Ο χειμώνας που έρχεται αναμένεται βαρύς και ως εκ τούτου διαμορφώνει ήδη ένα νέο πεδίο αβεβαιότητας για την οικονομία, καθώς οι διεθνείς εξελίξεις στις τιμές του φυσικού αερίου και του πετρελαίου δημιουργούν πιέσεις στο ενεργειακό κόστος.
Έχοντας αντιληφθεί το τι έρχεται, η κυβέρνηση επιχειρεί να προετοιμαστεί όχι μόνο για το σήμερα, αλλά και για το ενδεχόμενο νέων αναταράξεων τους επόμενους μήνες, κρατώντας δημοσιονομικές εφεδρείες για την περίπτωση που χρειαστούν πρόσθετες παρεμβάσεις.
Το μήνυμα που εκπέμπεται από το Μέγαρο Μαξίμου είναι ότι τα δεδομένα του Οκτωβρίου θα αξιολογηθούν εκ νέου εξονυχιστικά και, εφόσον απαιτηθεί, θα υπάρξει νέα οικονομική στήριξη των πολιτών, πάντοτε μέσα στις δημοσιονομικές δυνατότητες της χώρας. Την ίδια ώρα τα μέτρα που έχουν ήδη εφαρμοστεί, τόσο από το κράτος όσο και σε συνεργασία με τα διυλιστήρια, έχουν παραταθεί και για τον Σεπτέμβριο, με κορυφαίους υπουργούς να αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο για νέες υποστηρικτικές κινήσεις εφόσον οι διεθνείς τιμές δημιουργήσουν πρόσθετες πιέσεις.
Καμία σκέψη για μείωση του ΕΦΚ
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η εξέλιξη στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, με τη ΔΕΗ να μειώνει σημαντικά το σταθερό τιμολόγιό της για τον Σεπτέμβριο. Η κυβέρνηση αποδίδει αυτή τη δυνατότητα στην οικονομική εξυγίανση και στην αλλαγή του ενεργειακού μοντέλου της επιχείρησης τα τελευταία χρόνια. Το κρίσιμο, ωστόσο, είναι ότι οι δημοσιονομικές εφεδρείες δεν είναι ανεξάντλητες. Κάθε νέα παρέμβαση έχει κόστος και κάθε επιλογή σημαίνει ότι πρέπει να υπάρχουν διαθέσιμοι πόροι για την επόμενη ανάγκη. Γι’ αυτό και η συζήτηση για οριζόντιες μειώσεις φόρων, όπως στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης των καυσίμων, δεν μπορεί να γίνεται αποκομμένη από το συνολικό δημοσιονομικό ισοζύγιο.
Η διπλή πρόκληση
Η κυβέρνηση επιχειρεί, επομένως, να κρατήσει ανοιχτό τον δημοσιονομικό χώρο μέχρι να φανεί το μέγεθος των πιέσεων. Με δεδομένο ότι από το τέλος του 2026 θα αρχίσουν να εφαρμόζονται και οι παρεμβάσεις που ανακοινώθηκαν στη φετινή ΔΕΘ, το επόμενο διάστημα θα είναι περίοδος συνεχούς αξιολόγησης των δεδομένων, μήνα με το μήνα. Το στοίχημα είναι διπλό για την κυβέρνηση. Αφενός να στηριχθούν οι πολίτες εάν το ενεργειακό κόστος επιβαρυνθεί περαιτέρω και αφετέρου να μην διαταραχθεί η δημοσιονομική ισορροπία.
