Με τρία νέα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια, για τη βιομηχανία και την εφοδιαστική αλυσίδα, τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τον τουρισμό, ολοκληρώνεται μια εκτεταμένη χωροταξική μεταρρύθμιση. Στόχος είναι ένας ενιαίος σχεδιασμός για την αξιοποίηση του χώρου, με σαφείς κανόνες για τις επενδύσεις και ισχυρότερη προστασία του περιβάλλοντος και των τοπικών κοινωνιών.
Σε δήλωσή του, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, ανέφερε: «Με τα τρία Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια, για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα, τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τον Τουρισμό, ολοκληρώνουμε μία μεγάλη μεταρρύθμιση που η Ελλάδα χρειαζόταν εδώ και χρόνια». Ο ίδιος πρόσθεσε ότι μπαίνουν κανόνες εκεί όπου υπήρχε αβεβαιότητα, ενισχύεται η ασφάλεια δικαίου για τις επενδύσεις και θωρακίζονται το περιβάλλον και οι τοπικές κοινωνίες.
«Τρία Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια, μία ενιαία στρατηγική για ανάπτυξη με σχέδιο και κανόνες», σημείωσε επίσης, ευχαριστώντας όσους εργάστηκαν για την ολοκλήρωση της προσπάθειας. Αναφέρθηκε στα στελέχη και τους υπαλλήλους των Υπουργείων Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Ανάπτυξης και Τουρισμού, στους συναδέλφους του στην κυβέρνηση, στον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο, στην υπουργό Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη, στους υφυπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκο Τσάφο και Μαριλένα Σούκουλη, καθώς και στους αρμόδιους γενικούς γραμματείς. Με ιδιαίτερη συγκίνηση, όπως είπε, θυμάται και τον αείμνηστο Νίκο Ταγαρά, ο οποίος συνέβαλε ουσιαστικά στην προσπάθεια.
Στόχος του ΥΠΕΝ είναι να αλλάξει ο «χάρτης» πάνω στον οποίο θα κινηθούν οι επενδύσεις των επόμενων δεκαετιών. Όπως επισημαίνει, τα νέα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια δεν είναι μια ακόμη σειρά διοικητικών ρυθμίσεων, αλλά μια κρίσιμη μεταρρύθμιση για το παραγωγικό μοντέλο της χώρας. Επιχειρούν να απαντήσουν στο διαχρονικό ερώτημα πού μπορεί να γίνει τι, με ποιους όρους και με ποιο κόστος για την οικονομία και το περιβάλλον.
Για τη βιομηχανία, το νέο ΕΧΠ-Β παρουσιάζεται ως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αλλαγής φιλοσοφίας. Δεν περιορίζεται στον καθορισμό των περιοχών όπου θα εγκαθίστανται νέες μονάδες, αλλά επιδιώκει να διαμορφώσει ένα χωρικό περιβάλλον που ενισχύει την παραγωγικότητα, την ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητα της οικονομίας.
Η κατεύθυνση του πλαισίου προβλέπει οργανωμένα Επιχειρηματικά Πάρκα αντί για διάσπαρτες εγκαταστάσεις, αναβάθμιση των υφιστάμενων βιομηχανικών πόλων και εξυγίανση των άτυπων συγκεντρώσεων. Παράλληλα, ενισχύεται η χωρική διάσταση της εφοδιαστικής αλυσίδας και δίνεται προτεραιότητα σε επενδύσεις που συνδέονται με κρίσιμες και στρατηγικές πρώτες ύλες.
Για τις επιχειρήσεις, το βασικό ζητούμενο είναι η ασφάλεια δικαίου και η προβλεψιμότητα. Για την οικονομία, ο στόχος είναι η υψηλότερη παραγωγικότητα και οι πιο ισχυρές αλυσίδες αξίας.
Το νέο ΕΧΠ για τις ΑΠΕ επιχειρεί να αντιμετωπίσει μια δύσκολη εξίσωση για την επόμενη περίοδο: πώς θα αυξηθούν οι επενδύσεις σε καθαρή ενέργεια χωρίς να προκύψουν νέες πιέσεις στο φυσικό και πολιτιστικό κεφάλαιο της χώρας.
Για τα φωτοβολταϊκά και τα αιολικά καθορίζονται σαφείς ζώνες αποκλεισμού και αυστηρότερα κριτήρια χωροθέτησης, με προστασία ευαίσθητων περιοχών, μνημείων, υγροτόπων και τοπίων ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Στα νησιά προβλέπονται πρόσθετοι κανόνες, μεταξύ των οποίων και ειδική αξιολόγηση του τοπίου για αιολικά έργα.
Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, το πλαίσιο έχει διπλή σημασία για την οικονομία: από τη μία δίνει μεγαλύτερη σαφήνεια στους επενδυτές στις ΑΠΕ και από την άλλη επιχειρεί να περιορίσει τις συγκρούσεις χρήσεων γης που μπορεί να καθυστερούν ή να δυσχεραίνουν την ενεργειακή μετάβαση.
Στον τουρισμό, η μεταρρύθμιση μεταφέρει το βάρος από την οριζόντια προσέγγιση στην κατηγοριοποίηση των προορισμών ανάλογα με την ένταση της τουριστικής δραστηριότητας. Οι περιοχές κατατάσσονται σε ζώνες Α-Ε και τα νησιά σε Ομάδες Ι-ΙΙΙ, με την κατάταξη να επηρεάζει τους όρους των νέων επενδύσεων, την αρτιότητα των γηπέδων, τη δυναμικότητα των καταλυμάτων και τις απαιτήσεις προστασίας του περιβάλλοντος.
Το ΥΠΕΝ αναφέρει ότι πρόκειται για κρίσιμη αλλαγή σε έναν κλάδο που αποτελεί βασικό πυλώνα της ελληνικής οικονομίας. Το νέο πλαίσιο επιδιώκει να κατευθύνει τις επενδύσεις εκεί όπου υπάρχει διαθέσιμος χώρος και υποδομές, να περιορίσει τις πιέσεις στους κορεσμένους προορισμούς και να ενισχύσει τη διαφοροποίηση του τουριστικού προϊόντος.
Για πρώτη φορά τα τρία βασικά παραγωγικά μέτωπα – βιομηχανία, ενέργεια και τουρισμός – αντιμετωπίζονται μέσα από ένα πιο συνεκτικό σύστημα χωρικού σχεδιασμού. Η ουσία της μεταρρύθμισης βρίσκεται πέρα από τις επιμέρους απαγορεύσεις και τους όρους δόμησης, καθώς ο χωροταξικός σχεδιασμός μπορεί να περάσει από την αβεβαιότητα στο πεδίο της προσέλκυσης επενδύσεων. Το ζητούμενο, σύμφωνα με τις επίσημες πηγές, είναι η εφαρμογή με γρήγορες εγκρίσεις, λειτουργικά Επιχειρηματικά Πάρκα, συνεπή εφαρμογή των κανόνων και ταχεία ολοκλήρωση του πολεοδομικού σχεδιασμού.
Ηλίας Παλιαλέξης
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ
