Η ανάγκη για αύξηση της ανταγωνιστικότητας και ανθεκτικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας αναδείχθηκε στην άτυπη σύνοδο κορυφής στο Alden Biesen του Βελγίου την Πέμπτη, καθώς οι Ευρωπαίοι ηγέτες επεσήμαναν την επιτακτική σημασία στήριξης του βιοτικού επιπέδου και του κοινωνικού μοντέλου εν μέσω γεωπολιτικών αναταραχών, όπως δήλωσε ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα.
Το θέμα της ανταγωνιστικότητας παραμένει κρίσιμο, καθώς ο ρυθμός ανάπτυξης στην ΕΕ έχει επιβραδυνθεί μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, με το χάσμα μεταξύ ΕΕ, ΗΠΑ και Κίνας να διευρύνεται. Η πρόοδος μέχρι σήμερα έχει ήταν περιορισμένη, κυρίως λόγω διαφορών απόψεων μεταξύ των 27 κρατών-μελών και των αργών διαδικασιών της ΕΕ.
Οι ευρωπαϊκοί βιομηχανικοί σύνδεσμοι επισημαίνουν την ανάγκη αντιμετώπισης των υψηλών τιμών ενέργειας και της εξάρτησης από τρίτες χώρες για κρίσιμες πρώτες ύλες. Παρά τις πρωτοβουλίες όπως το πρόγραμμα RepowerEU, οι ενέργειες έχουν κριθεί ανεπαρκείς.
Η πίεση για μια συνεκτική και γρήγορη απάντηση της ΕΕ έχει αυξηθεί σημαντικά, ιδιαίτερα λόγω της επιθετικής πολιτικής του Αμερικανού προφέδρου Ντόναλντ Τραμπ και της διείσδυσης κινεζικών προϊόντων στην αγορά. Ο Κόστα δήλωσε ότι οι συζητήσεις έφεραν νέα ενέργεια και μία κοινή αντίληψη του επείγοντος σχετικά με την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, προσθέτοντας ότι άνοιξαν τον δρόμο για να συμφωνήσουμε σε συγκεκριμένες δράσεις στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων ήταν η ενοποίηση της εσωτερικής αγοράς της ΕΕ, με στόχο οι επιχειρήσεις και οι πολίτες να επωφεληθούν στο μέγιστο. Υπάρχει η κοινή παραδοχή ότι οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις δεν έχουν τις ίδιες δυνατότητες κλίμακας και ανταγωνιστικότητας με τις αμερικανικές και κινεζικές, γεγονός που αποδίδεται σε γραφειοκρατικούς φραγμούς και διαφοροποιήσεις στη νομοθεσία.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ανακοίνωσε ότι η Κομισιόν θα παρουσιάσει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου σχέδιο δράσης με χρονοδιαγράμματα και στόχους, με σκοπό την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς έως το τέλος του 2027.
Η φον ντερ Λάιεν πρόσθεσε ότι για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, στόχος είναι η ολοκλήρωση της πρώτης φάσης μέχρι τον Ιούνιο, ενώ θα εξεταστεί η καθιέρωση ενισχυμένης συνεργασίας αν δεν υπάρξει επαρκής πρόοδος.
Στις νέες προτάσεις περιλαμβάνεται η στήριξη στρατηγικών κλάδων της Ευρώπης, καθώς και η τροποποίηση κανόνων για τις συγχωνεύσεις επιχειρήσεων, με στόχο τη δημιουργία «Ευρωπαίων πρωταθλητών». Η φον ντερ Λάιεν τόνισε την ανάγκη ενίσχυσης των υποδομών στα δίκτυα ενέργειας και την πιθανότητα αναθεώρησης του σχεδιασμού της αγοράς ενέργειας.
