Η επιλογή της απευθείας επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης και της ψηφιακής κάρτας καυσίμων για τη βενζίνη αποτελεί μια συνειδητή πολιτική απόφαση της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη
Σε μια περίοδο έντονων διεθνών αναταράξεων και αυξημένων πιέσεων στο κόστος ζωής λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή και όσα τον ακολουθούν, η κυβερνητική στρατηγική για τα καύσιμα επιχειρεί να δώσει μια άμεση και μετρήσιμη απάντηση στην καθημερινότητα εκατομμυρίων Ελλήνων. Προφανώς όλα θα κριθούν στην πράξη, αλλά στη μεγάλη εικόνα οι παρεμβάσεις που έχουν ανακοινωθεί εστιάζουν στην απευθείας ενίσχυση του καταναλωτή, με στόχο το όφελος να φτάνει χωρίς «διαρροές» στην τσέπη κάθε ενός και κάθε μιας από εμάς. Το αν θα επιτευχθεί θα το δείξει το τελικό ταμείο…
Η επιλογή της απευθείας επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης και της ψηφιακής κάρτας καυσίμων για τη βενζίνη αποτελεί μια συνειδητή πολιτική απόφαση της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη. Σε αντίθεση με μια ενδεχόμενη μείωση του ΦΠΑ, όπου υπάρχει πάντα ο κίνδυνος η ελάφρυνση να μην περάσει πλήρως στην αντλία, το συγκεκριμένο μοντέλο διασφαλίζει ότι η στήριξη αποτυπώνεται άμεσα στο τελικό κόστος που πληρώνει ο πολίτης είτε στην αντλία είτε στο ταμείο του σούπερ μάρκετ.
Τα στοιχεία είναι ενδεικτικά και «μιλούν» από μόνα τους. Για μια μέση κατανάλωση 70 λίτρων βενζίνης τον μήνα, η επιδότηση που εφαρμόζεται από την 1η Απριλίου καλύπτει το πρόσθετο κόστος που προέκυψε από τη διεθνή ενεργειακή κρίση. Και αυτήν τη φορά, σε αντίθεση με το 2022, η επιδότηση δεν αφορά το όχημα αλλά τον δικαιούχο. Δηλαδή σε μια οικογένεια μπορεί να την εισπράξουν τρία ή τέσσερα άτομα. Με απλά λόγια, η κρατική παρέμβαση λειτουργεί ως «αντιστάθμισμα» στις αυξήσεις, προστατεύοντας σε σημαντικό βαθμό το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών. Μέχρι ένα επίπεδο τιμών –που προσδιορίζεται ενδεικτικά γύρω στα 2,11 ευρώ ανά λίτρο– η επιβάρυνση για τον καταναλωτή ουσιαστικά εξουδετερώνεται.
Δημοσιονομική ισορροπία
Ωστόσο, η σημασία των μέτρων δεν περιορίζεται στο άμεσο οικονομικό αποτέλεσμα. Εντάσσονται σε μια ευρύτερη λογική δημοσιονομικής ισορροπίας και προσεκτικού σχεδιασμού. Η κυβέρνηση επιλέγει να μην εξαντλήσει εξαρχής όλα τα διαθέσιμα «όπλα», αλλά να διατηρήσει περιθώρια παρέμβασης ανάλογα με την εξέλιξη της κρίσης. Πολύ απλά κρατάει εφεδρείες που θα χρησιμοποιηθούν εφόσον ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή κρατήσει για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Παράλληλα, διατηρείται η στόχευση για μελλοντικές φορολογικές ελαφρύνσεις, εφόσον οι συνθήκες το επιτρέψουν. Αυτό σημαίνει ότι η τρέχουσα πολιτική δεν είναι αποκομμένη από τον μεσοπρόθεσμο σχεδιασμό, αλλά λειτουργεί συμπληρωματικά αφού αντιμετωπίζει την κρίση χωρίς να υπονομεύει τις προοπτικές περαιτέρω μείωσης των φόρων.
Αντανακλαστικά και σοβαρότητα
Σε ένα πιο ευρύ επίπεδο, οι παρεμβάσεις αυτές αποτυπώνουν μια προσέγγιση που επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ταχύτητα αντίδρασης και τη θεσμική σοβαρότητα. Γι’ αυτό και εντάσσονται παρεμβάσεις όπως για παράδειγμα συνέβη με τα λιπάσματα, αφού η κυβερνητική στόχευση έχει ως στόχο την συνολική ανακούφιση της οικονομίας.
Σε κάθε περίπτωση αυτό που τελικά έχει μεγαλύτερη σημασία για τον πολίτη είναι το απτό αποτέλεσμα. Πως μεταφράζεται; Σε λιγότερη πίεση στο οικογενειακό εισόδημα, σε μεγαλύτερη προβλεψιμότητα και σε μια αίσθηση ότι, ακόμη και μέσα σε ένα αβέβαιο διεθνές περιβάλλον, υπάρχει ένας μηχανισμός στήριξης που λειτουργεί. Προφανώς οι παρεμβάσεις αυτές δεν εξαλείφουν πλήρως τις επιπτώσεις της κρίσης, αλλά αν μη τι άλλο συμβάλλουν ουσιαστικά στο να γίνουν πιο διαχειρίσιμες.
