Από τη Σίλικον Βάλεϊ έως τη Wall Street, οι πλουσιότεροι Αμερικανοί επιχειρηματίες ρίχνουν μεγάλα ποσά στην πολιτική, με τους Ρεπουμπλικάνους του Τραμπ να συγκεντρώνουν τη μερίδα του λέοντος πριν από τις φετινές ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο. Σύμφωνα με ανάλυση των Financial Times, 16 από τους 20 μεγαλύτερους πολιτικούς δωρητές στις ΗΠΑ χρηματοδοτούν κυρίως την πλευρά των Ρεπουμπλικάνων.
Το μέγεθος της χρηματοδότησης δείχνει την αυξανόμενη επιρροή των mega-donors στο πολιτικό σύστημα των ΗΠΑ. Από τα περίπου 2,8 δισ. δολάρια που έχουν συγκεντρωθεί μέχρι σήμερα στον εκλογικό κύκλο 2025-26, πάνω από το ένα τρίτο προέρχεται από μόλις 20 μεγάλους δωρητές. Στην ανάλυση, ως mega-donor θεωρείται όποιος έχει προσφέρει τουλάχιστον 5 εκατ. δολάρια.
Ένα σημαντικό μέρος των χρημάτων συνδέεται με συγκεκριμένα οικονομικά συμφέροντα, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, τα κρυπτονομίσματα, οι Big Tech και άλλοι κλάδοι στους οποίους το Κογκρέσο καλείται να λάβει αποφάσεις που μπορούν να επηρεάσουν την αξία εταιρειών και επενδύσεων κατά δισεκατομμύρια δολάρια.
Η σημερινή συγκέντρωση πόρων, σύμφωνα με τους FT, δείχνει μια αισθητή μετατόπιση σε σχέση με την προεδρική εκλογή του 2024. Τότε, η Καμάλα Χάρις είχε συγκεντρώσει και δαπανήσει περισσότερα χρήματα από τον Ντόναλντ Τραμπ, χωρίς αυτό να οδηγήσει σε εκλογική νίκη.
Ο πολιτικός επιστήμονας του Stanford Άνταμ Μπονίκα, που μελετά τις πολιτικές δωρεές των πλουσίων από το 1980, περιγράφει τη σημερινή ισορροπία ως ιδιαίτερα ασύμμετρη υπέρ των Ρεπουμπλικάνων. Όπως είπε στους FT, οι πλουσιότεροι δωρητές συχνά κλίνουν προς το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, όμως η φετινή κατανομή των χρημάτων ξεχωρίζει.
Η χρηματοδότηση δεν φτάνει μόνο απευθείας στους υποψηφίους. Μεγάλο μέρος διοχετεύεται μέσω Super PACs, οι οποίες μπορούν να συγκεντρώνουν και να ξοδεύουν τεράστια ποσά για πολιτική διαφήμιση, χωρίς να λειτουργούν ως επίσημα εκλογικά επιτελεία των υποψηφίων.
Αυτό επιτρέπει στους δισεκατομμυριούχους να στήνουν ολόκληρα δίκτυα πολιτικής επιρροής.
Στην κορυφή αυτής της προσπάθειας βρίσκεται ο Ίλον Μασκ, ο οποίος είχε δαπανήσει περισσότερα από 250 εκατ. δολάρια για την προεκλογική εκστρατεία του Τραμπ το 2024.
Ο Μασκ έχει προσφέρει περίπου 50 εκατ. δολάρια στην America PAC, ενώ η ομάδα ξεκίνησε στις αρχές Σεπτεμβρίου νέα διαφημιστική εκστρατεία άνω των 8 εκατ. δολαρίων. Αμερικανικά μέσα ενημέρωσης έχουν μεταδώσει ότι ο επικεφαλής των Tesla και SpaceX ενδέχεται να διαθέσει έως και 100 εκατ. δολάρια για τον εκλογικό κύκλο του 2026.
Στον χώρο της τεχνολογίας, οι Μαρκ Αντρίσεν και Μπεν Χόροβιτς, μαζί με τις συζύγους τους, έχουν προσφέρει περίπου 18 εκατ. δολάρια, ενώ ο συνιδρυτής της OpenAI Γκρεγκ Μπρόκμαν και η σύζυγός του έχουν διαθέσει περίπου 25 εκατ. δολάρια.
Στα κρυπτονομίσματα, οι δίδυμοι Κάμερον και Τάιλερ Γουίνκλεβος έχουν δώσει περίπου 11 εκατ. δολάρια.
Ιδιαίτερη θέση έχει η Fairshake, η Super PAC που δημιουργήθηκε με βασικό στόχο την υποστήριξη υποψηφίων που τάσσονται υπέρ μιας φιλικότερης ρύθμισης των κρυπτονομισμάτων.
Η Fairshake έχει συγκεντρώσει περισσότερα από 99 εκατ. δολάρια από εταιρείες και επενδυτές, μεταξύ των οποίων η Coinbase, η Ripple και η Andreessen Horowitz. Περίπου 65 εκατ. δολάρια έχουν ήδη μεταφερθεί σε άλλες Super PACs που στηρίζουν υποψηφίους και από τα δύο κόμματα, αρκεί να προωθούν πολιτικές ευνοϊκές για τα crypto.
Η οικονομική σημασία αυτής της επένδυσης φάνηκε ακόμη πιο καθαρά στις 15 Σεπτεμβρίου, όταν η Γερουσία δεν κατάφερε να προωθήσει τον Clarity Act, ένα νομοσχέδιο που θα δημιουργούσε ευρύτερο ρυθμιστικό πλαίσιο για τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία. Η ψηφοφορία έληξε με 49 ψήφους υπέρ και 50 κατά.
Έτσι, τα πολιτικά χρήματα δεν αφορούν πλέον μόνο φόρους ή κρατικές δαπάνες. Αφορούν το ποιος θα ορίσει τους κανόνες λειτουργίας ολόκληρων νέων βιομηχανιών.
Η MAGA Inc, η Super PAC που είχε στηρίξει την προεδρική εκστρατεία του Τραμπ το 2024, διαθέτει σήμερα εκλογικό ταμείο περίπου 400 εκατ. δολαρίων. Μέχρι τώρα έχει δαπανήσει 10,8 εκατ. δολάρια, κυρίως για Ρεπουμπλικάνους που θεωρούνται σύμμαχοι του Τραμπ στο Τέξας, το Τενεσί και τη Νότια Καρολίνα.
Παράλληλα, η νεοσύστατη No Going Back PAC έχει κλείσει περισσότερα από 89 εκατ. δολάρια σε διαφημιστικές δαπάνες σε περίπου δύο δωδεκάδες αναμετρήσεις για τη Βουλή και τη Γερουσία. Η ομάδα έχει κοινό ταμία, διεύθυνση και τράπεζα με τη MAGA Inc, χωρίς ωστόσο να έχει επιβεβαιωθεί επισήμως κάποια οργανωτική σχέση μεταξύ τους.
Οι mega-donors παρεμβαίνουν όλο και περισσότερο στις προκριματικές εκλογές, κυρίως σε περιφέρειες όπου ένα κόμμα θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι θα επικρατήσει στις γενικές εκλογές. Εκεί, μια εσωκομματική αναμέτρηση μπορεί ουσιαστικά να κρίνει ποιος θα πάρει την έδρα.
Σε περισσότερες από 30 αναμετρήσεις για τη Βουλή και τη Γερουσία, πάνω από το ένα τρίτο των εξωτερικών πολιτικών δαπανών προήλθε από οργανώσεις που χρηματοδοτούνται κατά τουλάχιστον 80% από mega-donors. Ο Μπρένταν Γκλάβιν του OpenSecrets υποστηρίζει ότι το αμερικανικό εκλογικό σύστημα εξαρτάται πλέον σε μεγάλο βαθμό από αυτή την εξαιρετικά πλούσια ομάδα δωρητών.
Αυτό εξηγεί γιατί η μάχη για το Κογκρέσο έχει εξελιχθεί ταυτόχρονα και σε μάχη για τη διαμόρφωση της οικονομικής πολιτικής της επόμενης περιόδου.
Στην Ουάσινγκτον κρίνονται αυτή την περίοδο οι κανόνες για την τεχνητή νοημοσύνη, την Big Tech και τα ψηφιακά νομίσματα. Για τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε αυτούς τους κλάδους, οι αποφάσεις αυτές μπορούν να έχουν αξία δεκάδων ή και εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Πίσω από τις αφίσες, τις τηλεοπτικές διαφημίσεις και τις κομματικές συγκεντρώσεις των ενδιάμεσων εκλογών, εξελίσσεται μια δεύτερη μάχη: η μάχη των δισεκατομμυριούχων για το ποιοι κανόνες θα διέπουν την αμερικανική οικονομία της επόμενης δεκαετίας.
