Η ακρίβεια και οι συρρικνωμένες συντάξεις κρατούν πολλούς μεγαλύτερους σε ηλικία Ευρωπαίους στην εργασία, με 1 στους 3 Ευρωπαίους άνω των 55 ετών να δηλώνει ότι θα συνέχιζε να δουλεύει και μετά τη νόμιμη ηλικία συνταξιοδότησης. Το μεροκάματο γίνεται για πολλούς μονόδρομος επιβίωσης, καθώς τα εισοδήματα δεν καλύπτουν τις βασικές ανάγκες.
Η τάση αυτή δίνει ανάσα στους εργοδότες της γηραιάς ηπείρου, την ώρα που η Ευρώπη αντιμετωπίζει έντονες ελλείψεις εργατικού δυναμικού και ταυτόχρονη γήρανση του πληθυσμού.
Τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι ο ευρωπαϊκός πληθυσμός γερνάει με γρήγορους ρυθμούς: ενώ το 17% του πληθυσμού ήταν 65 ετών και άνω το 2005, το ποσοστό αυτό έφτασε το 22% το 2025, σύμφωνα με τα ίδια δεδομένα.
Στην Ελλάδα, οι συνταξιούχοι που εργάζονται ξεπερνούν τις 354.000 δηλώσεις στον e-ΕΦΚΑ, με βάση τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου 2026, προκειμένου να καλύψουν βασικές ανάγκες, αφού οι αποδοχές τους δεν αρκούν.
Αυξητική η τάση στον αριθμό των συνταξιούχων που εργάζονται στην Ελλάδα. Με τη μέση κύρια σύνταξη να διαμορφώνεται κάτω από 1.000 ευρώ, δεκάδες χιλιάδες συνταξιούχοι εξακολουθούν να παραμένουν στην αγορά εργασίας.
Το χαμηλό επίπεδο πολλών συντάξεων, σε συνδυασμό με το αυξημένο κόστος ζωής και την ακρίβεια σε τρόφιμα και ενέργεια, αναγκάζει χιλιάδες ηλικιωμένους να αναζητήσουν συμπληρωματικό εισόδημα.
Όπως σημειώνουν ειδικοί, μια νέα τάξη εργαζομένων-συνταξιούχων αναδύθηκε στην Ελλάδα λόγω της οικονομικής κρίσης των τελευταίων ετών.
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία, η τάση στους ηλικιωμένους που συνεχίζουν να εργάζονται και μετά τη σύνταξη παραμένει ανοδική.
Έτσι, αντί να ξεκουράζονται μετά από δεκαετίες δουλειάς, συνεχίζουν να μοχθούν για να ανταποκριθούν στην καθημερινότητα.
Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία του e-ΕΦΚΑ για τον Σεπτέμβριο του 2026, έχουν καταγραφεί συνολικά 354.131 δηλώσεις απασχόλησης συνταξιούχων.
Διευκρινίζεται ότι ο αριθμός των δηλώσεων δεν ταυτίζεται με τον αριθμό των προσώπων, καθώς ένας συνταξιούχος μπορεί να έχει υποβάλει περισσότερες από μία δηλώσεις απασχόλησης.
Όσον αφορά την κατανομή ανά φύλο, οι άνδρες ανέρχονται σε 191.919, ενώ οι γυναίκες που έχουν δηλώσει απασχόληση φθάνουν τις 120.800.
Περίπου ένας στους οκτώ συνταξιούχους στην Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχίζει να εργάζεται μετά τη συνταξιοδότησή του, με τα στοιχεία να δείχνουν μεγάλες διαφορές από χώρα σε χώρα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, περίπου το 13% των συνταξιούχων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ηλικίας 50-74 ετών, συνεχίζει να εργάζεται μετά τη συνταξιοδότησή του.
Περίπου το 28,6% όσων εξακολουθούν να εργάζονται δηλώνουν ως βασικό λόγο την οικονομική ανάγκη, ενώ το μεγαλύτερο ποσοστό, περίπου 36,3%, αναφέρει ότι το κάνει επειδή απολαμβάνει την εργασία ή θέλει να παραμείνει παραγωγικό.
Επίσης, σύμφωνα με νέα έρευνα της βελγικής εταιρείας παροχής υπηρεσιών ανθρώπινου δυναμικού και μισθοδοσίας SD Worx, οι νεότεροι εργαζόμενοι είναι πιο πιθανό να θέλουν πρόωρη αποχώρηση: το 61% των ατόμων κάτω των 35 ετών δηλώνει ότι θα προτιμούσε να συνταξιοδοτηθεί νωρίτερα, σε σύγκριση με το ήμισυ των ατόμων ηλικίας 55 ετών και άνω.
Η SD Worx διαπίστωσε ότι το 52% των Ευρωπαίων υπευθύνων λήψης αποφάσεων για το ανθρώπινο δυναμικό αναφέρουν ελλείψεις προσωπικού, ιδίως στη Σλοβενία (64%), την Κροατία (57%), την Ιρλανδία (57%) και την Ολλανδία (57%). Ακολουθούν η Νορβηγία (56%), η Γερμανία (55%) και το Ηνωμένο Βασίλειο (54%).
Πέρα από τα οικονομικά κίνητρα, υπάρχουν και άλλοι λόγοι για τους οποίους οι συνταξιούχοι συνεχίζουν να εργάζονται.
Οι βασικοί λόγοι είναι ο περισσότερος χρόνος για οικογενειακά ή προσωπικά ζητήματα (57%), η υγεία (53%) και η επιθυμία επίτευξης ορισμένων στόχων ζωής (40%). Η μείωση του κινήτρου (32%) και η σωματικά (25%) ή ψυχικά (26%) απαιτητική εργασία παίζουν επίσης ρόλο.
Ωστόσο, η πλειονότητα (76%) των ατόμων ηλικίας 55 ετών και άνω αισθάνονται αρκετά ενεργητικά ώστε να κάνουν καλά τη δουλειά τους και περίπου το 80% βρίσκει επαρκή ικανοποίηση και νόημα στην εργασία του.
Υπάρχει επίσης διαφορά ανάμεσα στις νεότερες και τις μεγαλύτερες γενιές ως προς τη συνολική ικανοποίηση από την εργασία: το 78% των ατόμων ηλικίας 55 ετών και άνω είναι ικανοποιημένα με τη δουλειά τους, έναντι 71% των νεότερων εργαζομένων. Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία εργαζόμενοι αναφέρουν επίσης υψηλότερο αίσθημα αναγνώρισης, καθώς το 65% νιώθει ότι αναγνωρίζεται, έναντι 59% των εργαζομένων κάτω των 35 ετών.
Η θετική αυτή εργασιακή εμπειρία συνδέεται και με διαφορετική οπτική για την καριέρα, σύμφωνα με τη SD Worx. Ενώ οι νεότεροι εργαζόμενοι είναι πιο συχνά ανοιχτοί σε μια νέα δουλειά ή θέση, όσοι είναι άνω των 55 φαίνεται να αισθάνονται λιγότερη ανάγκη για αλλαγή.
Η Ευρώπη δεν θα λύσει το πρόβλημα της έλλειψης εργατικού δυναμικού αναγκάζοντας τους ανθρώπους να εργάζονται περισσότερο, δήλωσε σε δελτίο Τύπου ο Bruce Fecheyr-Lippens, CHRO στην SD Worx.
Πάνω απ’ όλα, οι εταιρείες πρέπει να συνεχίσουν να επενδύουν στην ποιότητα της εργασίας και να διασφαλίζουν ότι οι άνθρωποι μπορούν να ακολουθούν την καριέρα τους με βιώσιμο τρόπο. Η εργασία που ενεργοποιεί αντί να εξαντλεί, που δίνει νόημα και στην οποία οι εργαζόμενοι μπορούν να συνεχίσουν να αναπτύσσουν και να αξιοποιούν τα ταλέντα τους, κάνει τη διαφορά, πρόσθεσε ο Fecheyr-Lippens.
Η δυνατότητα να συνεισφέρουν και να λαμβάνουν αναγνώριση για το έργο τους είναι επίσης απαραίτητη. Το γεγονός ότι τα άτομα άνω των 50 ετών είναι πρόθυμα να συνεχίσουν να εργάζονται για μεγαλύτερο διάστημα δείχνει ότι υπάρχει δυναμικό εκεί. Το κλειδί βρίσκεται σε εργασιακά περιβάλλοντα όπου οι άνθρωποι αισθάνονται καλά, μπορούν να συνεχίσουν να εξελίσσονται και να νιώθουν ότι η συμβολή τους μετρά. Έτσι, παραμένουν στην ομάδα για περισσότερο χρόνο επειδή το θέλουν, όχι επειδή πρέπει.
Όσον αφορά την κινητικότητα του εργατικού δυναμικού, μόνο το 5% των εργαζομένων ηλικίας 55 ετών και άνω αναζητούν ενεργά εργασία σε άλλον οργανισμό, έναντι 19% των εργαζομένων κάτω των 35 ετών.
Την ίδια ώρα, το 50% των ατόμων ηλικίας 55 ετών και άνω δηλώνουν ότι δεν επιθυμούν καμία εκπαίδευση, σε σύγκριση με το 36% των εργαζομένων κάτω των 35 ετών.
Οι εργαζόμενοι μεγαλύτερης ηλικίας είναι επίσης πιθανό να έχουν υψηλότερο επίπεδο εμπλοκής και αυτοπεποίθησης απέναντι στον αυτοματισμό. Τα δεδομένα δείχνουν ότι το 61% αισθάνεται σίγουρο για την εργασία του, ακόμη και όταν ο αυτοματισμός αλλάζει τους ρόλους ή τα καθήκοντά του. Μεταξύ των εργαζομένων κάτω των 35 ετών, το ποσοστό αυτό είναι 53%.
Ωστόσο, μόνο το 17% των ατόμων ηλικίας 55 ετών και άνω πιστεύουν ότι λαμβάνουν επαρκή υποστήριξη για να προετοιμαστούν για ένα μέλλον που βασίζεται στην Τεχνητή Νοημοσύνη, σε σύγκριση με το 29% των νεότερων εργαζομένων.
