Η ιστορική εκλογική νίκη της «Εναλλακτικής για τη Γερμανία» (AfD) στις περιφερειακές εκλογές της Σαξονίας-Άνχαλτ προκαλεί έντονο προβληματισμό στη Γερμανία και την Ευρώπη.
Με 43,8% και 39 έδρες σε σύνολο 83, το κόμμα κατέγραψε το υψηλότερο ποσοστό που έχει πετύχει ποτέ ακροδεξιός πολιτικός σχηματισμός σε γερμανικό κρατίδιο από την ίδρυση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας.
Παρά τη μεγάλη επικράτηση, η AfD δεν διαθέτει την απαιτούμενη πλειοψηφία των 42 εδρών για να κυβερνήσει αυτοδύναμα. Παράλληλα, η συνεργασία με τα υπόλοιπα κόμματα εμφανίζεται εξαιρετικά δύσκολη, καθώς CDU, SPD, Πράσινοι και Αριστερά διατηρούν τη δέσμευσή τους να μην σχηματίσουν συνασπισμό με την AfD, η οποία έχει χαρακτηριστεί από τις αρμόδιες γερμανικές αρχές ως «ακροδεξιό, εξτρεμιστικό κόμμα».
Θεωρητικά, οι 5 έδρες της Συμμαχίας Σάρα Βάγκενκνεχτ (BSW) θα μπορούσαν να αποδειχθούν κρίσιμες, ωστόσο η ηγεσία του κόμματος αποκλείει συμμετοχή σε κυβέρνηση υπό την AfD, επικαλούμενη θεμελιώδεις ιδεολογικές διαφορές.
Τα σενάρια για την κυβέρνηση
Ο επικεφαλής της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ, Ούλριχ Ζίγκμουντ, μπορεί να διεκδικήσει την πρωθυπουργία. Σύμφωνα με το Σύνταγμα του κρατιδίου, εάν στους δύο πρώτους γύρους δεν συγκεντρωθεί η απόλυτη πλειοψηφία των 42 ψήφων, στον τρίτο γύρο αρκεί η σχετική πλειοψηφία.
Έτσι, η AfD θα μπορούσε θεωρητικά να εκλέξει πρωθυπουργό ακόμη και χωρίς να διαθέτει κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Ωστόσο, χωρίς τις απαραίτητες έδρες θα αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες στην ψήφιση νόμων και προϋπολογισμών. Εάν δεν καταστεί δυνατός ο σχηματισμός κυβέρνησης μέσα στις προβλεπόμενες συνταγματικές προθεσμίες, το κρατίδιο ενδέχεται να οδηγηθεί σε νέες εκλογές, ένα ενδεχόμενο που η AfD αντιμετωπίζει ως ευκαιρία για την κατάκτηση της απόλυτης πλειοψηφίας.
Από την πλευρά του, ο Ζίγκμουντ δήλωσε τη νύχτα των εκλογών ότι προτεραιότητά του παραμένει η εφαρμογή του προγράμματος του κόμματος, ξεκαθαρίζοντας: «Δεν θα γίνει κανένας συμβιβασμός από την πλευρά μου».
Την επόμενη ημέρα, οι ηγέτες της AfD Άλις Βάιντελ και Τίνο Κρουπάλα, μαζί με τον Ζίγκμουντ, εμφανίστηκαν στο Βερολίνο, στέλνοντας μήνυμα ότι οι πολιτικές φιλοδοξίες του κόμματος ξεπερνούν τα όρια της Σαξονίας-Άνχαλτ. Παρά την οριακή αποτυχία επίτευξης αυτοδυναμίας, η ηγεσία της AfD εμφανίζεται πεπεισμένη ότι η ανάληψη της διακυβέρνησης σε ομοσπονδιακό επίπεδο είναι πλέον ζήτημα χρόνου.
Η «στροφή 180 μοιρών» στο μεταναστευτικό
Κεντρικό στοιχείο της πολιτικής ατζέντας της AfD αποτελεί η δραστική αυστηροποίηση της μεταναστευτικής και προσφυγικής πολιτικής. Το κόμμα τάσσεται υπέρ της επιτάχυνσης των απελάσεων παράτυπων αιτούντων άσυλο, ενώ προτείνει γενική υποχρέωση εργασίας για τους υπόλοιπους αιτούντες.
Παράλληλα, ζητά «στροφή 180 μοιρών στη μεταναστευτική πολιτική», με στόχο να καταστήσει τη Γερμανία λιγότερο ελκυστική για τους μετανάστες. Κατά την προεκλογική περίοδο, η AfD συνέδεσε επανειλημμένα τη μετανάστευση με την εγκληματικότητα στις γερμανικές πόλεις.
Οι προτάσεις της, ωστόσο, εκτείνονται και πέρα από το μεταναστευτικό. Το κόμμα επιδιώκει αλλαγές στη δημόσια ραδιοτηλεόραση, περιορισμό της χρηματοδότησης προγραμμάτων προώθησης της δημοκρατίας, τη δημιουργία ομάδας αυτοάμυνας κατά των μεταναστών και αλλαγές στις πολιτικές κοινωνικής πολυμορφίας. Ο Ζίγκμουντ έχει διαμηνύσει ότι οι συγκεκριμένες θέσεις δεν αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
