Ένας χωρισμός μπορεί να φαίνεται αιφνίδιος για τον έναν, ενώ για τον άλλον να είναι το αποτέλεσμα μιας μακράς περιόδου προβληματισμού. Πριν από την απόφαση να τελειώσει μια σχέση, συχνά έχουν προηγηθεί αλλαγές στην επικοινωνία, στην τρυφερότητα και στον τρόπο με τον οποίο οι δύο άνθρωποι μοιράζονται την καθημερινότητά τους.
Η συναισθηματική απομάκρυνση δεν είναι πάντα εύκολο να αναγνωριστεί. Οι σχέσεις περνούν διαφορετικές φάσεις και η κούραση, το άγχος ή οι αυξημένες υποχρεώσεις μπορεί να επηρεάσουν προσωρινά τη συμπεριφορά μας.
Πώς ξεχωρίζει, λοιπόν, μια δύσκολη περίοδος από μια βαθύτερη αλλαγή στη σχέση;
Η σημασία των μικρών καθημερινών αλληλεπιδράσεων έχει αναδειχθεί και μέσα από την έρευνα του ψυχολόγου Τζον Γκότμαν, ο οποίος έχει μελετήσει επί δεκαετίες τη δυναμική των συντροφικών σχέσεων.
Σύμφωνα με ευρήματα από τη μελέτη του σε νεόνυμφα ζευγάρια, εκείνα που έμειναν παντρεμένα έξι χρόνια αργότερα ανταποκρίνονταν θετικά περίπου στο 86% των προσπαθειών του συντρόφου τους για συναισθηματική σύνδεση. Αντίθετα, στα ζευγάρια που τελικά χώρισαν, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν περίπου 33%.
Οι προσπάθειες αυτές, γνωστές ως bids for connection, μπορεί να είναι τόσο απλές όσο μια ερώτηση, ένα χαμόγελο ή η επιθυμία να μοιραστούμε κάτι που μας συνέβη μέσα στην ημέρα.
Όταν τέτοιες κινήσεις συναντούν συστηματικά αδιαφορία, μπορεί σταδιακά να δημιουργηθεί αίσθημα μοναξιάς μέσα στη σχέση.
Τα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι μπορεί να προβλεφθεί ένας χωρισμός με βάση μία μόνο συμπεριφορά. Δείχνουν, όμως, πόσο σημαντική είναι η καθημερινή ανταπόκριση στις συναισθηματικές ανάγκες του άλλου.
1. Η επικοινωνία γίνεται όλο και πιο επιφανειακή
Μπορεί να συνεχίζετε να συζητάτε για τους λογαριασμούς, τις δουλειές του σπιτιού ή το πρόγραμμα της εβδομάδας, αλλά να έχετε πάψει να μοιράζεστε όσα πραγματικά σας απασχολούν.
Ο σύντροφός σας δεν σας μιλά πλέον για τη μέρα του, δεν ζητά τη γνώμη σας και αποφεύγει συζητήσεις που παλαιότερα θεωρούσε σημαντικές. Κάποιες φορές σταματά ακόμη και να διαμαρτύρεται για ζητήματα που τον ενοχλούσαν. Αυτή η σιωπή δεν σημαίνει απαραίτητα ότι τα προβλήματα λύθηκαν. Μπορεί να δείχνει ότι έχει πάψει να πιστεύει πως μια συζήτηση μπορεί να αλλάξει κάτι.
2. Η σωματική τρυφερότητα μειώνεται
Οι αγκαλιές, τα αυθόρμητα φιλιά και τα μικρά αγγίγματα είναι συχνά τρόποι έκφρασης της οικειότητας.
Όταν ένας άνθρωπος αρχίζει να αποσύρεται από τη σχέση, μπορεί να αποφεύγει τη σωματική επαφή ή να δείχνει λιγότερη διάθεση για τρυφερότητα και σεξουαλική οικειότητα. Η αλλαγή μπορεί να γίνεται ορατή ακόμη και στη γλώσσα του σώματος, για παράδειγμα όταν ο σύντροφος απομακρύνεται κατά τη διάρκεια μιας συζήτησης ή αποφεύγει το άγγιγμα.
Ωστόσο, η μειωμένη επιθυμία για σωματική επαφή μπορεί να σχετίζεται με πολλούς παράγοντες και δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη συναισθηματικής απομάκρυνσης.
3. Οι μικρές πράξεις φροντίδας εξαφανίζονται…
Ένας καφές που ετοιμάζεται χωρίς να τον ζητήσουμε, ένα μήνυμα μέσα στην ημέρα ή η σκέψη να κρατήσουμε φαγητό για τον άλλον μπορεί να μοιάζουν ασήμαντα.
Στην πραγματικότητα, όμως, αυτές οι καθημερινές χειρονομίες δείχνουν ενδιαφέρον και συντροφικότητα.
Όταν ένας σύντροφος που συνήθιζε να δείχνει τη φροντίδα του με τέτοιους τρόπους σταματά σταδιακά να το κάνει, ίσως κάτι έχει αλλάξει στη μεταξύ σας σύνδεση.
Το σημαντικό δεν είναι η απουσία μιας συγκεκριμένης χειρονομίας, αλλά η γενικότερη μεταβολή στη διάθεση για αμοιβαία φροντίδα.
4. Αλλάζει ξαφνικά την εμφάνισή του
Ένα καινούργιο στιλ, διαφορετικό χτένισμα ή μεγαλύτερη ενασχόληση με την προσωπική περιποίηση μπορεί να τραβήξουν την προσοχή, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για ασυνήθιστες αλλαγές.
Κάποιοι παρατηρούν τέτοιες μεταβολές πριν ανακαλύψουν ότι ο σύντροφός τους έχει αρχίσει να απομακρύνεται από τον γάμο.
Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι η ανανέωση της εμφάνισης αποτελεί ένδειξη απιστίας ή επικείμενου χωρισμού.
Η αυτοφροντίδα και η προσωπική εξέλιξη είναι απολύτως φυσιολογικές. Μόνο όταν οι αλλαγές συνοδεύονται από μια ευρύτερη μεταβολή στη συμπεριφορά μπορεί να υπάρχει λόγος για ουσιαστική συζήτηση.
5. Σταματά να σας ενημερώνει για την καθημερινότητά του
«Πηγαίνω στο σούπερ μάρκετ, χρειάζεσαι κάτι;»
Μια τόσο απλή ερώτηση δείχνει ότι ο ένας σύντροφος υπολογίζει τον άλλον στις καθημερινές του αποφάσεις. Όταν τέτοιες αυθόρμητες ενημερώσεις περιορίζονται αισθητά, μπορεί να δημιουργηθεί η αίσθηση ότι οι δύο άνθρωποι αρχίζουν να ζουν παράλληλες ζωές.
Από την άλλη, η ξαφνική ανάγκη για υπερβολικά λεπτομερείς εξηγήσεις μπορεί επίσης να προκαλέσει απορίες, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από μυστικότητα ή αποκλεισμό του άλλου από κοινές δραστηριότητες.
Δεν έχει σημασία αν κάποιος ξέχασε μία φορά να ενημερώσει τον σύντροφό του. Εκείνο που αξίζει προσοχής είναι μια σταθερή αλλαγή στην επικοινωνία και στην αίσθηση ότι λειτουργείτε ως ομάδα.
6. Παίρνει σημαντικές αποφάσεις χωρίς εσάς
Η προσωπική ανεξαρτησία είναι σημαντική σε κάθε σχέση.
Ωστόσο, όταν ένας σύντροφος αρχίζει ξαφνικά να παίρνει σημαντικές αποφάσεις χωρίς προηγούμενη συζήτηση, μπορεί να δημιουργηθούν ερωτήματα για το πώς αντιλαμβάνεται πλέον το κοινό μέλλον.
Για παράδειγμα, μπορεί να προχωρά σε μεγάλες οικονομικές κινήσεις χωρίς συνεννόηση ή να οργανώνει σημαντικές αλλαγές στη ζωή του χωρίς να συμπεριλαμβάνει τον άλλον.
Η επιθυμία για οικονομική αυτονομία, σπουδές ή επαγγελματική εξέλιξη δεν αποτελεί από μόνη της ανησυχητική συμπεριφορά.
Το ζήτημα προκύπτει όταν η ανεξαρτησία συνοδεύεται από μυστικότητα, απομάκρυνση και απουσία επικοινωνίας για αποφάσεις που επηρεάζουν και τους δύο.
7. Αφήνει να εννοηθεί ότι δεν είναι ευτυχισμένος
Ίσως το πιο ουσιαστικό σημάδι είναι και εκείνο που συχνά προσπερνάμε: ο σύντροφός μας προσπαθεί να μας πει ότι κάτι δεν πηγαίνει καλά. Δεν χρειάζεται να δηλώσει ξεκάθαρα ότι σκέφτεται τον χωρισμό. Μπορεί να αναφέρει ότι αισθάνεται ανικανοποίητος, ότι χρειάζεται αλλαγές στη ζωή του ή να ρωτήσει πώς βλέπουμε εμείς τη σχέση μας. Τέτοιες φράσεις μπορεί να αποτελούν μια προσπάθεια να ανοίξει μια δύσκολη συζήτηση.
Αν απαντήσουμε βιαστικά ή αποφύγουμε να ακούσουμε όσα έχει να πει, μπορεί να χαθεί μια ευκαιρία ουσιαστικής επικοινωνίας.
Αντίθετα, μια ειλικρινής συζήτηση μπορεί να βοηθήσει το ζευγάρι να αναγνωρίσει προβλήματα που μέχρι τότε παρέμεναν στο περιθώριο.
Η συναισθηματική απομάκρυνση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι μια σχέση έχει τελειώσει.
Οι αλλαγές στη συμπεριφορά μπορεί να συνδέονται με προσωπικές δυσκολίες, εξάντληση, άγχος ή μια περίοδο κατά την οποία οι σύντροφοι δυσκολεύονται να επικοινωνήσουν. Γι’ αυτό και η αναγνώριση των παραπάνω συμπεριφορών δεν πρέπει να μετατρέπεται σε αναζήτηση αποδείξεων ή σε διαρκή καχυποψία. Αντίθετα, μπορεί να αποτελέσει αφορμή για μια συζήτηση γύρω από τις ανάγκες, τα συναισθήματα και τις προσδοκίες και των δύο.
Η έρευνα αναδεικνύει ακριβώς τη σημασία αυτών των μικρών καθημερινών στιγμών σύνδεσης. Δεν είναι πάντα οι μεγάλες ρομαντικές χειρονομίες που ενισχύουν μια σχέση, αλλά η σταθερή αίσθηση ότι ο άλλος μας βλέπει, μας ακούει και ανταποκρίνεται.
Άλλωστε, η συναισθηματική απομάκρυνση δεν αρχίζει απαραίτητα όταν σταματάμε να αγαπάμε. Μερικές φορές αρχίζει όταν σταματάμε να προσπαθούμε να επικοινωνήσουμε.
* Πηγή: Vita
