Περικοπές 141 δισ. ευρώ, που αντιστοιχούν στο 8% της αρχικής πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, προβλέπει η αναθεωρημένη συμβιβαστική πρόταση της Ιρλανδικής Προεδρίας για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034. Στόχος είναι να καλυφθούν οι διαφορές μεταξύ των κρατών-μελών, ενόψει της Συνόδου Κορυφής στις 15-16 Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες.
Η πρόταση της Ιρλανδικής Προεδρίας τοποθετεί τον προϋπολογισμό της ΕΕ για το 2028-2034 περίπου στα 1,622 τρισ. ευρώ, σε σταθερές τιμές του 2025, ποσό που αντιστοιχεί στο 1,16% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος (ΑΕΕ) της ΕΕ. Στην αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 1,26%.
«Ελπίζω ότι θα υπάρξει συμφωνία μέχρι τα Χριστούγεννα», δήλωσε ο Ιρλανδός Υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και Άμυνας, Τόμας Μπερν, ο οποίος παρουσίασε σήμερα την αναθεωρημένη πρόταση για το ΠΔΠ. Υπογράμμισε επίσης ότι «η έγκαιρη συμφωνία είναι απαραίτητη προκειμένου οι πολίτες και η ευρωπαϊκή οικονομία να επωφεληθούν από το νέο ΠΔΠ από την 1η Ιανουαρίου 2028» και εξέφρασε την ελπίδα πως η σημερινή πρόταση θα αποτελέσει τη βάση για τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων, με στόχο να επιτευχθεί συμφωνία από τους ηγέτες έως το τέλος του έτους.
Η Ιρλανδική Προεδρία, όπως ανέφερε ο Τ. Μπερν, επιδιώκει να ισορροπήσει τη χρηματοδότηση των νέων προτεραιοτήτων της ΕΕ —ανταγωνιστικότητα, έρευνα, καινοτομία, ασφάλεια και άμυνα— με τη διατήρηση των παραδοσιακών πολιτικών της ΕΕ, όπως η Κοινή Αγροτική Πολιτική και η Πολιτική Συνοχής, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τους δημοσιονομικούς περιορισμούς των κρατών-μελών. Ο ίδιος σημείωσε ότι σχεδόν όλα τα προγράμματα του νέου ΠΔΠ προβλέπουν αυξημένη χρηματοδότηση σε σχέση με το τρέχον ΠΔΠ, ενώ οι αναπροσαρμογές αποσκοπούν τόσο στη στήριξη των νέων πολιτικών προτεραιοτήτων όσο και στην προστασία των βασικών πολιτικών της ΕΕ.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Τόμας Μπερν:
– Συνοχή, γεωργία, αλιεία και αγροτικές κοινότητες: Προβλέπονται 914 δισ. ευρώ, ποσό αυξημένο κατά 11% σε σχέση με το τρέχον ΠΔΠ, αλλά μειωμένο κατά 3% έναντι της αρχικής πρότασης της Επιτροπής. Η Ιρλανδική Προεδρία διατηρεί τις εθνικές κατανομές όπως αναθεωρήθηκαν από την Κυπριακή Προεδρία, με στόχο να προστατεύσει την Κοινή Αγροτική Πολιτική και την πολιτική συνοχής.
– Ανταγωνιστικότητα, ευημερία και ασφάλεια: Προβλέπονται 456 δισ. ευρώ, αύξηση κατά 106% σε σύγκριση με το τρέχον ΠΔΠ και μείωση κατά 13% έναντι της πρότασης της Επιτροπής. Το πακέτο των ευρωπαϊκών κονδυλίων για την ανταγωνιστικότητα ξεπερνά τα 400 δισ. ευρώ, με στόχο την ενίσχυση των επενδύσεων, της ευρωπαϊκής οικονομίας και της δημιουργίας θέσεων εργασίας.
– Global Europe – εξωτερική δράση της ΕΕ: Προβλέπονται 157 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 31% σε σχέση με το τρέχον ΠΔΠ, αλλά μειωμένα κατά 17% έναντι της πρότασης της Επιτροπής. Διατηρούνται τα κονδύλια ανάκαμψης και ανοικοδόμησης για την Ουκρανία, καθώς και το ποσό των 25 δισ. ευρώ που προορίζεται αποκλειστικά για ανθρωπιστική βοήθεια.
– Διοικητικές δαπάνες: Προβλέπονται 95 δισ. ευρώ, με αύξηση κατά 12% έναντι του τρέχοντος ΠΔΠ και μείωση κατά 8,8% σε σχέση με την πρόταση της Επιτροπής.
Σχετικά με τους Ίδιους Πόρους, ο Τ. Μπερν τόνισε ότι η Ιρλανδική Προεδρία προτείνει πακέτο νέων ίδιων πόρων που θα μπορούσε να αποφέρει 55 δισ. ευρώ ετησίως, ώστε να εξασφαλιστούν πρόσθετα έσοδα για την κάλυψη των αναγκών της ΕΕ και να περιοριστούν οι πιέσεις στις εθνικές συνεισφορές. Στο ίδιο πλαίσιο, η Προεδρία εισηγείται δύο βασικές αλλαγές: πρώτον, την αύξηση του ποσοστού απόδοσης στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό των εσόδων από τον μηχανισμό συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (CBAM) από 75% σε 90%· δεύτερον, τη σταδιακή εφαρμογή του ίδιου πόρου που συνδέεται με το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS).
Ο Ιρλανδός υπουργός αναγνώρισε ότι η πρόταση δεν μπορεί να ικανοποιήσει όλες τις απαιτήσεις των κρατών-μελών, σημειώνοντας πως για να επιτευχθεί συμφωνία απαιτούνται συμβιβασμοί. Τις επόμενες ημέρες οι διαπραγματεύσεις θα συνεχιστούν στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων και στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 15 και 16 Οκτωβρίου, σε επίπεδο ηγετών.
Η πολιτική συμφωνία έως το τέλος του 2026 θεωρείται αναγκαία, ώστε να ολοκληρωθεί η νομοθετική διαδικασία το 2027 και να τεθεί σε εφαρμογή ο νέος προϋπολογισμός χωρίς διακοπή της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης από την 1η Ιανουαρίου 2028.
