναμένεται να μιλήσει στη Γενική Συνέλευση το πρωί της Τρίτης 22/9. Με βάση την καθιερωμένη σειρά των ομιλητών, πρώτη θα τοποθετηθεί η Βραζιλία και στη συνέχεια οι Ηνωμένες Πολιτείες ως χώρα που φιλοξενεί την έδρα του Οργανισμού.
Σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, ο Τραμπ θα έχει στη Νέα Υόρκη διμερείς συναντήσεις με τον Βρετανό πρωθυπουργό ‘Αντι Μπέρναμ και την πρωθυπουργό της Ιαπωνίας Σανάε Τακαΐτσι, ενώ θα συναντηθεί και με τους ηγέτες των έξι κρατών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου – Σαουδικής Αραβίας, Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Κατάρ, Μπαχρέιν, Κουβέιτ και Ομάν.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος θα παραθέσει επίσης δεξίωση για τους ηγέτες που βρίσκονται στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της οποίας έχει προγραμματιστεί σύντομη συνάντηση με την υπηρεσιακή Πρόεδρο της Βενεζουέλας Ντέλσι Ροδρίγκες.
Συμμετοχή Β. Ζελένσκι
Στη Γενική Συνέλευση θα συμμετάσχει αυτοπροσώπως και ο Πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, με το Κίεβο να επιχειρεί να κρατήσει ψηλά στη διεθνή ατζέντα τον πόλεμο με τη Ρωσία και τις προσπάθειες για διπλωματική διέξοδο.
Ο Ζελένσκι αναμένεται να αξιοποιήσει την παρουσία του στη Νέα Υόρκη για σειρά διμερών επαφών και για την προβολή των ουκρανικών θέσεων σχετικά με την ασφάλεια, την εξέλιξη του πολέμου και τις προϋποθέσεις μιας ενδεχόμενης ειρηνευτικής διαδικασίας.
Τη Ρωσία στη Γενική Συνέλευση αναμένεται να εκπροσωπήσει ο υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ.
Χωρίς βίζα και πάλι ο Μαχμούντ Αμπάς
Η κυβέρνηση Τραμπ αποφάσισε να μην επιτρέψει στον Πρόεδρο της Παλαιστινιακής Αρχής Μαχμούντ Αμπάς να ταξιδέψει στη Νέα Υόρκη για δεύτερη διαδοχική χρονιά. Η Ουάσιγκτον επέκτεινε τους περιορισμούς στη χορήγηση θεωρήσεων σε στελέχη της Παλαιστινιακής Αρχής και της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης, επικαλούμενη, μεταξύ άλλων, τις προσπάθειες της παλαιστινιακής ηγεσίας να «διεθνοποιήσει» τη σύγκρουση μέσω ενεργειών ενώπιον διεθνών δικαστηρίων. Η Παλαιστινιακή Αρχή απορρίπτει την αμερικανική αιτιολόγηση και υποστηρίζει ότι η απόφαση υπονομεύει τις διπλωματικές προσπάθειες.
Μετά την άρνηση της βίζας, τα Ηνωμένα Έθνη έχουν προβλέψει τη δυνατότητα εξ αποστάσεως συμμετοχής του Παλαιστίνιου Προέδρου, ώστε να μπορέσει να απευθυνθεί στη Γενική Συνέλευση χωρίς φυσική παρουσία στη Νέα Υόρκη.
Ο Πεζεσκιάν στη Νέα Υόρκη υπό αυστηρούς περιορισμούς
Σε αντίθεση με την παλαιστινιακή αντιπροσωπεία, οι Ηνωμένες Πολιτείες αποφάσισαν να επιτρέψουν να ταξιδέψει στη Νέα Υόρκη η ιρανική αντιπροσωπεία. Στην αντιπροσωπεία περιλαμβάνονται ο Πρόεδρος της χώρας Μασούντ Πεζεσκιάν και ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.
Η Ουάσιγκτον επικαλείται τις υποχρεώσεις της ως χώρας που φιλοξενεί την έδρα των Ηνωμένων Εθνών, ωστόσο η ιρανική αντιπροσωπεία θα είναι μικρότερη σε σχέση με προηγούμενες χρονιές και θα υπόκειται σε αυστηρούς περιορισμούς. Οι μετακινήσεις των Ιρανών αξιωματούχων θα περιορίζονται ουσιαστικά μεταξύ της έδρας του ΟΗΕ, της ιρανικής Μόνιμης Αντιπροσωπείας, της κατοικίας του Ιρανού Μόνιμου Αντιπροσώπου και του αεροδρομίου JFK, ενώ έχουν επιβληθεί και περιορισμοί στην αγορά ειδών πολυτελείας.
Αυξημένα μέτρα ασφαλείας στη Νέα Υόρκη
Η Εβδομάδα Υψηλού Επιπέδου είναι μία από τις μεγαλύτερες και πιο σύνθετες επιχειρήσεις ασφαλείας που πραγματοποιούνται κάθε χρόνο στην πόλη.
Από την Κυριακή 20/9 χιλιάδες αστυνομικοί θα αναπτυχθούν γύρω από την έδρα του ΟΗΕ και σε άλλα σημεία, με τη συνδρομή ομάδων βαρέως οπλισμού, μονάδων αντιτρομοκρατίας, K-9, πυροτεχνουργών, εναέριων μέσων και ειδικών ομάδων αντιμετώπισης drones. Η επιχείρηση γίνεται σε συνεργασία της αστυνομίας της Ν. Υόρκης (NYPD) με τις Μυστικές Υπηρεσίες των ΗΠΑ (Secret Service), το FBI, τη Διπλωματική Ασφάλεια του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ και άλλες ομοσπονδιακές και τοπικές υπηρεσίες.
Από τις 20 έως τις 26 Σεπτεμβρίου θα ισχύσει προσωρινός περιορισμός πτήσεων σε ακτίνα 2 ν.μ. γύρω από την έδρα του ΟΗΕ, συμπεριλαμβανομένων των μη εξουσιοδοτημένων drones. Παράλληλα προβλέπονται εκτεταμένοι και κυλιόμενοι αποκλεισμοί δρόμων, περιορισμοί στην κυκλοφορία και εκατοντάδες αυτοκινητοπομπές ξένων αντιπροσωπειών. Η επικεφαλής της NYPD Τζέσικα Τις διευκρίνισε ότι δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή συγκεκριμένη και αξιόπιστη απειλή κατά της Γενικής Συνέλευσης ή της πόλης.
Κυπριακό
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες δήλωσε ότι δεν προβλέπεται συνάντηση σε σχήμα 3+1 ή 5+1 στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης, σημειώνοντας ότι «υπάρχει ακόμη πολλή δουλειά που πρέπει να γίνει», αλλά και ότι τα Ηνωμένα Έθνη παραμένουν αποφασισμένα να προχωρήσουν τη διαδικασία και να συγκαλέσουν νέα συνάντηση όταν δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις ώστε να είναι επιτυχής.
Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης θα βρίσκεται στη Νέα Υόρκη για την 81η Γενική Συνέλευση και, σύμφωνα με την κυπριακή Προεδρία, θα έχει συναντήσεις τόσο με τον Αντόνιο Γκουτέρες όσο και με την Προσωπική Απεσταλμένη του ΓΓ για την Κύπρο Μαρία ‘Ανχελα Ολγκίν, παράλληλα με άλλες διμερείς επαφές.
Πέρα από τις μεγάλες γεωπολιτικές κρίσεις, η εβδομάδα περιλαμβάνει σειρά θεματικών συναντήσεων υψηλού επιπέδου. Στις 23 Σεπτεμβρίου θα πραγματοποιηθούν εκδηλώσεις για το δικαίωμα στην ανάπτυξη και την κλιματική δράση και δίκαιη μετάβαση, στις 24 Σεπτεμβρίου υψηλού επιπέδου συνάντηση για την άνοδο της στάθμης της θάλασσας και στις 25 Σεπτεμβρίου συνάντηση για την πρόληψη, ετοιμότητα και αντιμετώπιση πανδημιών. Στις 28 Σεπτεμβρίου θα λάβει χώρα η συνάντηση για την 25η επέτειο της Διακήρυξης και του Προγράμματος Δράσης του Ντέρμπαν.
