Ας φανταστούμε δύο φωτογραφίες από την έξοδο μιας μητέρας από το μαιευτήριο. Στην πρώτη, επί Τσίπρα, εμφανίζεται σκεπτική. Χωρίς επίδομα γέννησης. Στη δεύτερη, επί Μητσοτάκη, χαμογελά. Έχει λάβει το επίδομα.
Λογικό. Στην πρώτη έγινε μητέρα, στη δεύτερη εισοδηματίας.
Πέρα από το χιούμορ, η πρόσφατη κυβερνητική καμπάνια στο Μετρό, με χαμογελαστούς πολίτες που αφηγούνται πόσο βοηθήθηκαν από κοινωνικές παροχές, γεννά ένα ουσιαστικό ερώτημα: από πότε η ανάγκη ενός ανθρώπου για κρατική ενίσχυση αποτελεί απόδειξη κοινωνικής ευημερίας;
Τα επιδόματα είναι αναγκαία. Για πολλές οικογένειες αποτελούν πολύτιμη οικονομική ανάσα. Το επίδομα γέννησης, για παράδειγμα, είναι μια θετική παρέμβαση που αναγνωρίζει τις αυξημένες ανάγκες μιας οικογένειας. Κανείς δεν αμφισβητεί τη χρησιμότητά του. Άλλο, όμως, η κοινωνική στήριξη και άλλο η επικοινωνιακή αξιοποίησή της.
Η κρατική βοήθεια δεν είναι προσωπική χάρη της εκάστοτε κυβέρνησης. Δεν χρηματοδοτείται από την τσέπη κανενός υπουργού. Αποτελεί θεσμική υποχρέωση της Πολιτείας και χρηματοδοτείται από τους πόρους της κοινωνίας. Οι πολίτες δεν οφείλουν ευγνωμοσύνη επειδή το κράτος ασκεί κοινωνική πολιτική.
Το υπουργείο υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη καμπάνια πραγματοποιήθηκε με μηδενικό κόστος για το Δημόσιο. Ακόμη κι έτσι, το ερώτημα παραμένει: ποιον ακριβώς εξυπηρετεί αυτή η προβολή; Δεν θα ήταν χρησιμότερο ο δημόσιος χώρος να αξιοποιείται για ουσιαστική ενημέρωση σχετικά με το ποιοι δικαιούνται τις παροχές και πώς μπορούν να τις λάβουν, αντί να φιλοξενεί χαμογελαστές ιστορίες κρατικής ενίσχυσης;
Κυρίως, όμως, υπάρχει ένα βαθύτερο ζήτημα. Η κοινωνική πρόοδος δεν μετριέται μόνο από το πόσα επιδόματα χορηγεί μια κυβέρνηση, αλλά και από το πόσο λιγότερο αναγκάζονται οι πολίτες να εξαρτώνται από αυτά για να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες.
Θέλουμε να διαπιστώσουμε αν η κοινωνία πηγαίνει καλύτερα; Ας εξετάσουμε την αγοραστική δύναμη των οικογενειών. Το εισόδημα που απομένει μετά το ενοίκιο, τους λογαριασμούς και το σούπερ μάρκετ. Τη δυνατότητα ενός νέου ζευγαριού να αποκτήσει παιδί χωρίς οικονομικό φόβο. Την ασφάλεια με την οποία οι γονείς μπορούν να σχεδιάζουν το αύριο.
Ένα ισχυρό κοινωνικό κράτος οφείλει ασφαλώς να στηρίζει όσους έχουν ανάγκη. Οφείλει, όμως, ταυτόχρονα να δημιουργεί συνθήκες αξιοπρεπούς διαβίωσης, ώστε η κρατική ενίσχυση να λειτουργεί ως στήριγμα και όχι ως μόνιμο υποκατάστατο ενός ανεπαρκούς εισοδήματος.
Η αξία μιας κοινωνικής πολιτικής δεν χρειάζεται να αποδεικνύεται με χαμογελαστούς δικαιούχους σε διαφημιστικές αφίσες. Αποδεικνύεται στην καθημερινή ζωή των πολιτών.
Ας χαμογελάσουμε, λοιπόν. Μπορεί η ευημερία μας να μη φαίνεται στον τραπεζικό μας λογαριασμό, αλλά τουλάχιστον θα μπορούμε να τη θαυμάζουμε σε μια αφίσα στο Μετρό.
