Σε αβεβαιότητα εισέρχονται οι προκαταρκτικές συνομιλίες μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, καθώς η προγραμματισμένη συνάντηση στο Μπούργκενστοκ της Ελβετίας φαίνεται να αναβάλλεται, την ώρα που οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή περιπλέκουν το σκηνικό.
Ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, δεν θα πραγματοποιήσει τελικά το προγραμματισμένο ταξίδι του στην Ελβετία, όπου αναμενόταν να συμμετάσχει στις πρώτες διαβουλεύσεις για τα επόμενα βήματα μιας συμφωνίας με την Τεχεράνη.
Σύμφωνα με εκπρόσωπο του Λευκού Οίκου, οι λεπτομέρειες των επαφών δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί, με αποτέλεσμα η επίσκεψη να μετατίθεται προς το παρόν.
Η Τεχεράνη συνδέει την αναβολή με τον Λίβανο
Την ίδια ώρα, σύμφωνα με το τηλεοπτικό δίκτυο Al Mayadeen, που θεωρείται προσκείμενο στη Χεζμπολάχ, η ιρανική διαπραγματευτική ομάδα ανέστειλε την αναχώρησή της για την Ελβετία λόγω της συνεχιζόμενης ισραηλινής στρατιωτικής δραστηριότητας στον νότιο Λίβανο.
Κατά το ίδιο δημοσίευμα, η αποστολή είχε ολοκληρώσει τις προετοιμασίες της, όμως η απόφαση για την αναβολή ελήφθη λίγο πριν την αναχώρηση.
Η Τεχεράνη φέρεται να είχε ενημερώσει εκ των προτέρων την Ουάσιγκτον και τους διεθνείς μεσολαβητές ότι η κατάσταση στον Λίβανο αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την πορεία των συνομιλιών.
Η ιρανική πλευρά υποστηρίζει πως οι ισραηλινές επιχειρήσεις σε λιβανικό έδαφος παραβιάζουν τις αρχές του νέου πλαισίου συνεννόησης και επηρεάζουν άμεσα την προοπτική προόδου.
Η κρίσιμη προθεσμία των 60 ημερών
Παρά την αναβολή, η αμερικανική πλευρά επιμένει πως στόχος παραμένει η έναρξη τεχνικών συζητήσεων το συντομότερο δυνατό.
Ο Τζέι Ντι Βανς είχε αναφέρει ότι θα μπορούσε να μεταβεί στην Ελβετία μέσα στο Σαββατοκύριακο, στο πλαίσιο της 60ήμερης περιόδου που έχει τεθεί για την επίτευξη μιας ευρύτερης συμφωνίας.
Στην ατζέντα βρίσκονται ζητήματα όπως η τύχη του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, το καθεστώς στα Στενά του Ορμούζ και οι όροι για μια πιθανή σταθεροποίηση στη Μέση Ανατολή.
Χαμενεΐ: Ο Τραμπ «χρησιμοποίησε κάθε μοχλό πίεσης»
Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, δήλωσε ότι ενέκρινε τη συμφωνία με τις ΗΠΑ, αν και όπως ανέφερε διατηρεί διαφορετική άποψη.
Υποστήριξε ότι επέτρεψε την προώθηση της συμφωνίας μετά από διαβεβαιώσεις του προέδρου του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, πως θα προστατευθούν τα δικαιώματα της χώρας.
Παράλληλα, εξαπέλυσε επίθεση κατά του Ντόναλντ Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι «από απόγνωση χρησιμοποίησε κάθε είδους μοχλό πίεσης» για την επίτευξη της συμφωνίας.
Ο ίδιος ανέφερε πως στο μέλλον θα μπορούσαν να υπάρξουν «διά ζώσης διαπραγματεύσεις» μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, χωρίς αυτό να σημαίνει αποδοχή των θέσεων των ΗΠΑ.
Τραμπ: «Κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα»
Ο Ντόναλντ Τραμπ, μέσω ανάρτησής του στο Truth Social, ανέφερε ότι αναμένει κατάπαυση του πυρός «σε όλα τα μέτωπα», συμπεριλαμβανομένης της σύγκρουσης Ισραήλ – Χεζμπολάχ στον Λίβανο.
Παράλληλα, υποστήριξε πως η συμφωνία έχει τεθεί σε εφαρμογή και ξεκινά μια περίοδος 60 ημερών για περαιτέρω διαπραγματεύσεις, με δυνατότητα παράτασης εφόσον υπάρξει συμφωνία των πλευρών.
Αντιδράσεις στις ΗΠΑ
Η συμφωνία έχει προκαλέσει αντιδράσεις στο εσωτερικό των Ρεπουμπλικανών, με επικριτές να υποστηρίζουν ότι δεν αντιμετωπίζει επαρκώς το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Ο γερουσιαστής Μπιλ Κάσιντι χαρακτήρισε τη συμφωνία «τη χειρότερη εξωτερική πολιτική αποτυχία των τελευταίων δεκαετιών», υποστηρίζοντας πως η Τεχεράνη διατηρεί στρατηγικά πλεονεκτήματα.
Από την άλλη πλευρά, ο Τζέι Ντι Βανς υπερασπίστηκε τη συμφωνία, σημειώνοντας ότι το Ιράν δεν θα λάβει οικονομική βοήθεια ή άρση κυρώσεων αν δεν τηρήσει τις δεσμεύσεις του.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι υποχρεώσεις της Τεχεράνης περιλαμβάνουν την καταστροφή αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου και τη διακοπή στήριξης ένοπλων οργανώσεων στην περιοχή.
Ισραήλ: Ξεχωριστό μέτωπο η Χεζμπολάχ
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, υπογράμμισε τη σημασία της σχέσης με τις ΗΠΑ, σημειώνοντας ότι η Ουάσιγκτον στάθηκε στο πλευρό του Ισραήλ κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης με το Ιράν.
Ωστόσο, οι εντάσεις με τη Χεζμπολάχ συνεχίστηκαν, με το Ισραήλ να υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη σύγκρουση αποτελεί ξεχωριστό ζήτημα από τον πόλεμο με το Ιράν.
Το επόμενο κρίσιμο βήμα
Η αναβολή της πρώτης συνάντησης δείχνει ότι η συμφωνία βρίσκεται ακόμη σε εύθραυστο στάδιο.
Οι επόμενες ημέρες αναμένεται να κρίνουν αν οι δύο πλευρές θα καταφέρουν να περάσουν από τις πολιτικές δηλώσεις στις τεχνικές διαπραγματεύσεις.
Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, η άρση των κυρώσεων, η ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ και οι περιφερειακές ισορροπίες θα αποτελέσουν τα βασικά μέτωπα μιας διαδικασίας που μπορεί είτε να οδηγήσει σε αποκλιμάκωση είτε να ανοίξει νέο κύκλο έντασης στη Μέση Ανατολή.
