Η Φον ντερ Λάιεν, υπογράμμισε ότι «βρισκόμαστε σαφώς σε καλύτερη θέση απ’ ό,τι ήμασταν πριν από 24 ώρες», σημειώνοντας την αλληλεγγύη προς τη Δανία και τη Γροιλανδία.
Ο Αντόνιο Κόστα, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, τόνισε μετά το έκτακτο Συμβούλιο στις Βρυξέλλες για τις διατλαντικές σχέσεις ότι «πιστεύουμε ότι οι σχέσεις μεταξύ εταίρων και συμμάχων πρέπει να διέπονται από φιλία και σεβασμό». Υπογράμμισε τη μακροχρόνια ιστορική σχέση που έχει αναπτυχθεί μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ.
Αναφερόμενος στις αποφάσεις της άτυπης συνάντησης, επισήμανε ότι «η Ευρώπη και οι ΗΠΑ έχουν κοινό συμφέρον για την ασφάλεια της Αρκτικής, κυρίως μέσω ΝΑΤΟ», ενώ η ΕΕ θα έχει «πιο ισχυρό» ρόλο στην περιοχή, αφήνοντας στους Δανούς και τη Γροιλανδία την κυριότητα των αποφάσεων, με γνώμονα το Διεθνές Δίκαιο, την εδαφική ακεραιότητα και την εθνική κυριαρχία.
Χαρακτήρισε «θετική» την ανακοίνωση ότι δεν θα επιβληθούν νέοι αμερικανικοί δασμοί, καθώς κάτι τέτοιο «θα ήταν ασύμβατο με τη συμφωνία εμπορίου ΕΕ-ΗΠΑ». Στόχος παραμένει «η αποτελεσματική σταθεροποίηση των (διμερών) εμπορικών σχέσεων». Η ΕΕ θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τα συμφέροντά της και να προστατεύει τα κράτη-μέλη, τους πολίτες και τις επιχειρήσεις της, διαθέτοντας «τη δύναμη και τα εργαλεία» να το πράξει όποτε χρειαστεί.
Αναφορικά με το προτεινόμενο από τον Ντόναλντ Τραμπ «Συμβούλιο για την Ειρήνη», ο κ. Κόστα επισήμανε ότι «η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει σοβαρές αμφιβολίες για αρκετά στοιχεία του καταστατικού του», κυρίως για το πεδίο αρμοδιοτήτων, τη διακυβέρνηση και τη συμβατότητα με τον Χάρτη του ΟΗΕ. Παρόλα αυτά, οι «27» είναι έτοιμοι να συνεργαστούν με τις ΗΠΑ για ένα συνολικό ειρηνευτικό σχέδιο για τη Γάζα, υπό την προϋπόθεση ότι το συμβούλιο θα λειτουργήσει ως μεταβατική διοίκηση πλήρως ευθυγραμμισμένη με την απόφαση 2803 του ΣΑ του ΟΗΕ.
Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, ανακοίνωσε ότι η Μαδρίτη «απορρίπτει» τη συμμετοχή της στο συμβούλιο, ενώ Γαλλία και Βρετανία αρνήθηκαν επίσης να συμμετάσχουν, λόγω ασυμβατότητας με τον ΟΗΕ και παρουσίας του Ρώσου προέδρου Πούτιν. Ο Αμερικανός πρόεδρος παρουσίασε το νέο όργανο στο Νταβός, με περίπου είκοσι ηγέτες υπό τον προσωπικό του έλεγχο.
Φον ντερ Λάιεν: «αυστηρότητα, επαφή, ετοιμότητα και ενότητα»
Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υπογράμμισε ότι «βρισκόμαστε σαφώς σε καλύτερη θέση απ’ ό,τι ήμασταν πριν από 24 ώρες», σημειώνοντας την αλληλεγγύη προς τη Δανία και τη Γροιλανδία και τη στήριξη στα κράτη-μέλη που απειλήθηκαν με δασμούς. Η ΕΕ χειρίστηκε τη σχέση με τις ΗΠΑ με «αυστηρότητα, αλλά χωρίς κλιμάκωση», εφαρμόζοντας τέσσερις πυλώνες: «αυστηρότητα, επαφή, ετοιμότητα και ενότητα».
Για τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό, προτείνεται διπλασιασμός της οικονομικής στήριξης προς τη Γροιλανδία και δημιουργία επενδυτικού πακέτου για την Αρκτική, με αναβαθμισμένες αμυντικές δαπάνες και ενίσχυση των συμφωνιών ασφαλείας με εταίρους όπως Ηνωμένο Βασίλειο, Καναδάς, Νορβηγία και Ισλανδία. Η Αρκτική θεωρείται κρίσιμη και ο καλύτερος τρόπος διαχείρισης είναι μέσω ΝΑΤΟ.
Τα τέσσερα βασικά μηνύματα της φον ντερ Λάιεν ήταν: αδιαμφισβήτητη αλληλεγγύη προς Δανία και Γροιλανδία, στήριξη στα κράτη-μέλη που απειλήθηκαν με δασμούς, διάλογος με τις ΗΠΑ «σταθερός αλλά μη κλιμακούμενος» και ετοιμότητα για εμπορικά αντίμετρα. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην Αρκτική και τη στήριξη προς την Ουκρανία.
Η συζήτηση εστίασε επίσης στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής αυτονομίας, με ισχυρή ενιαία αγορά ως πυλώνα, και στη διεύρυνση του δικτύου εμπορικών συμφωνιών για μεγαλύτερη ανθεκτικότητα αλυσίδων εφοδιασμού. Όλα αυτά θα αποτελέσουν αντικείμενο της έκτακτης Συνόδου Κορυφής στις 12 Φεβρουαρίου, αφιερωμένης σε «στρατηγικό καταιγισμό ιδεών».
Μετά τη σύνοδο, οι δύο πρόεδροι τόνισαν ότι η ΕΕ διαχειρίζεται τις σχέσεις της με τις ΗΠΑ με φιλία και σεβασμό, «παραμένοντας αποφασισμένοι αλλά χωρίς κλιμάκωση» και με ενότητα. Η επόμενη Σύνοδος θα επικεντρωθεί στην άμυνα, τον ανταγωνισμό και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης.
Τέλος, η εμπορική ένταση με τις ΗΠΑ φαίνεται να αποκλιμακώνεται, με την ΕΕ να εξετάζει την επανεκκίνηση της διαδικασίας επικύρωσης της συμφωνίας ΕΕ–ΗΠΑ που είχε «παγώσει» λόγω προηγούμενων εντάσεων. Η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, τόνισε ότι η αποκλιμάκωση «ανοίγει τον δρόμο» για την επανεκκίνηση των εσωτερικών συζητήσεων, με την επικεφαλής διαπραγματεύτρια Ζέλιανα Ζόβκο να ελπίζει σε άμεση πρόοδο.
