Νέα κλιμάκωση στις σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν προκαλούν οι δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος ουσιαστικά ανακοίνωσε το τέλος της εύθραυστης συμφωνίας αποκλιμάκωσης μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, μετά τα νέα πλήγματα στον Περσικό Κόλπο.
Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος αναφέρθηκε για ακόμη μία φορά στο ζήτημα των F-35 και στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ενώ εξαπέλυσε νέα επίθεση κατά της Ισπανίας για τη στάση της στο ΝΑΤΟ.
«Μου αρέσει ο Ερντογάν, μου αρέσει ο Μπίμπι είναι φοβερός πρωθυπουργός εν καιρώ πολέμου», δήλωσε ο Τραμπ, αναφερόμενος στους ηγέτες της Τουρκίας και του Ισραήλ. Για τον Τούρκο πρόεδρο ανέφερε ότι «είναι σαν και εμένα έχει εκατομμύρια στρατιώτες, είναι στρατιωτική δύναμη», προσθέτοντας πως η Άγκυρα επιθυμεί την απόκτηση των μαχητικών F-35.
«Τελείωσε» το μνημόνιο με το Ιράν, λέει ο Τραμπ
Η σημαντικότερη εξέλιξη από τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου αφορά τη συμφωνία με το Ιράν. Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ των δύο πλευρών «τελείωσε», κατηγορώντας την Τεχεράνη ότι παραβίασε τις δεσμεύσεις της και προχώρησε σε επιθέσεις εναντίον αμερικανικών στόχων.
«Νομίζω ότι τελείωσε. Δεν θέλω να ασχολούμαι άλλο μαζί τους», ανέφερε χαρακτηριστικά όταν ρωτήθηκε αν η εκεχειρία ΗΠΑ-Ιράν εξακολουθεί να ισχύει.
Ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε ιδιαίτερα επικριτικός απέναντι στην ιρανική ηγεσία, υποστηρίζοντας ότι οι διπλωματικές προσπάθειες δεν έχουν πλέον νόημα.
«Κατά τη γνώμη μου, είναι χάσιμο χρόνου να ασχολούμαστε μαζί τους», είπε, κατηγορώντας την Τεχεράνη ότι επέλεξε την κλιμάκωση αντί της επίτευξης συμφωνίας.
«Είναι βρώμικοι παίκτες», ανέφερε χαρακτηριστικά, ενώ υποστήριξε πως το Ιράν δεν τήρησε τις δεσμεύσεις του, μετά τις επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ.
Σκληρή ρητορική κατά της Τεχεράνης
Ο Ντόναλντ Τραμπ χρησιμοποίησε ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα κατά των Ιρανών αξιωματούχων, υποστηρίζοντας ότι υπάρχει «κάτι λάθος» με όσους λαμβάνουν αποφάσεις στην Τεχεράνη.
«Είναι άρρωστοι άνθρωποι. Υπάρχει κάτι λάθος μαζί τους», δήλωσε, προσθέτοντας:
«Πρέπει να απαλλαγούμε από τον καρκίνο τους. Και ξέρετε τι κάνεις με τον καρκίνο; Τον κόβεις νωρίς».
Παράλληλα, ισχυρίστηκε ότι τα αμερικανικά πλήγματα ήταν πολύ ισχυρότερα από την απάντηση του Ιράν.
«Χτυπήσαμε πολύ δυνατά. Ήταν 20 φορές πιο ισχυρό από την απάντησή τους», είπε.
Η νέα κρίση μετά τα πλήγματα στον Κόλπο
Η ένταση αναζωπυρώθηκε μετά τις αμερικανικές επιδρομές σε στόχους στο Ιράν, τις οποίες η Ουάσινγκτον παρουσίασε ως απάντηση στις επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ.
Ακολούθησε ανακοίνωση των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν ότι πραγματοποιήθηκαν πλήγματα εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων σε Μπαχρέιν και Κουβέιτ.
Οι εξελίξεις απειλούν να ακυρώσουν την εύθραυστη εκεχειρία που είχε επιτευχθεί μεταξύ των δύο πλευρών και προέβλεπε μια περίοδο 60 ημερών διαπραγματεύσεων για μια πιο μόνιμη συμφωνία.
Το μνημόνιο κατανόησης είχε υπογραφεί στις 17 Ιουνίου και είχε οδηγήσει σε προσωρινή παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων, ωστόσο η νέα ανταλλαγή επιθέσεων εντείνει τους φόβους για ευρύτερη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Νέα επίθεση Τραμπ στους συμμάχους του ΝΑΤΟ
Την ίδια στιγμή, ο Ντόναλντ Τραμπ επανέφερε τις επικρίσεις του απέναντι στους Ευρωπαίους συμμάχους του ΝΑΤΟ, υποστηρίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επωμίζονται δυσανάλογο βάρος για την ασφάλεια της Ευρώπης.
Κατά τη συνάντησή του με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, στην Άγκυρα, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι θα θέσει τα ζητήματα που τον απασχολούν στη Σύνοδο της Συμμαχίας.
«Θα μεταφέρω τα προβλήματά μου», είπε, υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ «έχουν αντιμετωπιστεί άδικα» από τους εταίρους τους.
«Πληρώνουμε δυσανάλογα. Πληρώνουμε δισεκατομμύρια δολάρια περισσότερα για να διασφαλίσουμε την ασφάλεια της Ευρώπης», ανέφερε.
Ο Μαρκ Ρούτε προσπάθησε να μειώσει την ένταση, αναγνωρίζοντας τις ανησυχίες της Ουάσινγκτον, αλλά επισημαίνοντας ότι πολλές ευρωπαϊκές χώρες έχουν αυξήσει σημαντικά τις αμυντικές τους δαπάνες.
«Κατανοώ τις απογοητεύσεις σας», είπε προς τον Τραμπ, σημειώνοντας ότι οι πρόσθετες επενδύσεις από τον Καναδά και την Ευρώπη για το 2025 και το 2026 ανέρχονται σε 258 δισ. δολάρια.
Στο στόχαστρο ξανά η Ισπανία
Ο Αμερικανός πρόεδρος εξαπέλυσε νέα επίθεση και κατά της Ισπανίας, κατηγορώντας τη Μαδρίτη ότι δεν συνεισφέρει αρκετά στο ΝΑΤΟ.
«Η Ισπανία είναι ένας τρομερός εταίρος στο ΝΑΤΟ. Δεν συμμετέχει, δεν πληρώνει», δήλωσε.
Μάλιστα, προχώρησε ακόμη περισσότερο, ζητώντας περιορισμό των οικονομικών σχέσεων με τη χώρα.
«Δεν θέλω να έχω καμία σχέση με την Ισπανία. Κόψτε όλο το εμπόριο με την Ισπανία, ακόμη και τις επισκέψεις. Δεν θέλουμε τίποτα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, επανέφερε το ζήτημα της Γροιλανδίας, χαρακτηρίζοντάς την στρατηγικής σημασίας για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Η Γροιλανδία είναι πολύ σημαντική για τις ΗΠΑ, αλλά δεν είναι σημαντική για τη Δανία», δήλωσε, προκαλώντας νέες αντιδράσεις.
Οι δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ από την Άγκυρα ενισχύουν την αβεβαιότητα τόσο στο διπλωματικό πεδίο όσο και στις διεθνείς αγορές, με το βλέμμα πλέον στραμμένο στις επόμενες κινήσεις Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.
