Με υψηλές προσδοκίες προσέρχεται η Τουρκία στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, που διεξάγεται σήμερα και αύριο στην Άγκυρα, παρουσία του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Στόχος της Άγκυρας είναι να αξιοποιήσει τη συγκυρία για να προωθήσει την πλήρη εξομάλυνση των σχέσεών της με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και να εξασφαλίσει ενεργό και χωρίς περιορισμούς συμμετοχή στα σχέδια για την ευρωπαϊκή άμυνα.
Το κλίμα ενισχύεται από δημοσιεύματα που κάνουν λόγο για πρόθεση του Ντόναλντ Τραμπ να στηρίξει την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35, καθώς και από πληροφορίες ότι η Γαλλία εξετάζει το ενδεχόμενο να άρει τις επιφυλάξεις της για την πώληση του γαλλοϊταλικού αντιαεροπορικού συστήματος SAMP/T στην Άγκυρα.
Ο Αμερικανός πρόεδρος αναμένεται να συναντηθεί με τον Ταγίπ Ερντογάν στο προεδρικό μέγαρο Beştepe, έχοντας ήδη εκπέμψει θετικά μηνύματα προς την τουρκική πλευρά. Λίγο πριν από την αναχώρησή του, δήλωσε ότι η παρουσία του στη Σύνοδο συνδέεται με το γεγονός ότι οικοδεσπότης είναι ο Τούρκος πρόεδρος, ενώ τις προηγούμενες ημέρες προωθήθηκε και η συμφωνία για την πώληση 80 κινητήρων F110, οι οποίοι θεωρούνται κρίσιμοι για την ανάπτυξη του τουρκικού μαχητικού πέμπτης γενιάς KAAN.
Παράλληλα, οι New York Times αναφέρουν ότι ο Τραμπ αναμένεται να εκφράσει την πρόθεσή του να αναζητηθεί λύση για την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, παρά τις κυρώσεις CAATSA που επιβλήθηκαν μετά την αγορά των ρωσικών S-400. Ωστόσο, η αμερικανική νομοθεσία και η στάση του Κογκρέσου εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικά εμπόδια, γεγονός που περιορίζει τις δυνατότητες άμεσης υλοποίησης μιας τέτοιας προοπτικής.
Την ίδια ώρα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλούν οι πληροφορίες περί πιθανής αλλαγής της γαλλικής στάσης απέναντι στην πώληση του συστήματος SAMP/T. Εφόσον η συμφωνία προχωρήσει, εκτιμάται ότι θα μπορούσε να μειωθεί η επιχειρησιακή ανάγκη διατήρησης των S-400 από την Τουρκία, εξέλιξη που ενδέχεται να ανοίξει τον δρόμο για την άρση των αμερικανικών κυρώσεων και την επαναφορά της χώρας στο πρόγραμμα των F-35.
Παρά τις θετικές ενδείξεις, η Ουάσιγκτον καλείται να διαχειριστεί τις αντιδράσεις τόσο του ελληνικού και αρμενικού λόμπι στις ΗΠΑ όσο και του Ισραήλ. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει ήδη προειδοποιήσει ότι ενδεχόμενη απόκτηση F-35 από την Τουρκία θα επηρεάσει τις στρατηγικές ισορροπίες στην περιοχή και θα αποτελέσει απειλή για την ασφάλεια του Ισραήλ.
Παράλληλα, η τουρκική ηγεσία επανέλαβε το αίτημά της για ισότιμη συμμετοχή στα ευρωπαϊκά αμυντικά σχέδια. Ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν υποστήριξε ότι οι περιορισμοί στη συνεργασία της αμυντικής βιομηχανίας λειτουργούν ως «στρατηγικά βάρη», επισημαίνοντας ότι οι ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες στον τομέα της άμυνας πρέπει να παραμείνουν ανοιχτές σε όλους τους συμμάχους του ΝΑΤΟ. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ δήλωσε ότι ο αποκλεισμός της Τουρκίας από την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας δεν ενισχύει την ασφάλεια της Ευρώπης.
Για την Άγκυρα, η συμμετοχή στα σχέδια επανεξοπλισμού της Ευρώπης αποτελεί στρατηγική επιδίωξη, καθώς εκτός από τις σημαντικές οικονομικές ευκαιρίες για την τουρκική αμυντική βιομηχανία, θα μπορούσε να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια νέα, ειδική σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο πλαίσιο αυτό, η Τουρκία προσδοκά ότι θα ανοίξει ο δρόμος για ζητήματα όπως η αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης, η κατάργηση της υποχρέωσης θεώρησης εισόδου (visa) για τους Τούρκους πολίτες και η ένταξή της στο ευρωπαϊκό σύστημα πληρωμών SEPA.
