Τα αναβαθμισμένα Πολεμικά Μουσεία της χώρας, όπως είπε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, θα μπορούν να αναδεικνύουν την εμπειρία της ιστορικής διαδρομής μέσα από την αξιοποίηση σύγχρονων μεθόδων παρουσίασης της Ιστορίας. Ο ίδιος μίλησε στο διεθνές συνέδριο «Second World War: One War, Different Perspectives», που διοργάνωσε σήμερα το Πολεμικό Μουσείο Αθηνών σε συνεργασία με το Imperial War Museums του Ηνωμένου Βασιλείου και το Polish Army Museum της Πολωνίας.
Το συνέδριο πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα «Ιωάννης Καποδίστριας» του Πολεμικού Μουσείου και προσέλκυσε πολύ κόσμο, μαζί με διεθνούς φήμης ερευνητές.
Ο κ. Δένδιας χαρακτήρισε «ξεπερασμένη» την άποψη ότι τα Πολεμικά Μουσεία είναι μόνο χώροι έκθεσης αντικειμένων. «Τα Πολεμικά Μουσεία και τα Μουσεία γενικά, είναι στη σύγχρονη αντίληψη χώροι που δημιουργούνται και μεταβιβάζονται εμπειρίες», υπογράμμισε.
Μιλώντας για την εμπειρία της ιστορικής διαδρομής, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας σημείωσε ότι «δεν εξαντλείται απλώς στη διατήρηση της μνήμης», επισημαίνοντας πως «βρισκόμαστε σε μια δύσκολη περίοδο», καθώς ο πόλεμος «έχει γυρίσει στην Ευρώπη».
«Έχει γίνει κατανοητό ότι η ειρήνη, η ελευθερία, η Δημοκρατία, δεν είναι αυτονόητες κατακτήσεις, αλλά η διαφύλαξή τους και η προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο, προϋποθέτει τη δυνατότητα αποτρεπτικής ισχύος για να μπορεί αυτό να προστατευθεί. Και αποτρεπτική ισχύς σημαίνει ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις», επισήμανε.
«Αλλά», πρόσθεσε, «ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις υπάρχουν μόνον όταν η κοινωνία τις στηρίζει. Δεν μπορούν να υπάρχουν ως ένας μηχανισμός αφ’ εαυτού. Και για να υπάρχει αυτή η κοινωνική στήριξη σε όλες τις χώρες και στην Πατρίδα μας, πρέπει να υπάρχει κοινωνική συνειδητοποίηση».
«Δηλαδή», συνέχισε, «να υπάρχει η αντίληψη, ιδίως όσον αφορά τη νέα γενιά, και εκεί εστιάζονται οι αγωνίες μου, ότι συνιστά καθήκον η προστασία της αυτόνομης και αυτόβουλης ιστορικής μας ύπαρξης».
Αναλύοντας τη θέση του, τόνισε ότι η νέα γενιά πρέπει να προσλαμβάνει το ιστορικό αφήγημα «στην προβολή του στο παρόν ως κτήμα της». «Να θέλει», είπε, «να το υπερασπίσει, να θέλει να το διεκδικήσει και να θέλει να το οδηγήσει με τη δική της οπτική, τις δικές της προτεραιότητες στην επόμενη μέρα».
«Εμείς», πρόσθεσε, «μπορούμε να δημιουργήσουμε τους χώρους και τις δυνατότητες, ώστε η νέα γενιά των Ευρωπαίων πολιτών, εδώ στην Αθήνα, των Ελλήνων και όσων έχουν τη χαρά να μας επισκέπτονται, κι εμείς την τιμή να τους δεχόμαστε, να μπορέσουμε να τους μεταφέρουμε την ιστορική εμπειρία».
«Να τους μεταφέρουμε ως εμπειρία το χθες, το τι έκαναν οι πατεράδες τους, το τι έκαναν οι παππούδες τους, το τι έκαναν οι προ παππούδες τους. Δεν υπάρχει νέος άνθρωπος ο οποίος θα δημιουργήσει αισθήματα προς το παρελθόν, μόνο με την έκθεση αντικειμένων. Αυτό δεν γίνεται πια. Οφείλουμε, λοιπόν, να περάσουμε σε αυτή τη νέα εποχή», ανέφερε.
Ο κ. Δένδιας είπε ακόμη ότι ήταν μεγάλη χαρά και τιμή να απευθύνει χαιρετισμό στην έναρξη των εργασιών του συνεδρίου, δίνοντας έμφαση στη διεθνή εμβέλειά του, με τη συνεργασία του Imperial War Museums του Ηνωμένου Βασιλείου και του Polish Army Museum, αλλά και τη συμμετοχή μουσείων από την Ολλανδία και την Τσεχία.
Στο περιθώριο του συνεδρίου, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας και το ΔΣ ενημερώθηκαν από το αρχιτεκτονικό γραφείο TSOLAKIS & PARTNERS για τη μουσειογραφική μελέτη αναβάθμισης του Πολεμικού Μουσείου.
Παρόντες ήταν ο πρόεδρος του Πολεμικού Μουσείου, αντιπτέραρχος ε.α Κωνσταντίνος Καραμεσίνης, ο Β’ αντιπρόεδρος του Πολεμικού Μουσείου, αντιστράτηγος ε.α Ιωάννης Τζουνάκος, ο υποναύαρχος ε.τ Παναγιώτης Λασκαρίδης, ο αρχιπλοίαρχος ε.τ Ευάγγελος Αγγελάκος, ο ταξίαρχος ε.τ Ευστάθιος Ποταμίτης, ο ταξίαρχος ε.τ Μιχαήλ Τσαμάζ και ο αρχιτέκτονας Γεώργιος Τσολάκης.
Στο συνέδριο παρευρέθησαν, μεταξύ άλλων, ο επίσκοπος Νεοχωρίου Χριστόδουλος, ως εκπρόσωπος του αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερωνύμου, ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας, στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ο πρέσβης της Τσεχίας στην Ελλάδα Ivo Silhavy, ο πρέσβης της Βραζιλίας στην Ελλάδα Laudemar Gonçalves de Aguiar Neto, εκπρόσωποι πρεσβειών του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και της Πορτογαλίας.
Εκ μέρους της στρατιωτικής ηγεσίας παρευρέθησαν επίσης ο ταξίαρχος Πασχάλης Φιλούσης, ως εκπρόσωπος του αρχηγού του Γενικού Επιτελείου Στρατού, ο αρχιπλοίαρχος Γεώργιος Λυμπέρης ΠΝ, ως εκπρόσωπος του αρχηγού του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού, ο ταξίαρχος (Μ) Δημήτριος Κρικέλας, ως εκπρόσωπος του αρχηγού του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας, ο διοικητής ΔΙΔΑΕ, αντιστράτηγος Αναστάσιος Πολύχρονος, ο πρόεδρος του Σωματείου Φίλων του Πολεμικού Μουσείου Αντώνιος Γκορτζής, η εγγονή της ομώνυμης ηρωίδας της Εθνικής Αντίστασης Λέλα Καραγιάννη, εκπρόσωποι Ενώσεων Αποστράτων Αξιωματικών και πρόεδροι Μουσείων και Οργανισμών.
Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος και η συλλογική μνήμη
Αντικείμενο του συνεδρίου ήταν ο τρόπος με τον οποίο ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος ερμηνεύεται, παρουσιάζεται και διατηρείται στη συλλογική μνήμη μέσα από διαφορετικές εθνικές και κοινωνικές οπτικές.
Στόχος του συνεδρίου είναι η δημιουργία ενός διεθνούς forum διαλόγου μεταξύ μουσείων και φορέων στρατιωτικής πολιτισμικής κληρονομιάς, με αντικείμενο τις σύγχρονες και διαφορετικές προσλήψεις των γεγονότων του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Στο συνέδριο συμμετείχαν εκπρόσωποι σημαντικών μουσείων και φορέων από την Ελλάδα, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Πολωνία, τη Δημοκρατία της Τσεχίας και την Ολλανδία.
Οι εργασίες εξέτασαν τις διαφορετικές πτυχές ιστορικής πρόσληψης, κληρονομίας και μουσειακής αποτύπωσης του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, όπως η ερμηνευτική προσέγγιση των γεγονότων του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, οι εθνικές Αντιστάσεις και η ένταξή τους στις τοπικές αφηγήσεις, τα κρίσιμα γεγονότα από τα κατά τόπους θέατρα επιχειρήσεων, η σχέση και οι συσχετισμοί της ιστορίας με τη συλλογική μνήμη, οι αντιπαραθέσεις και οι αντιπαραβαλλόμενες οπτικές αφήγησης κατά τη μουσειολογική αποτύπωση, οι τρόποι εξιστόρησης του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου μέσα από εθνικές οπτικές, ανθρώπινες περιγραφές ή αντικείμενα, αλλά και η χρήση του κινηματογραφικού και φωτογραφικού μέσου ως τρόπου ιστορικής τεκμηρίωσης.
Αρχειακό υλικό και εκθέσεις
Στους χώρους του Πολεμικού Μουσείου παρουσιάζονται παράλληλα τρεις διαφορετικές εκθέσεις, που λειτούργησαν συμπληρωματικά προς το συνέδριο και θα παραμείνουν επισκέψιμες από το κοινό έως και τις 28 Οκτωβρίου 2026.
Αναλυτικότερα, λειτουργούν έκθεση από το Αρχείο Ελληνικών Γραμμάτων «Γεώργιος Λεβιθόπουλος», φωτογραφική έκθεση από τη Συλλογή Βύρων Μήτου, καθώς και έκθεση φωτογραφικού αρχειακού υλικού των συμμετεχόντων Μουσείων στο συνέδριο.
Οι εκθέσεις δίνουν τη δυνατότητα στο κοινό να έρθει σε άμεση επαφή με πρωτογενές φωτογραφικό και αρχειακό υλικό εποχής.
