Η χρήση τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ) φαίνεται να έχει αποκτήσει δυναμική στις βιομηχανικές και εμπορικές ελληνικές επιχειρήσεις, σύμφωνα με στοιχεία πρόσφατης μελέτης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Η μελέτη, με τίτλο «Εφαρμογή και επενδύσεις στην ΑΙ στην Ευρωζώνη», βασίστηκε στις απαντήσεις που έδωσαν περίπου 6.000 εταιρείες από 12 χώρες της Ευρωζώνης σε έρευνες που πραγματοποιήθηκαν τον Ιούνιο και τον Δεκέμβριο του 2025.
Από τις απαντήσεις των επιχειρήσεων προκύπτουν στοιχεία όχι μόνο για το αν και σε ποιο βαθμό χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά και για τους λόγους που τις ωθούν να επενδύουν σε αυτήν, καθώς και για τις προσδοκίες τους σχετικά με βασικά μεγέθη, όπως οι πωλήσεις, η παραγωγικότητα, η απασχόληση και οι τιμές.
Το ποσοστό των ελληνικών επιχειρήσεων που ανέφεραν ότι είχαν χρησιμοποιήσει, έστω και σποραδικά, την ΑΙ στη λειτουργία τους έφτανε το 70%, περίπου όσο και στο σύνολο των χωρών που συμμετείχαν στην έρευνα. Εκτός από την Ελλάδα, στην έρευνα συμμετείχαν η Αυστρία, το Βέλγιο, η Γερμανία, η Ολλανδία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Φινλανδία, η Σλοβακία και η Ιρλανδία. Σημαντική χρήση της ΑΙ έκανε το 12% των ελληνικών εταιρειών, ποσοστό υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης (7%), ενώ μέτρια χρήση έκανε το 29% και σποραδική χρήση το 29% έναντι 31% και 33%, αντίστοιχα.
Δύο στις τρεις, δηλαδή το 66%, μεσαίες και μεγάλες ελληνικές βιομηχανικές εταιρείες με περισσότερους από 50 απασχολούμενους ανέφεραν ότι είχαν επενδύσει σε τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης έως τον Ιούνιο του 2025, καταγράφοντας το υψηλότερο ποσοστό ανάμεσα στις χώρες της Ευρωζώνης για την κατηγορία αυτή. Η εικόνα είναι διαφορετική για τις μικρότερες ελληνικές βιομηχανικές επιχειρήσεις, με λιγότερους από 50 εργαζόμενους, όπου μόνο το 18% είχε κάνει χρήση της ΑΙ.
Σε όλες σχεδόν τις χώρες και τους οικονομικούς κλάδους – βιομηχανία, υπηρεσίες, εμπόριο και κατασκευές – που καλύπτει η μελέτη, τα ποσοστά των μικρότερων εταιρειών που έχουν επενδύσει στην ΑΙ είναι σημαντικά χαμηλότερα από εκείνα των μεσαίων και μεγάλων, οι οποίες άλλωστε μπορούν να την ενσωματώσουν πιο εύκολα στα λειτουργικά τους μοντέλα και διαθέτουν περισσότερα κεφάλαια. Εξαίρεση σε αυτόν τον κανόνα είναι οι ελληνικές εταιρείες υπηρεσιών, όπου το ποσοστό των μικρότερων με επενδύσεις στην ΑΙ ήταν διπλάσιο σε σχέση με των μεγαλύτερων (22% έναντι 11%, αντίστοιχα). Ωστόσο, ανεξάρτητα από το μέγεθός τους, οι ελληνικές εταιρείες υπηρεσιών έχουν επενδύσει σημαντικά λιγότερο στην ΑΙ από τον μέσο όρο των αντίστοιχων εταιρειών της Ευρωζώνης.
Στον κλάδο του εμπορίου, πάνω από το 40% των μεσαίων και μεγάλων ελληνικών εταιρειών είχαν επενδύσει σε μορφές της ΑΙ, ποσοστό ελαφρά υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Ωστόσο, μόνο το 7% των μικρότερων ελληνικών εμπορικών εταιρειών είχαν κάνει σχετικές επενδύσεις, ποσοστό χαμηλότερο σε σχέση με των άλλων χωρών. Στον κατασκευαστικό κλάδο, το 17% των μεγάλων και μεσαίων ελληνικών εταιρειών και το 12% των μικρότερων είχαν επενδύσει στην ΑΙ, ποσοστά επίσης χαμηλότερα από τους αντίστοιχους μέσους όρους της Ευρωζώνης.
Η σημασία που δίνουν οι ελληνικές εταιρείες στις διαφορετικές μορφές της τεχνητής νοημοσύνης φαίνεται και από την πρόβλεψη ότι σχεδόν το 10% των συνολικών επενδύσεών τους το επόμενο 12μηνο, δηλαδή μέσα στο 2026, θα αφορά την ΑΙ. Σε επίπεδο Ευρωζώνης, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 9%, με μεγάλες αποκλίσεις ανάμεσα στις επιχειρήσεις που τη χρησιμοποιούν ήδη σε σημαντικό βαθμό (20%) και σε εκείνες που δεν έχουν κάνει ακόμη χρήση της (4%). Τα ευρήματα αυτά δείχνουν μια αυτοτροφοδοτούμενη δυναμική: οι εταιρείες που χρησιμοποιούν ήδη την ΑΙ εντατικά σχεδιάζουν να αυξήσουν τις επενδύσεις τους, ενώ όσες δεν την έχουν χρησιμοποιήσει και όσες τη χρησιμοποιούν περιστασιακά προβλέπουν αισθητά χαμηλότερα επίπεδα επενδύσεων.
Οι κυρίαρχοι λόγοι για τη χρήση της ΑΙ είναι κοινοί, με μικρές διαφοροποιήσεις, για τις ελληνικές εταιρείες και τις εταιρείες της Ευρωζώνης. Σχεδόν δύο στις τρεις επιχειρήσεις της Ελλάδας, της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ισπανίας και του Βελγίου ανέφεραν ως βασικούς λόγους τη βελτίωση της βασικής επιχειρηματικής διαδικασίας τους και της συμπληρωματικής δραστηριότητας σε αυτήν, όπως η διοικητική λειτουργία και η διαχείριση εφοδιαστικών αλυσίδων. Λιγότερο σημαντικά εμφανίζονται άλλα κίνητρα, όπως η μείωση του κόστους εργασίας (15%), η υποστήριξη της έρευνας και ανάπτυξης και της καινοτομίας (11%) και η επέκταση του φάσματος προϊόντων ή υπηρεσιών τους (10%).
Από τις εταιρείες της Ευρωζώνης που δεν χρησιμοποιούν την ΑΙ, ως βασικότεροι λόγοι αναφέρονται η έλλειψη σχετικών δεξιοτήτων (25%), οι ανησυχίες για το απόρρητο των στοιχείων και ηθικοί λόγοι (19%) και η δυσπιστία στα αποτελέσματά της (13%), ενώ ένα ποσοστό 16% δεν τη θεωρεί χρήσιμη για τη δραστηριότητά του.
Οι επιχειρήσεις της Ευρωζώνης με σημαντική χρήση της ΑΙ ανέμεναν μεγαλύτερη αύξηση του τζίρου και των επενδύσεων την επόμενη τριετία σε σχέση με όσες δεν κάνουν καθόλου χρήση, καθώς και μεγαλύτερη αύξηση της απασχόλησης, κάτι που αντανακλά την ανάγκη για προσλήψεις εργαζομένων με τις απαραίτητες δεξιότητες. Μείωση προσωπικού δεν έχουν δείξει τα στοιχεία έως τώρα, όμως η μελέτη της ΕΚΤ σημειώνει ότι δεν αποκλείεται να υπάρξει τέτοια τάση στο μέλλον.
Αναφορικά με την παραγωγικότητα της εργασίας, οι επιδόσεις δεν διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των εταιρειών που χρησιμοποιούν ΑΙ και εκείνων που δεν κάνουν χρήση, με εξαίρεση τους κλάδους πληροφορικής και επικοινωνιών και έρευνας και ανάπτυξης, που παρουσιάζουν καλύτερη εικόνα. Αντίστοιχα, δεν διαπιστώθηκαν σημαντικές διαφορές στις πληθωριστικές προσδοκίες ανάμεσα στις δύο κατηγορίες επιχειρήσεων.
‘Ακης Χαραλαμπίδης
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ
