Ο Άκης Σκέρτσος συνδέει τον ενεργειακό πόλεμο με την καθημερινότητα των πολιτών και βάζει στο επίκεντρο τη στήριξη εισοδημάτων χωρίς να χαθεί η αντοχή της οικονομίας στον χρόνο. Σε άρθρο του στο «Liberal», περιγράφει τις πιέσεις που περνούν μέσα από το ρεύμα, τα καύσιμα και τα βασικά αγαθά.
Στο ερώτημα «πως θα κρατήσουμε το σπίτι μας ασφαλές απέναντι στον ενεργειακό πόλεμο», ο υπουργός Επικρατείας σημειώνει ότι πριν δοθεί απάντηση πρέπει να γίνει αντιληπτό το μέγεθος της διαταραχής. Όπως αναφέρει, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, πρόκειται για τη μεγαλύτερη διαταραχή προσφοράς στην ιστορία της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου, ενώ μόνο τον Αύγουστο έλειψαν από τις διεθνείς αγορές περισσότερα από 10 εκατομμύρια βαρέλια ημερήσιας παραγωγής στις χώρες του Κόλπου, δηλαδή περίπου το ένα δέκατο της παγκόσμιας παραγωγής πριν από τον πόλεμο.
Στο υγροποιημένο φυσικό αέριο, οι εξαγωγές του Κατάρ και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων μειώθηκαν μεταξύ Μαρτίου και Ιουνίου κατά 35 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Αυτό σημαίνει ότι κατά μέσο όρο έλειψαν περίπου 287 εκατομμύρια κυβικά μέτρα την ημέρα, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 18% της παγκόσμιας παραγωγής LNG την ίδια περίοδο του προηγούμενου έτους.
Για τις τιμές, ο υπουργός Επικρατείας παραδέχεται ότι η επίδραση είναι ήδη μεγάλη. Στις αρχές Σεπτεμβρίου, το Brent βρισκόταν περίπου 45% πάνω από τα προπολεμικά επίπεδα, ενώ οι διεθνείς τιμές χονδρικής του ντίζελ στις ΗΠΑ είχαν αυξηθεί κατά 94%. Στην ευρωπαϊκή αγορά αερίου, η τιμή έφτασε στα τέλη Ιουλίου κοντά στα 60 ευρώ ανά μεγαβατώρα, από περίπου 31 ευρώ πριν από τον πόλεμο, πριν υποχωρήσει στις αρχές Αυγούστου στα 53 ευρώ, παραμένοντας περίπου 70% υψηλότερη. «Πρόκειται για τιμές που δείχνουν καθαρά την ένταση του σοκ», σημειώνει, προσθέτοντας ότι το κόστος αυτό διαχέεται σε ολόκληρη την οικονομία.
Ο κ. Σκέρτσος ανατρέχει και στην ενεργειακή κρίση της δεκαετίας του ’70, λέγοντας ότι αφήνει ένα δίδαγμα που δεν έχουμε την πολυτέλεια να ξεχάσουμε: τέτοιες αναταράξεις μπορεί να διαρκέσουν πολύ περισσότερο από όσο αρχικά υπολογίζουμε. Υπενθυμίζει ότι το εμπάργκο του 1973 των πετρελαιοπαραγωγών χωρών προς τις οικονομίες της Δύσης κράτησε λίγους μήνες, όμως ο ευρύτερος κύκλος ανατιμήσεων στις τιμές του πετρελαίου έκλεισε με την κατάρρευση των τιμών το 1986, ξεπερνώντας τη δεκαετία.
Με βάση αυτά, δεν αποκλείει το ενδεχόμενο «να αντιμετωπίζουμε σήμερα το δεύτερο, και ως προς τη διαταραχή της προσφοράς ακόμη σοβαρότερο, επεισόδιο ενός ευρύτερου ενεργειακού κύκλου», που άνοιξε με τον πόλεμο στην Ουκρανία το 2022.
Απαντώντας στο αν αυτός ο κύκλος θα κρατήσει χρόνια, ο κ. Σκέρτσος λέει ότι «δεν το γνωρίζουμε», χαρακτηρίζοντας όμως «ανεύθυνο να σχεδιάζουμε τις πολιτικές στήριξης σαν να είναι βέβαιο ότι τελειώνει σύντομα». Η έκβασή του, αναφέρει, θα κριθεί από τη διάρκεια του πολέμου, την αποκατάσταση των ενεργειακών ροών και την ποιότητα των πολιτικών αποφάσεων.
Γι’ αυτό, επισημαίνει ότι οι δημοσιονομικές εφεδρείες της Ελλάδας έχουν μεγάλη σημασία. Από τη μία πλευρά, για να στηρίζουν όσους έχουν σήμερα μεγαλύτερη ανάγκη και, από την άλλη, για να συνεχίσουν να στηρίζουν την κοινωνία αν ο πόλεμος παραταθεί ή αν ακολουθήσει νέο σοκ.
Ο υπουργός Επικρατείας σημειώνει επίσης πως η Ελλάδα βρίσκεται σήμερα σε καλύτερη θέση χάρη στη δημοσιονομική υπευθυνότητα και την οικονομική ανάπτυξη των προηγούμενων ετών. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρει την απόδοση του ελληνικού δεκαετούς ομολόγου, η οποία στις 2 Οκτωβρίου ήταν χαμηλότερη από τις αντίστοιχες της Γαλλίας, της Ιταλίας, των ΗΠΑ και της Βρετανίας. «Η εμπιστοσύνη αυτή που έχουμε κατακτήσει στις διεθνείς αγορές περιορίζει το κόστος χρηματοδότησης της ελληνικής οικονομίας και διατηρεί χώρο για στήριξη των πολιτών».
Στη συνέχεια, κάνει ειδική αναφορά στο αίσθημα ευθύνης που πρέπει να διακατέχει τόσο την κυβέρνηση όσο και την αντιπολίτευση. «Όποιος εισηγείται μεγάλες, οριζόντιες και μόνιμες μειώσεις φόρων ή καταργήσεις επιβαρύνσεων οφείλει να εξηγεί το κόστος, τη χρηματοδότηση και τη διάρκειά τους. Και να απαντά τι θα κάνουμε αν η κρίση συνεχιστεί αφού εξαντληθούν τα διαθέσιμα περιθώρια».
Παρά τη δυσμενή διεθνή συγκυρία, καλεί τους πολίτες να μην ξεχνούν ότι «η Ελλάδα είναι μία από τις μόλις 5 χώρες της ΕΕ που χάρη στην ανάπτυξη και την επίτευξη πλεονασμάτων προχωρά σε αυξήσεις μισθών και μειώσεις φόρων». Την ίδια στιγμή, όπως υποστηρίζει, άλλες χώρες της ΕΕ, όπως για παράδειγμα η Γαλλία, αναγκάζονται να σχεδιάζουν περικοπές και πρόσθετους φόρους.
«Δεν κάνουμε τους μάγους ούτε τους τσαρλατάνους, υποσχόμενοι συνταγές δήθεν σωτηρίας που δεν υπάρχουν», υπογραμμίζει ο κ. Σκέρτσος, κατηγορώντας την αντιπολίτευση ότι με τις συνταγές που εισηγείται εξαντλεί τις εφεδρείες και υπονομεύει την εμπιστοσύνη των αγορών προς τη χώρα μας. «Η Ελλάδα δεν είναι γαλατικό χωριό αποκομμένο από το διεθνές περιβάλλον» δηλώνει και προειδοποιεί πως οι «λάθος επιλογές μπορούν να γκρεμίσουν τις άμυνες που με κόπο χτίσαμε».
Στο τέλος του άρθρου, ο κ. Σκέρτσος καταλήγει στο εξής «ιστορικό δίδαγμα»: να στηρίζουμε τα εισοδήματα διατηρώντας την αντοχή της οικονομίας στον χρόνο. Μόνο έτσι, υποστηρίζει, «θα κρατήσουμε ασφαλές και σταθερό το κοινό μας σπίτι, ακόμη κι αν ο ενεργειακός πόλεμος παραμείνει στην πόρτα μας περισσότερο από όσο ευχόμαστε».
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ
