Κοντά σε μια συμφωνία για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ βρίσκονται Ηνωμένες Πολιτείες, Ιράν και Ομάν, σε μια εξέλιξη που θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντική αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η Ουάσιγκτον επιδιώκει να ανακοινώσει άμεσα τη συμφωνία, η οποία προβλέπει ένα προσωρινό πλαίσιο για την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων, αλλά και την επανέναρξη των συζητήσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Η εξέλιξη έρχεται λίγες ημέρες μετά την απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να περιορίσει τα σχέδια για ευρείας κλίμακας στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, αφήνοντας περιθώριο στη διπλωματική οδό. Σύμφωνα με αμερικανικές και περιφερειακές πηγές, οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται στο τελικό στάδιο.
Προσωρινή συμφωνία για τη ναυσιπλοΐα
Το υπό διαμόρφωση σχέδιο προβλέπει μεταβατική περίοδο 60 ημερών, με δυνατότητα παράτασης, κατά την οποία το Ιράν και το Ομάν θα αναλάβουν τον συντονισμό της ναυσιπλοΐας στα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ.
Βάσει της πρότασης:
- Τα πλοία που εισέρχονται στον Περσικό Κόλπο θα κινούνται από τη βόρεια θαλάσσια λωρίδα, εντός ιρανικών χωρικών υδάτων.
- Τα πλοία που εξέρχονται προς την Αραβική Θάλασσα θα χρησιμοποιούν τη νότια λωρίδα, κοντά στα χωρικά ύδατα του Ομάν.
- Δεν προβλέπονται τέλη ή οικονομικές επιβαρύνσεις κατά τη διάρκεια της προσωρινής ρύθμισης.
- Σε διάστημα 30 ημερών αναμένεται να ολοκληρωθεί η απομάκρυνση ναρκών από τη μεσαία λωρίδα, ώστε να εξεταστεί η χρήση της σε μια μόνιμη συμφωνία.
Η συγκεκριμένη ρύθμιση αποτελεί εν μέρει παραχώρηση προς την Τεχεράνη, η οποία επιδιώκει μεγαλύτερο ρόλο στον έλεγχο της ναυσιπλοΐας στο πέρασμα.
Το μήνυμα Τραμπ προς την Τεχεράνη
Παρά το θετικό κλίμα, ο Ντόναλντ Τραμπ έστειλε μήνυμα ότι η υπομονή της Ουάσιγκτον έχει όρια.
Σε ερώτηση δημοσιογράφου για την κατάσταση με το Ιράν, ο Αμερικανός πρόεδρος απάντησε ότι «θα γνωρίζουμε σε 48 ώρες», επαναλαμβάνοντας πως τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να ανοίξουν σύντομα.
Μιλώντας στο Fox News, δήλωσε: «Τα Στενά θα ανοίξουν πολύ σύντομα. Αν κάνουν πίσω ξανά, θα δεχθούν πολύ ισχυρό πλήγμα. Το γνωρίζουν και το καταλαβαίνουν», σημειώνοντας ωστόσο ότι οι συνομιλίες εξελίσσονται θετικά.
Reporter: Where are we on Iran?
— Acyn (@Acyn) August 5, 2026
Trump: We’ll know in 48 hours. pic.twitter.com/NlTLXR2fD5
Την ίδια ώρα, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο εξέφρασε αισιοδοξία για την πορεία των διαπραγματεύσεων, κάνοντας λόγο για πρόοδο.
Ο ρόλος του Ομάν στις διαπραγματεύσεις
Καθοριστική είναι η διαμεσολάβηση του Ομάν, με τη στήριξη του Κατάρ, της Σαουδικής Αραβίας και του Πακιστάν. Από αμερικανικής πλευράς, ενεργό ρόλο έχει ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, ο οποίος είχε επαφές με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί και τον ομόλογό του από το Ομάν, Μπαντρ αλ Μπουσαΐντι.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η ιρανική πλευρά είχε αποδεχθεί κατ’ αρχήν το σχέδιο, όμως απαιτούνταν η έγκριση της ανώτατης ηγεσίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας και του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας.
Νέα πρόταση για «μεσαίο διάδρομο»
Παράλληλα, η ιρανική πλευρά υποστηρίζει ότι οι συνομιλίες με το Ομάν έχουν εισέλθει σε νέα φάση, με στόχο τη δημιουργία ενός νέου «μεσαίου διαδρόμου» στα Στενά του Ορμούζ.
Η πρόταση προβλέπει έναν ενδιάμεσο θαλάσσιο διάδρομο που θα επιτρέπει την ασφαλή διέλευση των πλοίων, διασφαλίζοντας παράλληλα τον ρόλο του Ιράν ως παράκτιου κράτους.
Ο νέος διάδρομος θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για ένα μόνιμο σύστημα ναυσιπλοΐας, αντικαθιστώντας τις προσωρινές λύσεις που βρίσκονται σήμερα στο τραπέζι.
Πριν από την πρόσφατη κρίση, η διέλευση των πλοίων γινόταν μέσω συστήματος δύο λωρίδων που είχε καθοριστεί από τον ΟΗΕ και εκτεινόταν τόσο στα ιρανικά όσο και στα χωρικά ύδατα του Ομάν. Μετά την κλιμάκωση της έντασης, η Τεχεράνη περιόρισε τη ναυσιπλοΐα και τα πλοία χρησιμοποιούσαν κυρίως τη βόρεια διαδρομή κοντά στα ιρανικά παράλια.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ χαρακτήρισε τις συνομιλίες με το Ομάν «θετικές», επισημαίνοντας ότι βασικό αντικείμενο των επαφών αποτελεί ο καθορισμός ασφαλών θαλάσσιων διαδρόμων στα Στενά του Ορμούζ.
