Τρεις εργαζόμενοι και επαγγελματίες μιλούν για τις μετακινήσεις που έγιναν ευκολότερες, τους περαστικούς που έγιναν πελάτες και όσα περιμένουν ακόμη.
Ένας καφές πριν από τη διαδρομή προς τη δουλειά, μια επίσκεψη στα μαγαζιά χωρίς την έγνοια του παρκαρίσματος, ένα αυτοκίνητο που μένει πλέον στο σπίτι.
Περισσότερο από έναν μήνα μετά την έναρξη λειτουργίας της επέκτασης του μετρό στην Καλαμαριά, στις 27 Αυγούστου, τέτοιες μικρές αλλαγές αρχίζουν να αποκτούν τη θέση τους στην καθημερινότητα της περιοχής.
Τα πρώτα στοιχεία δείχνουν ότι περισσότεροι από 20.000 επιβάτες χρησιμοποιούν καθημερινά την επέκταση, με περίπου 6.000 να καταγράφονται στον σταθμό «Καλαμαριά», τον πιο πολυσύχναστο από τους νέους σταθμούς.
Επιπλέον, στην κυκλοφορία καταγράφεται μείωση κατά 10-12% των οχημάτων που εισέρχονται στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, με αντίστοιχη υποχώρηση όσων εξέρχονται προς τα ανατολικά, ενώ οι χρόνοι διαδρομής σε βασικούς οδικούς άξονες εμφανίζονται μικρότεροι κατά 7-10%.
Πώς βιώνουν, όμως, αυτή την αλλαγή όσοι εργάζονται κοντά στους σταθμούς;
Η περισσότερη κίνηση στον δρόμο σημαίνει και περισσότερη δουλειά στα καταστήματα;
Και πόσο σημαντικό είναι να φτάνεις στην εργασία σου χωρίς να χρειάζεται να υπολογίζεις κάθε πρωί την κίνηση και την αναμονή στη στάση;
Ο Γιώργος εργάζεται σε μίνι μάρκετ κοντά στη στάση Καλαμαριά και στον πεζόδρομο. Ο Χρήστος είναι κομμωτής και ιδιοκτήτης κομμωτηρίου ακριβώς μπροστά από τη στάση Αρετσού, ενώ η κυρία Λένα διατηρεί μαζί με την αδερφή της μια μπουτίκ γυναικείων ρούχων στην καρδιά της Καλαμαριάς, μόλις μισό λεπτό από τον ομώνυμο σταθμό.
Οι αφηγήσεις τους συναντιούνται στη διευκόλυνση που έφερε το μετρό, διατηρώντας, ωστόσο, τις διαφορές που έχει η εμπειρία κάθε καταστήματος και κάθε γειτονιάς.
Ο λόγος, λοιπόν, στους ανθρώπους που βιώνουν αυτές τις στατιστικές αλλαγές στην καθημερινότητά τους.
Περισσότερος κόσμος στον δρόμο, περισσότεροι πελάτες στα μαγαζιά;
Για την κ.Λένα, η αλλαγή φάνηκε από τις πρώτες ημέρες. Εκεί που η περιοχή άδειαζε το βράδυ, τώρα παρατηρεί περισσότερο κόσμο. Και οι ίδιοι οι πελάτες τής εξηγούν τι έχει αλλάξει στις επισκέψεις τους.
«Με το που ξεκίνησε το μετρό, είδαμε πολύ κίνηση από κόσμο. Παλαιότερα 9 η ώρα το βράδυ, άδειαζε η περιοχή, τώρα είναι γεμάτη κόσμο, και οι πελάτες μας λένε ότι τους βόλεψε το μετρό γιατί είναι πιο εύκολο να έρθουν στην Καλαμαριά και να μην έχουν το νου τους στο παρκάρισμα. Άρα, βοήθησε».
Η αναφορά στο παρκάρισμα μπορεί να μοιάζει μικρή λεπτομέρεια. Για όποιον, όμως, έχει κάνει κύκλους αναζητώντας μια θέση πριν από μια αγορά ή μια βόλτα, μάλλον δεν είναι. Η δυνατότητα να κατέβει κάποιος από τον συρμό και να φτάσει περπατώντας στα καταστήματα αφαιρεί ένα εμπόδιο από την απόφασή του να επισκεφθεί την περιοχή.
Στην Αρετσού, η εικόνα που περιγράφει ο Χρήστος έχει μια διαφορετική πλευρά. Ο κόσμος γύρω από τον σταθμό είναι περισσότερος, αλλά ο ίδιος παρατηρεί ότι κινείται κυρίως προς το κέντρο της πόλης.
«Από τότε που άνοιξε το μετρό, βλέπω αρκετά περισσότερη κίνηση γύρω από τη στάση Αρετσού, που είναι ακριβώς δίπλα στο κατάστημά μου. Κυρίως όμως ο κόσμος κινείται προς το κέντρο. Δεν βλέπω αντίστοιχα νέο κόσμο να έρχεται στην Καλαμαριά, κάτι που με προβληματίζει».
Εδώ βρίσκεται και μια προσδοκία της τοπικής αγοράς. Το μετρό διευκολύνει τους κατοίκους να φύγουν από την Καλαμαριά για τις υποχρεώσεις τους. Οι επαγγελματίες περιμένουν να διευκολύνει και περισσότερους επισκέπτες να φτάσουν σε αυτή.
Στο κομμωτήριο του Χρήστου, πάντως, υπήρξε ήδη μια μικρή αύξηση της κίνησης, με έναν τρόπο που δείχνει πώς μπορούν να αλλάξουν οι καθημερινές διαδρομές ακόμη και μέσα στην ίδια τη γειτονιά.
«Στο μαγαζί η κίνηση αυξήθηκε λίγο, γιατί κάτοικοι της γύρω περιοχής που δεν περνούσαν από μπροστά μας πλέον μας γνώρισαν, ρώτησαν για τις υπηρεσίες μας και κάποιοι έγιναν πελάτες».
Ένα κατάστημα μπορεί να βρίσκεται κοντά στο σπίτι μας και να το γνωρίσουμε μόνο όταν αλλάξει η διαδρομή που ακολουθούμε. Στην περίπτωση του Χρήστου, ο δρόμος προς τον σταθμό έφερε ορισμένους κατοίκους και στην πόρτα του κομμωτηρίου.
Στο μίνι μάρκετ όπου εργάζεται ο Γιώργος, η παρουσία του μετρό εμφανίζεται συχνά στις πιο απλές κουβέντες με τους πελάτες.
«Η επέκταση του μετρό στην Καλαμαριά άλλαξε σίγουρα τις μετακινήσεις των κατοίκων, για παράδειγμα στο μαγαζί βλέπουμε συνέχεια κόσμο που μας λέει να πάρω τον καφέ μου και να κατευθυνθώ προς το μετρό».
Ο Γιώργος δεν περιγράφει κάποια συγκεκριμένη αύξηση πωλήσεων. Μεταφέρει μια συνήθεια που βλέπει να επαναλαμβάνεται. Ο καφές από το κατάστημα και η διαδρομή προς τον σταθμό έχουν αρχίσει να γίνονται μέρος του ίδιου πρωινού.
Η καθημερινότητα πριν και μετά την επέκταση
Ποιο είναι το κύριο στοιχείο, όμως, το οποίο προστέθηκε μετά την επέκταση του μετρό στην Καλαμαριά;
Η διαφορά για τη κ.Λένα συνοψίζεται στην ευκολία με την οποία μπορεί πλέον να φτάσει ο κόσμος στην Καλαμαριά.
«Η μεγάλη διαφορά με πριν είναι η διευκόλυνση των πελατών μας, του κόσμου, το να έρθει πιο γρήγορα στην Καλαμαριά».
Η θέση της μπουτίκ, πολύ κοντά στον σταθμό, βοηθά σε αυτό. «Είμαστε πολύ κοντά, σχεδόν απέναντι», βοηθάει αυτό το μαγαζί.
Ο Γιώργος στρέφει τη συζήτηση και στην εικόνα του δρόμου. Στη δική του καθημερινή παρατήρηση, η λειτουργία του μετρό συνδέεται με λιγότερη κίνηση και μικρότερη πίεση στα λεωφορεία.
«Η κίνηση στο δρόμο έχει αλλάξει, έχει βελτιωθεί πάρα πολύ, γιατί έχουνε αποσυμφωρηθεί πάρα πολύ τα λεωφορεία, αλλά και ο κόσμος χρησιμοποιεί λιγότερο τα αυτοκίνητά του , από τη στιγμή που υπάρχει το μετρό, ένα γρήγορο μέσο μετακίνησης μέσα στην πόλη κυρίως, και είναι μια πολύ καλή εξέλιξη διότι την περιμέναμε χρόνια».
Αξίζει να δοθεί λίγη παραπάνω σημασία σε αυτή την τελευταία διαπίστωση, το ότι η περιοχή περίμενε χρόνια, καθώς έχει τη δική της σημασία: Η προσδοκία για το μετρό συνδεόταν με τις διαδρομές που έπρεπε να γίνονται καθημερινά, ανεξάρτητα από την κίνηση και τις καθυστερήσεις. Με την ανάγκη να φτάσεις στη δουλειά, να προλάβεις ένα μάθημα ή να επιστρέψεις στο σπίτι.
Την ίδια διευκόλυνση ξεχωρίζει και ο Χρήστος.
«Η μεγαλύτερη διαφορά είναι η ευκολία στις μετακινήσεις. Ο κόσμος φτάνει πιο γρήγορα στον προορισμό του και αρκετοί πλέον πηγαίνουν στη δουλειά τους με το μετρό, αφήνοντας το αυτοκίνητο».
Από το κέντρο στη δουλειά σε λιγότερο από μισή ώρα
Για τον Γιώργο, η αλλαγή αυτή είναι είχε μεγάλο αντίκτυπο στις καθημερινές του μετακινήσεις από και προς τη δουλειά. Κατοικεί στο κέντρο της Θεσσαλονίκης και μέχρι πρότινος χρησιμοποιούσε κυρίως λεωφορεία για να φτάσει στο κατάστημα.
«Προσωπικά με βοήθησε πάρα πολύ, διότι μένω στο κέντρο της πόλης, οπότε η μετακίνησή μου πριν το μετρό ήταν κατά κύριο λόγο με τα λεωφορεία. Αλλά τώρα μέσα από το μετρό μπορώ πάρα πολύ εύκολα σε λιγότερο από μισή ώρα να βρίσκομαι στο μαγαζί για να αρχίσω τη δουλειά».
Η κ.Λένα έχει επίσης εντάξει το μετρό στην καθημερινότητά της, αφήνοντας πλέον το αυτοκίνητο για τη διαδρομή προς το μαγαζί.
«Εγώ η ίδια το χρησιμοποιώ καθημερινά, γιατί εκεί που μένω, είμαι δύο στάσεις απόσταση, οπότε άφησα το αμάξι και είμαι με το μετρό».
Προς την ίδια κατεύθυνση και ο Χρήστος: «Το έχω χρησιμοποιήσει κι εγώ όταν χρειαζόταν να πάω σε σημεία με πολλή κίνηση και με διευκόλυνε αρκετά».
Ο χρόνος και η ταλαιπωρία της μετακίνησης αποτελούν κομμάτι της εργάσιμης ημέρας, ακόμη κι αν βρίσκονται έξω από το ωράριο. Γι’ αυτό και η δυνατότητα να φτάνει κανείς ευκολότερα στη δουλειά του έχει σημασία που ξεπερνά τη διάρκεια μιας διαδρομής. Επηρεάζει το πότε θα φύγει από το σπίτι, πώς θα οργανώσει τις υποχρεώσεις του και πόση ενέργεια θα του απομείνει, αν του απομέινει, όταν επιστρέψει.
Βέβαια, η ζωή στην πόλη περιλαμβάνει πολλά περισσότερα από τη μετακίνηση προς την εργασία. Ο Γιώργος το ακούει στις συζητήσεις με τους κατοίκους, όσο ετοιμάζονται οι καφέδες.
«Η αλήθεια είναι ότι και σε συζητήσεις με διάφορους κατοίκους της περιοχής όσο φτιάχνουμε τους καφέδες, μας λένε ότι ήταν κάτι το οποίο το θέλανε πάρα πολύ, διότι τους δυσκόλευε πάρα πολύ στην μετακίνησή τους, είτε ήταν για εργασία είτε ήταν για φροντιστήρια για τα παιδιά είτε ήταν για μια βόλτα το Σαββατοκύριακο, και τώρα αυτό ουσιαστικά τους λύνει τα χέρια».
Κλείνοντας, οι τρεις εμπειρίες αποτυπώνουν μια αλλαγή που βρίσκεται ακόμη στην αρχή της. Η Λένα βλέπει ευκολότερη πρόσβαση για την ίδια και τους πελάτες της, ο Γιώργος μια πιο απλή διαδρομή προς τη δουλειά, ο Χρήστος νέους πελάτες από τη γειτονιά, αλλά και περιθώριο για περισσότερους επισκέπτες στην περιοχή.
Το ζητούμενο για την Καλαμαριά είναι αυτή η ευκολία να αποκτήσει διάρκεια και να ωφελήσει όλο και περισσότερους ανθρώπους και καταστήματα. Να γίνει λιγότερο κουραστική η απαραίτητη μετακίνηση και λίγο πιο εύκολη η αυθόρμητη βόλτα.
Για μια περιοχή που περίμενε χρόνια το μετρό, αυτά έχουν ήδη τη δική τους αξία.
