Τον Αύγουστο κλείνει ένα κρίσιμο κεφάλαιο για τη στεγαστική πολιτική, καθώς στο τέλος του μήνα λήγουν δύο προγράμματα με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση: το «Ανακαίνιση Κατοικίας» και το «Σπίτι μου ΙΙ». Η ζήτηση παραμένει έντονη, με νοικοκυριά και ιδιοκτήτες να κινούνται για επιδότηση ανακαίνισης ή για προνομιακό στεγαστικό δάνειο.
Τα έως τώρα στοιχεία δείχνουν υψηλή ανταπόκριση. Έναν μήνα πριν από τη λήξη του «Σπίτι μου ΙΙ» έχουν εγκριθεί πάνω από 15.000 στεγαστικά δάνεια, συνολικής αξίας άνω των 1,8 δισ. ευρώ, ενώ η απορρόφηση του διαθέσιμου προϋπολογισμού έχει φτάσει στο 95%.
Παράλληλα, έντονη είναι η κινητικότητα και στο νέο πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», που στοχεύει στην αξιοποίηση ανενεργού στεγαστικού αποθέματος και στην ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών.
Μέχρι τα τέλη Ιουλίου, οι αιτήσεις για ένταξη ακινήτων στο πρόγραμμα είχαν ξεπεράσει τις 150.000, ενώ σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις τα ακίνητα που έχουν κριθεί επιλέξιμα ξεπερνούν τις 77.000. Το ενδιαφέρον είναι αυξημένο, καθώς πρόκειται για το πρώτο -και μοναδικό έως τώρα- «πιλοτικό» πρόγραμμα πανευρωπαϊκά, που δεν επιδοτεί μόνο ενεργειακές παρεμβάσεις, αλλά κυρίως ευρύτερες εργασίες ανακαίνισης, όπως πατώματα, κουζίνες, μπάνια και βαψίματα.
Προτεραιότητα στα «κλειστά» ακίνητα
Ξεχωριστό βάρος δίνεται στις «κλειστές» κατοικίες. Για τα «ανοικτά» σπίτια που ήδη κατοικούνται, οι αιτήσεις επιδότησης ανακαίνισης ολοκληρώθηκαν στις 31 Ιουλίου, ενώ παράταση δόθηκε για τον Αύγουστο μόνο για κατοικίες που ήταν για χρόνια κλειστές.
Το μέτρο επιδιώκει να επαναφέρει στην αγορά ακίνητα που παραμένουν ανενεργά και αναξιοποίητα, είτε για ιδιοκατοίκηση είτε για μακροχρόνια μίσθωση.
Για τα «κλειστά» ακίνητα το πλαίσιο είναι πιο αυστηρό, καθώς προβλέπει πενταετή δέσμευση διάθεσης αποκλειστικά για μακροχρόνια ενοικίαση, «κλειδωμένο» ενοίκιο για τρία χρόνια και απαγόρευση χρήσης σε βραχυχρόνια μίσθωση.
Οι περιορισμοί αυτοί αποσκοπούν στην αύξηση της προσφοράς ακινήτων προς ενοικίαση. Εξηγούν όμως και το γεγονός ότι, παρά το δέλεαρ της επιδότησης μέσω ΕΣΠΑ που φτάνει έως τις 36.000 ευρώ ανά ακίνητο ή έως και 95% για δαπάνες ανακαίνισης -σε συνδυασμό με φορολογικά κίνητρα και απαλλαγές για σπίτια που έμεναν κλειστά και θα διατεθούν ξανά για πρώτη φορά σε μακροχρόνια μίσθωση-, μόλις ένα στα 10 ακίνητα που κρίθηκαν επιλέξιμα αφορά «κλειστό» σπίτι.
Με τη διεύρυνση των κριτηρίων, το ελάχιστο ποσοστό κυριότητας ή επικαρπίας για τα «κλειστά» ακίνητα μειώθηκε από 50% σε 20%, ενώ αυξήθηκαν και τα όρια κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος που είχαν τεθεί αρχικά, ώστε να αξιολογηθούν ως πραγματικά ανενεργές κατοικίες. Πλέον η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας εκδίδεται μέσω της πλατφόρμας anakainisi.gov.gr, αποκλειστικά για «κλειστά» ακίνητα, με προθεσμία έως τις 31 Αυγούστου 2026.
«Σπίτι μου ΙΙ»: στο ανώτατο όριο η χρηματοδότηση
Στο «Σπίτι μου ΙΙ», η προθεσμία για όσους έχουν ήδη εγκριθεί λήγει επίσης στις 31 Αυγούστου, προκειμένου να υπογραφούν οι δανειακές συμβάσεις. Αν ολοκληρωθούν και οι τελευταίες υπογραφές, η μέχρι τώρα πορεία έγκρισης και εκταμίευσης δείχνει ότι η χρηματοδότηση των δικαιούχων νοικοκυριών θα αγγίξει ή και θα ξεπεράσει το 98% του διαθέσιμου προϋπολογισμού.
Τα δύο προγράμματα αποτυπώνουν την επιλογή της κυβέρνησης να απαντήσει στη στεγαστική κρίση όχι μόνο με επιδότηση της ζήτησης, αλλά και με ενεργοποίηση του ανεκμετάλλευτου αποθέματος κατοικιών. Το συγκεκριμένο μέτρο εντάχθηκε εκ των υστέρων στο Ταμείο Ανάκαμψης, μετά την αναθεώρηση του αρχικού σχεδίου και αφού το 2023 η στεγαστική κρίση είχε ενταθεί στην Ελλάδα και την Ευρώπη.
Λίγο πριν από τη λήξη του ΤΑΑ, που εκπνέει επίσης στις 31 Αυγούστου, σχεδόν το 99% των δανείων που χορηγήθηκαν από το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ» δόθηκε σε νοικοκυριά που, με βάση το τελευταίο εκκαθαριστικό, είχαν δηλώσει εισοδήματα έως 44.000 ευρώ. Ένας στους τρεις δικαιούχους εμφανίζει εισοδήματα άνω των 24.000 ευρώ, ενώ μόλις ένας στους δέκα δήλωνε εισόδημα κάτω από 12.000 ευρώ.
Στο οικονομικό επιτελείο εκτιμούν ότι το στοιχείο αυτό αποτυπώνει την απήχηση του μέτρου κυρίως σε νοικοκυριά με μεσαία εισοδήματα, της τάξεως των 2.000 έως 3.650 ευρώ τον μήνα.
