Η ελληνική ναυτιλία ετοιμάζεται να επενδύσει στην πράσινη μετάβαση μέσω των εσόδων που θα προκύψουν από την εφαρμογή του ευρωπαϊκού κανονισμού FuelEU Maritime. Αυτή η πρόβλεψη περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο του Υπουργείου Ανάπτυξης, το οποίο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση μέχρι τις 29 Ιουνίου 2026.
Το νομοσχέδιο αφορά την «Ενδυνάμωση της προστασίας των καταναλωτών στους τομείς των συμβάσεων πιστώσεων και των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών». Ο κανονισμός FuelEU Maritime είναι ένα κρίσιμο εργαλείο της ΕΕ για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τη ναυτιλία. Σε αντίθεση με το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών EU ETS, το FuelEU Maritime αξιολογεί το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των καυσίμων που χρησιμοποιεί κάθε πλοίο.
Η εφαρμογή του κανονισμού αφορά όλα τα εμπορικά πλοία άνω των 5.000 GT που προσεγγίζουν λιμένες της ΕΕ. Η συμμόρφωση αξιολογείται με τη μεθοδολογία «well-to-wake», που εξετάζει ολόκληρο τον κύκλο ζωής του καυσίμου. Η Ελλάδα έχει εξασφαλίσει εξαίρεση για τον κλάδο της ακτοπλοίας έως το 2029, με εξαίρεση γραμμές προς νησιά με πληθυσμό άνω των 200.000 κατοίκων.
Η συμμόρφωση με τον κανονισμό θα απαιτήσει από τις ναυτιλιακές εταιρείες να αποδείξουν ότι το ενεργειακό μείγμα τους πληροί τους στόχους μείωσης εκπομπών. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, θα επιβάλλονται πρόστιμα, τα οποία θα κατευθύνονται στο Πράσινο Ταμείο για τη χρηματοδότηση δράσεων πράσινης μετάβασης. Τα έσοδα από το FuelEU Maritime θα θεωρούνται «πράσινοι πόροι» και θα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την υποστήριξη των στόχων του κανονισμού.
Το Υπουργείο Ναυτιλίας θα διαχειρίζεται τα έσοδα μέσω ειδικών χρηματοδοτικών προγραμμάτων, με στόχο τη διαφάνεια και την αποδοτική αξιοποίηση των πόρων. Οι πόροι θα κατευθύνονται σε πέντε βασικούς άξονες προτεραιότητας, περιλαμβάνοντας την ανάπτυξη καινοτόμων τεχνολογιών μείωσης εκπομπών και την ενίσχυση της χρήσης ανανεώσιμων καυσίμων. Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης διοικητικά πρόστιμα για τις εταιρείες που δεν συμμορφώνονται με τις διαδικαστικές υποχρεώσεις του κανονισμού.
