Τα φοιτητικά ενοίκια στην Ελλάδα ανεβαίνουν για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, την ώρα που οι διαθέσιμες κατοικίες λιγοστεύουν. Για χιλιάδες οικογένειες, η αναζήτηση σπιτιού κοντά στο πανεπιστήμιο γίνεται ολοένα πιο δύσκολη.
Μετά από χρόνια προετοιμασίας για τις Πανελλαδικές εξετάσεις, πολλοί μαθητές πέτυχαν την εισαγωγή τους στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Η εύρεση κατοικίας κοντά στη σχολή που επέλεξαν αποδεικνύεται όμως εξίσου απαιτητική σε αρκετές περιπτώσεις.
Για τα νοικοκυριά, η αναζήτηση έρχεται να προστεθεί σε έναν ήδη πιεσμένο προϋπολογισμό λόγω του πληθωρισμού. Η αποστολή ενός παιδιού για σπουδές σε άλλη πόλη σημαίνει στην πράξη έξοδα για δύο σπίτια, με τους γονείς να ζυγίζουν κάθε κόστος, από τα τετραγωνικά και τα κοινόχρηστα έως την απόσταση από το πανεπιστήμιο και την εγγύηση που ζητείται.
Η Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (HAHE) κατέγραψε 872.882 φοιτητές το 2023, προπτυχιακούς, μεταπτυχιακούς και υποψήφιους διδάκτορες συνολικά, από τους οποίους περίπου οι μισοί θεωρούνται ενεργοί. Σε σχέση με αυτό το σύνολο, η προσφορά οργανωμένης και προσιτής φοιτητικής στέγης παραμένει περιορισμένη.
Η άνοδος των ενοικίων δεν είναι ίδια σε όλες τις πόλεις, όμως η πίεση στην αγορά είναι γενικευμένη. Σύμφωνα με επαγγελματίες του real estate, οι τιμές στα φοιτητικά σπίτια έχουν αυξηθεί κάθε χρόνο την τελευταία τριετία. Η προσφορά μικρών διαμερισμάτων δεν έχει ακολουθήσει τη ζήτηση, ενώ η αγορά πιέζεται ταυτόχρονα από τη χαμηλή οικοδομική δραστηριότητα των τελευταίων ετών, τα ακίνητα που αποσύρθηκαν από τη μακροχρόνια μίσθωση λόγω των βραχυχρόνιων μισθώσεων και την αυξημένη ζήτηση για μικρές κατοικίες και από άλλες ομάδες, όπως τα μονοπρόσωπα νοικοκυριά μετά από διαζύγια.
Ο πρόσφατος περιορισμός για νέες άδειες βραχυχρόνιας μίσθωσης στο κέντρο της Αθήνας δεν έχει ακόμη δείξει μετρήσιμη επίδραση στην προσφορά. Ορισμένοι επαγγελματίες της αγοράς εκφράζουν επίσης ανησυχία ότι ο Αριθμός Μητρώου Ακινήτου, ο κωδικός που απαιτείται για την ανάρτηση κατοικίας σε βραχυχρόνια μίσθωση, μπορεί να εξελιχθεί σε εμπορεύσιμο στοιχείο, με αποτέλεσμα δύο διαμερίσματα στην ίδια πολυκατοικία να έχουν πολύ διαφορετικές τιμές ανάλογα με το αν συνοδεύονται ή όχι από αυτή την καταχώριση. Πηγές της αγοράς αναφέρουν ότι ακόμη κι αν οι ιδιοκτήτες επιστρέψουν ακίνητα στη μακροχρόνια μίσθωση, αυτό δύσκολα θα λύσει από μόνο του την έλλειψη.
Τα στοιχεία των τιμών δείχνουν μεγάλη διακύμανση από πόλη σε πόλη και από γειτονιά σε γειτονιά. Τα δεδομένα τιμολόγησης που συγκέντρωσε ο Ιωάννης Ζιάβρας, ιδιοκτήτης των γραφείων RE/MAX Properties Investments, αποτυπώνουν το φετινό εύρος για τους ενοικιαστές.
Στην Αθήνα, ένα ανακαινισμένο και επιπλωμένο γκαρσονιέρα 25 έως 40 τετραγωνικών μέτρων ζητείται από 16 έως 19 ευρώ το τετραγωνικό. Το ίδιο διαμέρισμα χωρίς έπιπλα διαμορφώνεται από 14 έως 17 ευρώ, ενώ ένα μη ανακαινισμένο ακίνητο από 13 έως 14 ευρώ. Η Θεσσαλονίκη ακολουθεί παρόμοια εικόνα, με την ανώτερη κατηγορία στα 14 έως 16 ευρώ, ένα ανακαινισμένο αλλά άδειο διαμέρισμα στα 12,5 έως 15 ευρώ και ένα παλαιότερο ακίνητο στα 11 έως 12 ευρώ.
Η Πάτρα εμφανίζει χαμηλότερο εύρος, με 12 έως 15 ευρώ, 11 έως 13 ευρώ και 8,5 έως 10 ευρώ για τις ίδιες τρεις κατηγορίες. Το Ηράκλειο φτάνει τα 13 έως 15 ευρώ για επιπλωμένα ακίνητα και η Καλαμάτα κινείται από 13 έως 16 ευρώ. Η Ξάνθη έχει το χαμηλότερο σημείο εκκίνησης στην έρευνα, από 8 ευρώ για ένα μη ανακαινισμένο διαμέρισμα έως 12 ευρώ για ένα έτοιμο προς κατοίκηση σπίτι. Μόνο η επίπλωση προσθέτει συνήθως 2 έως 3 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο στην τιμή, ενώ η ανακαίνιση ανεβάζει το κόστος κατά 15% έως 30%.
Οι τιμές μεταβάλλονται ξανά στις γειτονιές που βρίσκονται πιο κοντά σε μεγάλα πανεπιστήμια. Στην Αθήνα, περιοχές όπως ο Ζωγράφος και ο Νέος Κόσμος φτάνουν τα 17 έως 19 ευρώ το τετραγωνικό για ανακαινισμένο, επιπλωμένο διαμέρισμα. Η Κυψέλη κινείται στα 16 έως 17 ευρώ, ενώ ο Πειραιάς, το Αιγάλεω και τα Πατήσια βρίσκονται γύρω στα 16 ευρώ. Οι φοιτητές που δέχονται να μείνουν σε παλιότερο, μη ανακαινισμένο διαμέρισμα μπορούν να βρουν χαμηλότερα ποσά σε ορισμένες από τις ίδιες περιοχές: στα Πατήσια το εύρος πέφτει στα 10 έως 11 ευρώ και στο Αιγάλεω στα 11 έως 12 ευρώ, έναντι 14 έως 15 ευρώ στον Ζωγράφο. Στην πράξη, ένα μικρό διαμέρισμα 45 έως 55 τετραγωνικών μέτρων μπορεί να φτάσει τα 680 ή και τα 720 ευρώ τον μήνα σε ορισμένες από αυτές τις περιοχές.
Οι ειδικοί της αγοράς κατοικίας δίνουν μια σταθερή συμβουλή: ο υπολογισμός να γίνεται πριν από την πρώτη επίσκεψη και όχι μετά. Το κρίσιμο μέγεθος είναι το συνολικό μηνιαίο κόστος και όχι μόνο το ενοίκιο. Ένα διαμέρισμα που είναι 40 ευρώ φθηνότερο μπορεί τελικά να βγει ακριβότερο αν προστεθούν υψηλά κοινόχρηστα, παλιά κουφώματα, ηλεκτρική θέρμανση ή διπλή διαδρομή μετακίνησης, οπότε η σύγκριση πρέπει να λαμβάνει υπόψη λογαριασμούς, μεταφορές και όσα έπιπλα ή συσκευές θα χρειαστεί ακόμη να αγοραστούν.
Άλλο συχνό λάθος, σύμφωνα με μεσίτες, είναι η αναζήτηση να ξεκινά τον Σεπτέμβριο. Όσο πλησιάζει η έναρξη του ακαδημαϊκού έτους, τόσο μειώνεται η διαθέσιμη προσφορά και οι ενοικιαστές χάνουν διαπραγματευτική ισχύ. Συμφέρει η έρευνα σε περισσότερες γειτονιές και όχι η επιλογή του πρώτου διαμερίσματος που θα φανεί, ενώ η απόσταση από τη σχολή πρέπει να κρίνεται με βάση τον πραγματικό χρόνο μετακίνησης και όχι τα χιλιόμετρα στον χάρτη. Ένα σπίτι δίπλα σε σταθμό μετρό ή σε συχνή λεωφορειακή γραμμή μπορεί να είναι πιο πρακτικό από ένα ακριβότερο που βρίσκεται πιο κοντά στο πανεπιστήμιο.
Οι αναγραφόμενες τιμές δεν είναι πάντα τελικές, σύμφωνα με πηγές της αγοράς. Ένα διαμέρισμα που έχει μείνει για καιρό κενό μπορεί να αφήνει περιθώριο για χαμηλότερο ενοίκιο. Η συνέπεια ως ενοικιαστή, η δυνατότητα άμεσης εγκατάστασης και, για οικογένειες που διαθέτουν τα χρήματα, η καταβολή ολόκληρου του ετήσιου ποσού προκαταβολικά μπορούν να λειτουργήσουν ως διαπραγματευτικό χαρτί για έκπτωση, όμως κάθε συμφωνία προκαταβολής πρέπει να αποτυπώνεται γραπτώς, με πλήρη όρους, ώστε να αποφευχθούν μελλοντικές διαφωνίες.
Σε πόλεις με έντονη τουριστική ζήτηση, η μίσθωση εννέα μηνών μπορεί να μειώσει αισθητά το κόστος. Σε αυτό το μοντέλο, ο φοιτητής νοικιάζει επιπλωμένο διαμέρισμα με ηλεκτρικό, νερό, κοινόχρηστα και ίντερνετ στην τιμή, ενώ ο ιδιοκτήτης μπορεί να διαθέσει το ίδιο ακίνητο βραχυχρόνια ή εποχικά το καλοκαίρι. Έτσι, οι φοιτητές και οι οικογένειές τους αποφεύγουν να πληρώνουν για τους καλοκαιρινούς μήνες, όταν τα φοιτητικά σπίτια συνήθως μένουν άδεια. Όσοι εξετάζουν αυτή την επιλογή πρέπει να βεβαιωθούν πριν από την υπογραφή ότι οι ημερομηνίες εισόδου και αποχώρησης ταιριάζουν με τις εξεταστικές περιόδους και τα προγράμματα των πανεπιστημίων.
Οι μεσίτες με εμπειρία στη φοιτητική αγορά λένε ότι το ακίνητο πρέπει να ελέγχεται προσεκτικά πριν αλλάξει χέρια οποιοδήποτε ποσό και όχι μετά. Ανοίξτε τις βρύσες για να δείτε την πίεση του νερού, δοκιμάστε τον λέβητα και ελέγξτε τον ηλεκτρικό πίνακα, τα παράθυρα και ό,τι έπιπλα ή συσκευές συνοδεύουν το σπίτι. Καταγράψτε γραπτώς ό,τι είναι ήδη χαλασμένο ή φθαρμένο πριν από την υπογραφή, ώστε να μη δημιουργηθεί αργότερα διαφωνία για το ποιος ευθύνεται.
Μετά την υπογραφή του μισθωτηρίου, οι ενοικιαστές καταβάλλουν συνήθως το τρέχον μηνιαίο ενοίκιο και εγγύηση ενός ή δύο μηνών, αν το διαμέρισμα είναι επιπλωμένο. Η πληρωμή πρέπει να γίνεται με τραπεζική μεταφορά, ποτέ με μετρητά, και να συνδέεται με γραπτή συμφωνία και δηλωμένη ηλεκτρονική μίσθωση. Αν λείπει οποιοδήποτε από τα δύο, οι φοιτητές και οι οικογένειές τους μένουν χωρίς ουσιαστική κάλυψη σε περίπτωση διαφωνίας αργότερα.
Η επιλογή ανάμεσα σε ανακαινισμένο και παλιότερο διαμέρισμα θέλει προσεκτικό υπολογισμό. Σε ένα σπίτι 35 τετραγωνικών μέτρων, διαφορά 4 ευρώ ανά τετραγωνικό μεταφράζεται σε 140 ευρώ τον μήνα ή 1.680 ευρώ τον χρόνο. Αν το φθηνότερο, παλιό διαμέρισμα χρειάζεται αγορά ψυγείου, κρεβατιού και γραφείου, μαζί με βάψιμο και υψηλότερους λογαριασμούς θέρμανσης, η αρχική οικονομία μπορεί να χαθεί γρήγορα. Από την άλλη πλευρά, μια οικογένεια που ήδη διαθέτει έπιπλα ή μπορεί να τα μεταφέρει από το σπίτι έχει λόγο να κοιτάξει και μη επιπλωμένα ακίνητα, αποφεύγοντας το πρόσθετο κόστος των 2 έως 3 ευρώ ανά τετραγωνικό που συνήθως φέρνει η επίπλωση.
Οι ιδιωτικές φοιτητικές εστίες, που συχνά στεγάζονται σε ανακαινισμένα κτίρια ή πρώην ξενοδοχεία, λειτουργούν στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, την Πάτρα, την Κομοτηνή, τη Χίο και το Ηράκλειο. Τα επιπλωμένα δωμάτια 15 έως 25 τετραγωνικών μέτρων κοστίζουν 450 έως 650 ευρώ τον μήνα, περίπου 20% έως 30% περισσότερο από ένα τυπικό φοιτητικό διαμέρισμα, όμως η υψηλότερη τιμή συνήθως περιλαμβάνει ασφάλεια, ηλεκτρικό, νερό, θέρμανση, ίντερνετ και κοινόχρηστους χώρους. Γι’ αυτό, η πιο σωστή σύγκριση είναι με βάση το συνολικό μηνιαίο κόστος και όχι μόνο το βασικό ενοίκιο. Οι περισσότερες εστίες προσφέρουν ευέλικτους τρόπους πληρωμής, είτε με μία ετήσια καταβολή είτε με δόσεις τριών, έξι ή δώδεκα πληρωμών, ορισμένες από τις οποίες μπορούν να εξοφληθούν με πιστωτική κάρτα.
Πηγή περιεχομένου: in.gr
