Η Ελλάδα οφείλει να απαντήσει με διπλωματία, συμμαχίες, αποτρεπτική ισχύ και συγκεκριμένες πράξεις.
Επειδή στη ζωή, όπως και στην πολιτική, τα λίγα λόγια είναι «ζάχαρη» και τα καθόλου «μέλι», οφείλουμε να παραδεχθούμε ότι η προχθεσινή κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, επαναφέρει στο προσκήνιο μια από τις σοβαρότερες γεωπολιτικές εκκρεμότητες της Ανατολικής Μεσογείου. Είναι προφανές ότι ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επιμένει στη στρατηγική δημιουργίας τετελεσμένων, επιχειρώντας να διατηρήσει ζωντανές τις διεκδικήσεις της Άγκυρας σε βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Η εξέλιξη δεν πρέπει ούτε να υποτιμηθεί ούτε να ερμηνευθεί ως αυτόματη ανατροπή του διεθνούς νομικού πλαισίου. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, με ανακοίνωση της Κάγια Κάλας εκ μέρους των 27 κρατών-μελών, επανέλαβε ότι το μνημόνιο παραβιάζει δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη. Κοινώς, δεν παράγει έννομα αποτελέσματα διότι είναι ένα… μάτσο χαρτιά. Παράλληλα, η Ελλάδα έθεσε το ζήτημα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, ενώ και η Αίγυπτος απέρριψε την επικύρωση. Αφενός η ευρωπαϊκή στήριξη αποτελεί σημαντικό διπλωματικό εφόδιο. Αφετέρου δεν αρκεί από μόνη της για να αποτρέψει κάθε απόπειρα δημιουργίας τετελεσμένων. Το πραγματικό ζητούμενο είναι η μετατροπή της διεθνούς συμπαράστασης σε αποτελεσματική υπεράσπιση των ελληνικών θέσεων.
Τι «κέρδισε» η Ελλάδα στη διπλωματική σκακιέρα
Αυτό, φυσικά, δεν ακυρώνει τις διπλωματικές κινήσεις των τελευταίων ετών. Αναφέρομαι στις συμφωνίες οριοθέτησης ΑΟΖ με Ιταλία και Αίγυπτο, την επέκταση των χωρικών υδάτων στο Ιόνιο στα 12 ναυτικά μίλια, την ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας με τη Γαλλία και τις ΗΠΑ, αλλά και τις ενεργειακές συμφωνίες για έρευνες υδρογονανθράκων. Ούτε, βεβαίως, σημαίνει ότι οι επιτυχίες του παρελθόντος απαντούν αυτομάτως στις σημερινές προκλήσεις. Η υπόθεση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου αποτελεί χαρακτηριστικό πεδίο δοκιμασίας, καθώς η Αθήνα καλείται να προχωρήσει με βάση το διεθνές δίκαιο και τις προβλεπόμενες διαδικασίες.
Τελικά, ο Ερντογάν επιχειρεί να δημιουργήσει νέα δεδομένα, αλλά δεν αλλάζει το Δίκαιο της Θάλασσας με μια κοινοβουλευτική απόφαση. Η Ελλάδα οφείλει να απαντήσει με διπλωματία, συμμαχίες, αποτρεπτική ισχύ και συγκεκριμένες πράξεις. Γιατί στην εξωτερική πολιτική δεν αρκεί να έχεις δίκιο. Πρέπει να μπορείς και να το υπερασπιστείς.
