Οξεία κριτική στην κυβέρνηση για τον τρόπο που προβάλλει τη νέα ψηφιακή πλατφόρμα railway.gov.gr ασκεί η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛΑΣ), με κοινή ανακοίνωση των Τομέων Ψηφιακής Πολιτικής και Υποδομών & Μεταφορών.
Το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα αναφέρει ότι στηρίζει κάθε εργαλείο που ενισχύει τη διαφάνεια, αλλά θεωρεί πως η συγκεκριμένη εφαρμογή είναι σύστημα παρακολούθησης και όχι ασφάλειας, επισημαίνοντας πως «ένας χάρτης δεν φρενάρει τρένα».
Η ΕΛΑΣ υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση παρουσιάζει την πλατφόρμα ως «νέα δικλείδα ασφαλείας», την ώρα που το ETCS, το μόνο σύστημα που παρεμβαίνει και σταματά τους συρμούς σε περίπτωση κινδύνου, παραμένει εκτός πλήρους επιχειρησιακής λειτουργίας.
«Για έναν σιδηρόδρομο που ακόμη πενθεί τα Τέμπη, η δυσαναλογία αυτή είναι ζήτημα αλήθειας απέναντι στους πολίτες», τονίζεται στην ανακοίνωση.
Η ανακοίνωση φέρει τον τίτλο «Ένας χάρτης δεν φρενάρει τρένα» και ξεκινά με τη διατύπωση ότι οι τομείς Ψηφιακής Πολιτικής και Υποδομών & Μεταφορών της ΕΛ.Α.Σ. υποστηρίζουν κάθε ψηφιακό εργαλείο που ενισχύει τη διαφάνεια και την ενημέρωση των πολιτών για τη λειτουργία του σιδηροδρόμου.
Στη συνέχεια σημειώνεται πως η κυβέρνηση παρουσιάζει το railway.gov.gr ως «νέα δικλείδα ασφαλείας», ενώ το ETCS, το σύστημα που πράγματι σταματά τα τρένα, παραμένει εκτός επιχειρησιακής λειτουργίας. Η ΕΛΑΣ επισημαίνει ότι αυτό δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια, αλλά ζήτημα αλήθειας απέναντι στους πολίτες για έναν σιδηρόδρομο που ακόμη πενθεί τα Τέμπη, και παραθέτει τα σημεία κριτικής και τα αιτήματά της.
Σε ξεχωριστή ενότητα με τίτλο «Παρακολούθηση, όχι ασφάλεια» αναφέρει ότι πρόκειται για σύστημα τηλεματικής με δορυφορικό εντοπισμό HEPOS/Galileo και μετάδοση δεδομένων μέσω Starlink, το οποίο δείχνει πού βρίσκεται κάθε συρμός και με ποια ταχύτητα κινείται, με πρόσθετα εργαλεία εποπτείας όπως η επεξεργασία των επικοινωνιών μηχανοδηγών και σταθμαρχών με τεχνητή νοημοσύνη. Όπως σημειώνει, μπορεί να βοηθήσει την εποπτεία της κυκλοφορίας, αλλά δεν αποτρέπει σύγκρουση, δεν επεμβαίνει στην κυκλοφορία και δεν φρενάρει αυτόματα τον συρμό, ούτε υποκαθιστά τη σηματοδότηση, την τηλεδιοίκηση και το ETCS.
Ακολουθεί η ενότητα «Υψηλό κόστος, ασαφείς προτεραιότητες», όπου αναφέρεται ότι η δωρεά της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών, ύψους 2,49 εκατ. €, καλύπτει τον εξοπλισμό γεωεντοπισμού και δορυφορικής επικοινωνίας στις μηχανές έλξης, την εγκατάστασή του και δωδεκάμηνη συνδρομή Starlink ανά συρμό. Η ΕΛΑΣ ζητά τεκμηρίωση του κόστους, στοιχεία για την επιλογή προμηθευτών, απαντήσεις για το ποιος θα καλύπτει τη συνδρομή μετά τους πρώτους 12 μήνες και διευκρινίσεις για το κόστος λειτουργίας, συντήρησης και αναβάθμισης του συστήματος, καθώς και για την επιχειρησιακή συνέχεια και την τεχνολογική ανεξαρτησία της υποδομής όταν η επικοινωνία βασίζεται σε ιδιωτικό πάροχο εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στο ίδιο κείμενο επισημαίνεται ότι τα πραγματικά έργα ασφαλείας παραμένουν ανολοκλήρωτα. Η ΕΛΑΣ αναφέρει πως σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά τα Τέμπη, το σύστημα αυτόματης προστασίας ETCS στον άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη είναι εγκατεστημένο αλλά όχι σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία, ότι τον Ιούλιο του 2026 η διοίκηση του ΟΣΕ παραδέχθηκε στη Βουλή πως «δεν λειτουργεί σήμερα το ETCS» και ότι τον Σεπτέμβριο του 2026 ήταν αδειοδοτημένο μόλις στο 75% του άξονα. Προσθέτει ότι οι πρόσφατες εγκρίσεις της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων για μεμονωμένα τμήματα δεν αλλάζουν την εικόνα, αφού πλήρης λειτουργία σε όλο τον άξονα δεν υπάρχει ακόμη, ενώ η κυβερνητική δέσμευση για 100% σηματοδότηση, τηλεδιοίκηση και ETCS έως το καλοκαίρι του 2026 μετατίθεται για το 2030 στο σύνολο του δικτύου. Γίνεται επίσης αναφορά στη σύμβαση 717 για τη σηματοδότηση και την τηλεδιοίκηση, που υπεγράφη το 2014 με διετή προθεσμία και, σύμφωνα με το κείμενο, έγινε σύμβολο της ανικανότητας και της ατιμωρησίας στον σιδηρόδρομο.
Τέλος, η ΕΛΑΣ ζητά δημόσιο και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για την επιχειρησιακή ενεργοποίηση του ETCS ανά τμήμα, με την πιστοποίηση της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων, καθώς και να δημοσιεύει το railway.gov.gr σε πραγματικό χρόνο την κατάσταση των συστημάτων ασφαλείας ανά τμήμα γραμμής, δηλαδή σηματοδότηση, τηλεδιοίκηση και ETCS.
